Maaskofu na Walimu wa Kanisa · Sikukuu: 2 Januari

📖 Waefeso 4:15
Basili na Gregori wote wawili walizaliwa karibu mwaka 329 au 330 huko Kapadokia, katika nchi ya Uturuki ya leo. Basili alitoka katika familia ya watakatifu: bibi yake Makrina, wazazi wake, dada yake Makrina na kaka zake Gregori wa Nisa na Petro wa Sebaste wote wanaheshimiwa kama watakatifu. Gregori alikuwa mwana wa askofu wa Nazianzo, naye pia aitwaye Gregori, na wa mama yake Nona. Vijana hao wawili walikutana wakiwa wanafunzi huko Athene, wakawa marafiki maisha yao yote.
Baada ya masomo yake Basili alibatizwa, akawatembelea wamonaki wa Misri, Palestina, Siria na Mesopotamia, akaanza maisha ya sala na kazi katika jumuiya karibu na shamba la familia yake huko Annesi. Gregori aliungana naye pale kwa muda. Kanuni za Basili kwa wamonaki, zilizoandikwa kama majibu ya maswali, ziliyaunda maisha ya kimonaki ya Mashariki kwa karne nyingi. Mwaka 370 akawa askofu wa Kaisaria. Alipinga shinikizo la Kaisari Valens, aliyekuwa Mwariani, akautetea Umungu wa Mwana na wa Roho Mtakatifu, na nje ya mji alijenga kituo kikubwa cha kuwahudumia maskini, wagonjwa, wasafiri na wenye ukoma.
Gregori, mtu mpole na mwenye moyo mwororo aliyependa upweke, alipewa daraja la upadri na baba yake karibu kinyume na mapenzi yake. Mwaka 379 aliitwa Konstantinopoli, ambako imani Katoliki ilikuwa na wafuasi wachache. Katika kikanisa kidogo alichokiita Anastasia, yaani Ufufuko, alihubiri Hotuba tano za Kiteolojia juu ya Utatu Mtakatifu, na tangu hapo mapokeo ya Mashariki yamemwita Mwanateolojia. Kwa muda aliuongoza Mtaguso wa Konstantinopoli mwaka 381, lakini alijiuzulu kwa ajili ya amani, akarudi nyumbani kusali na kutunga mashairi.
Basili alifariki tarehe 1 Januari 379, kwa mujibu wa tarehe ya mapokeo, na Gregori karibu mwaka 390. Maandiko yao, pamoja na yale ya Gregori wa Nisa, yalilisaidia Kanisa kuieleza imani katika Utatu Mtakatifu tunayoikiri katika Kanuni ya Imani. Liturujia moja ya Ekaristi inabeba jina la Basili, na Basili na Gregori wanaheshimiwa miongoni mwa Walimu wakuu wa Kanisa Mashariki na Magharibi. Kalenda ya Kirumi inaadhimisha sikukuu yao pamoja kwa sababu ya urafiki wao.
Urafiki wao uliwasaidia wote wawili kukua katika utakatifu.
Walitumia elimu yao kuutumikia ukweli wa Utatu Mtakatifu.
Huduma ya Basili kwa wagonjwa na wenye njaa ilikuwa sehemu ya imani yake.
Gregori aliacha kiti kikuu cha uaskofu kwa ajili ya amani.
Katika hotuba yake ya mazishi ya Basili, Gregori anakumbuka siku zao za masomo huko Athene: walijua njia mbili tu, moja ya kwenda kanisani na nyingine ya kwenda shuleni, na walionekana kuwa na roho moja katika miili miwili.
Gregori anasimulia kwamba mkuu wa mkoa Modesto alipomtishia Basili kumnyang'anya mali, kumpeleka uhamishoni na kumuua, Basili alijibu kwamba hakuwa na mali karibu yoyote, kwamba kila nchi ni ya Mungu, na kwamba kifo kingemfikisha kwa Mungu mapema zaidi. Mkuu yule aliposema kwamba hakuna mtu aliyewahi kuongea naye hivyo, Basili alijibu: pengine hujawahi kukutana na askofu.
Nje ya Kaisaria Basili alijenga kituo kikubwa chenye hospitali, nyumba ya wageni kwa wasafiri na huduma kwa wenye ukoma. Watu walikiita mji mpya, na baadaye Basiliada. Gregori anasema kwamba Basili mwenyewe aliwahudumia wagonjwa.
Mkate unaouweka akiba ni mali ya mwenye njaa; koti lililo kabatini mwako ni mali ya aliye uchi.
Mt. Basili Mkuu, Hotuba juu ya tajiri mpumbavu, kwa muhtasari
Tulionekana kuwa na roho moja katika miili miwili.
Mt. Gregori wa Nazianzo, Hotuba ya 43, kwa muhtasari
Urafiki mtakatifu huongoza kwa Mungu.
Walifundisha kile tunachokikiri katika Kanuni ya Imani.
Basili aliwahudumia maskini; Gregori aliacha heshima kwa ajili ya amani.
Ndugu zangu wapendwa, mwanzoni mwa mwaka mpya Kanisa linatupa marafiki wawili: Basili na Gregori. Walikutana wakiwa wanafunzi huko Athene, na baadaye Gregori aliandika kwamba walionekana kuwa na roho moja katika miili miwili. Walijua njia mbili tu: njia ya kwenda kanisani na njia ya kwenda shuleni.
Urafiki wao haukuwa tu ushirika wa kufurahisha; ulikuwa safari ya pamoja kuelekea kwa Mungu. Walisoma pamoja, walisali pamoja, na kwa muda waliishi pamoja kama wamonaki. Rafiki wa kweli hutusaidia kuwa watu bora na watakatifu zaidi. Tumshukuru Mungu kwa marafiki wa namna hiyo, na tuombe tuwe marafiki wa namna hiyo kwa wengine.
Wote wawili wakawa maaskofu katika wakati wa mchanganyiko, wakati wengi walipokana kwamba Mwana na Roho Mtakatifu ni Mungu kweli. Waliitetea imani tunayoikiri kila Dominika katika Kanuni ya Imani. Lakini imani yao haikuwa ya maneno tu. Basili alijenga mji wa huruma kwa ajili ya wagonjwa na maskini, na Gregori, mabishano yalipozuka, aliacha kiti kikuu cha uaskofu cha Konstantinopoli kwa ajili ya amani.
Mt. Paulo anatuambia tushike kweli katika upendo na hivyo tukue hadi kumfikia Kristo (Waefeso 4:15). Hilo ndilo fundisho la watakatifu hawa wawili. Tuuanze mwaka huu kwa kushika kwa uthabiti ukweli wa imani yetu, kwa kuwahudumia maskini, na kwa kuwa marafiki waaminifu wanaosaidiana kuelekea mbinguni. Amina.
Ee Mungu, uliyependa kuliangaza Kanisa lako kwa mfano na mafundisho ya Watakatifu Basili na Gregori, utujalie tujifunze ukweli wako kwa unyenyekevu na kuutekeleza kwa uaminifu katika upendo. Amina.