Mt. Yuda Tadei, Mtume

Neno la Mungu

📖 Yuda 20–21

Maisha

Yuda ni mmoja wa mitume kumi na wawili ambao Yesu aliwachagua baada ya kukesha usiku kucha akisali mlimani (Luka 6:12–16). Luka anamwita Yuda mwana wa Yakobo; Mathayo na Marko, mahali palepale katika orodha zao, wanamtaja mtume aitwaye Tadei, na Kanisa tangu zamani linawaelewa kuwa mtu mmoja. Ndiyo sababu anajulikana kama Yuda Tadei. Wainjilisti wanajihadhari kumtofautisha na Yuda Iskarioti, aliyemsaliti Bwana.

Injili ya Yohana inahifadhi swali moja aliloliuliza wakati wa Karamu ya Mwisho: Bwana, imekuwaje kwamba utajidhihirisha kwetu wala si kwa ulimwengu? (Yohana 14:22). Yesu alijibu kwamba Baba na yeye watakuja na kufanya makao kwa kila mtu anayempenda na kulishika neno lake (Yohana 14:23). Baada ya Kupaa Mbinguni, Yuda alikuwa pamoja na Maria na mitume wengine katika chumba cha juu, wakidumu katika sala wakimngoja Roho Mtakatifu (Matendo 1:13–14).

Waraka mfupi wa Yuda katika Agano Jipya unaanza na salamu ya Yuda, mtumishi wa Yesu Kristo na ndugu yake Yakobo (Yuda 1). Mapokeo yanauhusisha na mtume; baadhi ya wataalamu wanamfikiria Yuda mwingine, ndugu wa Bwana. Waraka huu unawahimiza Wakristo kuishindania imani waliyokabidhiwa watakatifu mara moja tu (Yuda 3), unaomba huruma kwa wanaositasita, na unamalizika kwa mojawapo ya sifa nzuri kabisa katika Biblia (Yuda 24–25).

Kwa mujibu wa mapokeo ya kale, Yuda aliihubiri Injili huko Mesopotamia na Uajemi pamoja na Simoni Mkananayo, na wote wawili walifia huko kama mashahidi. Ndiyo sababu kalenda ya Kiroma huadhimisha sikukuu yao pamoja tarehe 28 Oktoba. Masalia yao yanaheshimiwa katika Basilika ya Mt. Petro huko Roma. Katika sanaa Yuda huchorwa mara nyingi akiwa na rungu, shoka au mkuki-shoka, kwa mapokeo chombo cha kifodini chake, na mara nyingi akiwa na medali yenye uso wa Kristo.

Ibada ya waumini imemfanya kuwa msimamizi wa mambo magumu na yasiyo na matumaini. Maelezo ya kawaida ni kwamba, kwa kuwa jina lake lilifanana na la msaliti, kwa karne nyingi Wakristo hawakusali kwake mara nyingi; hivyo wakaanza kumwomba pale msaada mwingine wote ulipoonekana kushindwa. Katika sehemu nyingi za dunia, ikiwemo India na Afrika, umati mkubwa huja kwenye madhabahu yake na kwenye novena ya kila juma, wakibeba mizigo ya magonjwa, madeni, ukosefu wa kazi na matatizo ya familia.

Mafundisho

Mtume aliyeuliza

Swali pekee la Yuda tunalolijua lilileta ahadi kwamba Mungu hufanya makao kwa wale wanaompenda (Yohana 14:22–23).

Aliyefichika lakini mwaminifu

Machache yameandikwa juu yake, lakini aliyatoa maisha yake yote. Utakatifu hauhitaji umaarufu.

Ilinde imani, onyesha huruma

Waraka wake unatuomba kuishindania imani na kuwahurumia wanaositasita (Yuda 3, 22).

Kwa Mungu hakuna jambo lisilo na tumaini

Ibada ya kweli kwa Mt. Yuda inatupeleka kwa Kristo, kwa maana hakuna lisilowezekana kwa Mungu (Luka 1:37).

Simulizi

Swali kwenye Karamu ya Mwisho (historia)

Usiku kabla ya kufa kwake, Yesu alizungumza juu ya kujidhihirisha kwa wanafunzi wake. Yuda aliuliza kwa nini kwao tu na si kwa ulimwengu wote. Yesu alijibu kwamba Baba na yeye watakuja na kufanya makao kwa kila mtu anayempenda na kulishika neno lake (Yohana 14:22–23).

Uso wa Kristo uliotumwa Edesa (hekaya)

Hekaya moja ya kale inasimulia kwamba Mfalme Abgari wa Edesa, aliyekuwa mgonjwa, alimwandikia Yesu akimwomba aje kumponya. Baada ya Kupaa Mbinguni, mwanafunzi aitwaye Tadei alitumwa kwake; mfalme akapona na wengi huko Edesa wakaamini. Eusebio anaandika katika karne ya nne aina ya mwanzo ya simulizi hii; masimulizi ya baadaye yanaongeza kwamba Tadei alibeba kitambaa chenye sura ya uso wa Kristo. Simulizi hii ni hekaya, lakini inaeleza kwa nini Mt. Yuda huchorwa mara nyingi akiwa na uso wa Kristo kifuani.

Mtakatifu aliyesahauliwa (mapokeo)

Katika karne zilizofuata, ibada kwa Mt. Yuda ilienea sana. Inasemekana kwamba Mt. Birgita wa Uswidi (karne ya kumi na nne) alihimizwa katika sala kumgeukia kwa tumaini kubwa. Tangu hapo, waliopoteza matumaini husali kwake, na wengi hutoa shukrani kwa msaada waliopata. Ndiyo sababu katika magazeti huonekana matangazo mengi madogo ya shukrani kwa Mt. Yuda Tadei.

Maneno ya mtakatifu

Kwake yeye awezaye kuwalinda msijikwae, na kuwasimamisha mbele ya utukufu wake bila hatia katika furaha kuu, kwa Mungu pekee Mwokozi wetu, kwa njia ya Yesu Kristo Bwana wetu, uwe utukufu, ukuu, uweza na mamlaka, kabla ya nyakati zote, sasa na hata milele. Amina.
Yuda 24–25, kwa maana

Bwana, imekuwaje kwamba utajidhihirisha kwetu wala si kwa ulimwengu?
Mt. Yuda, Yohana 14:22, kwa maana

Waraka wa Yuda unatualika kuiishi imani yetu kwa uthabiti, kujijenga juu yake na kusali katika Roho Mtakatifu.
Papa Benedikto XVI, Katekesi ya hadhara juu ya mitume Simoni na Yuda, 11 Oktoba 2006, kwa maana

Mahubiri · Mahubiri ya sikukuu: mtakatifu aliyesahauliwa na Mungu anayekuja kukaa nasi

1. Mtakatifu aliyesahauliwa

Alikuwa na jina lilelile la msaliti, na kwa karne nyingi wachache walisali kwake. Mungu hupenda kukiinua kile ambacho wengine wamekikataa (Zaburi 118:22).

2. Swali la dhati

Bwana, kwa nini kwetu na si kwa ulimwengu? Jibu: tutakuja kwake anayenipenda na kufanya makao kwake (Yohana 14:22–23). Mungu hatatui matatizo akiwa mbali; anakuja kukaa nyumbani mwetu.

3. Ishindanieni imani bila kukata tamaa

Yuda anawaandikia Wakristo walio katika nyakati ngumu: jijengeni katika imani, salini katika Roho, jilindeni katika upendo wa Mungu, ingojeeni rehema yake (Yuda 3, 20–21).

4. Ibada inayotupeleka kwa Kristo

Yuda amebeba uso wa Kristo kifuani. Ibada ya kweli inajumuisha Kitubio, Misa Takatifu / Qurbana Takatifu, uvumilivu na shukrani; kamwe si vitisho wala sala za mnyororo.

5. Uwe Mt. Yuda kwa mtu mwingine

Tumaini halitahayarishi (Warumi 5:5). Mtembelee, msaidie na usali pamoja na mtu aliyepoteza tumaini.

Ndugu zangu wapendwa, leo Kanisa linawakumbuka mitume wawili, Mt. Simoni Mkananayo na Mt. Yuda Tadei. Katika nchi nyingi ni sikukuu chache zinazovuta umati kama hii. Watu huja kwa Mt. Yuda wakiwa na mizigo ambayo hawawezi tena kuibeba peke yao: ugonjwa ambao madaktari hawawezi kuuponya, deni linaloendelea kukua, mwana asiyepata kazi, binti ambaye ndoa yake inavunjika, kesi mahakamani isiyokwisha, mtoto aliye mbali ambaye hapigi simu tena. Wanakuja kwa sababu wamesikia kwamba Mt. Yuda ni mtakatifu wa mambo yasiyo na tumaini. Baadhi yenu mko hapa leo mkiwa na mzigo kama huo. Tujiulize: mtume huyu ni nani, na anataka kutufundisha nini?

Yesu alimchagua Yuda baada ya kukesha usiku kucha akisali mlimani (Luka 6:12–16). Yuda lilikuwa jina zuri na la heshima katika Israeli, jina la baba wa kabila Yuda. Lakini baada ya ule usiku wa kutisha wa usaliti, jina hilohilo likawa kivuli. Mwinjili anaandika kwa uangalifu: Yuda, si yule Iskarioti (Yohana 14:22). Fikirieni kubeba maisha yote jina la yule aliyemwuza Bwana. Labda ndiyo sababu, kwa karne nyingi, Wakristo wachache walisali kwake. Mtakatifu aliyesahauliwa akawa mtakatifu wa waliosahauliwa. Hivi ndivyo Mungu anavyotenda: jiwe walilolikataa waashi limekuwa jiwe kuu la pembeni (Zaburi 118:22). Ikiwa leo mnahisi kwamba familia, jamii, hata Mungu amewasahau, mtazameni Mt. Yuda. Mungu hasahau.

Injili inahifadhi sentensi moja tu kutoka kinywani mwa Yuda. Katika Karamu ya Mwisho aliuliza: Bwana, imekuwaje kwamba utajidhihirisha kwetu wala si kwa ulimwengu? (Yohana 14:22). Labda alitamani Yesu ajionyeshe kwa nguvu, aushangaze umati, awashinde maadui. Yesu alijibu kwa ahadi tulivu na yenye kina zaidi: Mtu akinipenda atalishika neno langu, na Baba yangu atampenda, nasi tutakuja kwake na kufanya makao kwake (Yohana 14:23). Huu ndio moyo wa imani yetu. Yuda hatupeleki kwa Mungu anayetatua matatizo akiwa mbali, kama afisa anayetia sahihi faili. Anatupeleka kwa Mungu anayekuja kukaa nyumbani mwetu, katika ugonjwa wetu, katika madeni yetu, katika huzuni yetu. Kabla ya kubadilisha hali yetu, anataka kufanya makao moyoni mwetu.

Baadaye Yuda aliandika waraka mfupi kwa Wakristo waliokuwa wakiishi nyakati ngumu, waliochanganywa na walimu wa uongo na kujaribiwa kuacha kila kitu. Aliwaambia waishindanie imani waliyokabidhiwa watakatifu mara moja tu (Yuda 3). Na akawapa maagizo manne rahisi: jijengeni juu ya imani yenu iliyo takatifu kabisa; salini katika Roho Mtakatifu; jilindeni katika upendo wa Mungu; ingojeeni rehema ya Bwana wetu Yesu Kristo (Yuda 20–21). Hizi si fomula za uchawi. Ni njia ya Mkristo asiyekata tamaa: kubaki na mizizi katika imani ya Kanisa, kuendelea kusali hata mbingu zinapoonekana kunyamaza, kudumu katika upendo wa Mungu, kungojea rehema yake. Kisha anaongeza: wahurumieni wale wanaositasita (Yuda 22). Aliyepokea tumaini anapaswa kulishirikisha.

Kwa hiyo tumheshimu Mt. Yuda kwa njia sahihi. Novena si sarafu inayotumbukizwa katika mashine ili kupata tunachokitaka. Ni safari ya siku tisa, au majuma tisa, pamoja na Mungu katika imani. Ibada ya kweli kwa Mt. Yuda inatupeleka kwenye Kitubio, kwenye Misa Takatifu / Qurbana Takatifu, kwenye Neno la Mungu na kwenye matendo ya upendo. Inavumilia jibu linapochelewa. Inashukuru msaada unapofika, na inatumaini hata jibu linapokuwa tofauti na tulivyoomba. Na tuseme wazi: sala za mnyororo zinazotisha kwa mabaya kama hazitanakiliwa, au zinazoahidi mafanikio zikichapishwa mara kadhaa, si imani ya Kikatoliki; ni ushirikina. Ziangalieni picha za Mt. Yuda: kifuani amebeba uso wa Kristo. Kamwe hajionyeshi yeye mwenyewe. Daima anamwonyesha Yesu.

Rafiki zangu wapendwa, kwa Mungu hakuna jambo lisilo na tumaini. Tumaini halitahayarishi, kwa sababu pendo la Mungu limemiminwa mioyoni mwetu kwa Roho Mtakatifu (Warumi 5:5). Na leo kila mmoja wetu awe Mt. Yuda kwa mtu mwingine. Karibu nanyi yupo mtu aliyepoteza tumaini: jirani aliyezama katika madeni, kijana asiye na kazi, familia iliyoko kwenye ukumbi wa hospitali. Mtembeleeni, msaidieni, salini pamoja naye. Tumalizie kwa maneno yanayofunga waraka wa Mt. Yuda: kwake yeye awezaye kuwalinda msijikwae, na kuwasimamisha mbele ya utukufu wake bila hatia katika furaha kuu, uwe utukufu, ukuu, uweza na mamlaka, sasa na hata milele (Yuda 24–25). Mt. Yuda, Mt. Simoni, mtuombee. Amina.

Chaguo la mahubiri 2 · Katika mwanga wa Neno: jijengeni katika imani (Yuda 20–25)

1. Jengeni juu ya imani takatifu kabisa

Imani ni nyumba inayojengwa kila siku juu ya mwamba ambao ni Kristo (Yuda 20; Mathayo 7:24).

2. Salini katika Roho Mtakatifu

Tusipojua jinsi ya kusali, Roho husali ndani yetu (Yuda 20; Warumi 8:26).

3. Jilindeni katika upendo wa Mungu

Kaeni katika pendo langu (Yohana 15:9): baki mahali upendo wake unapokufikia.

4. Huruma kwa wanaositasita

Wahurumieni wanaotia shaka; warudisheni kwa upole (Yuda 22–23).

5. Yeye awezaye kuwalinda msijikwae

Nguvu zetu si zetu; Mungu ndiye anayetutegemeza (Yuda 24).

Rafiki zangu wapendwa, Waraka wa Yuda ni mojawapo ya vitabu vifupi kabisa vya Biblia, sura moja tu. Hata hivyo, mwishoni mwake unatoa mpango mdogo kamili wa maisha ya Kikristo: Lakini ninyi, wapenzi, jijengeni juu ya imani yenu iliyo takatifu kabisa; salini katika Roho Mtakatifu; jilindeni katika upendo wa Mungu; ingojeeni rehema ya Bwana wetu hata uzima wa milele (Yuda 20–21).

Jijengeni. Imani si hisia inayokuja na kuondoka; ni nyumba inayojengwa kila siku. Yesu alizungumza juu ya mtu mwenye busara aliyejenga nyumba yake juu ya mwamba: mvua ilinyesha, mafuriko yakaja, lakini nyumba haikuanguka (Mathayo 7:24–25). Tunajenga kwa sala, kwa Maandiko, kwa sakramenti, kwa mafundisho ya Kanisa. Dhoruba ikifika, ni kuchelewa mno kuanza msingi.

Salini katika Roho Mtakatifu. Mara nyingi hatujui tuombe nini, au sala yetu inaonekana kavu. Mt. Paulo anasema kwamba Roho hutusaidia katika udhaifu wetu, kwa maana hatujui kuomba jinsi itupasavyo (Warumi 8:26). Kisha: jilindeni katika upendo wa Mungu. Yesu alisema: Kaeni katika pendo langu (Yohana 15:9). Hatuwezi kumlazimisha Mungu atupende; tayari anatupenda. Lakini tunaweza kubaki pale upendo wake unapotufikia, au kujitenga nao kwa dhambi.

Yuda anatuomba pia tuwahurumie wanaositasita na tuwaokoe wengine kwa kuwanyakua kutoka motoni (Yuda 22–23). Kandokando yetu kuna watu ambao imani yao inayumba: rafiki aliyeacha kwenda kanisani, kijana aliyejaa mashaka. Msiwahukumu. Waombeeni, wasikilizeni, na warudisheni kwa upole.

Na mwisho, ile sifa nzuri: kwake yeye awezaye kuwalinda msijikwae (Yuda 24). Udumifu wetu hautegemei nguvu zetu. Mungu anaweza kutulinda. Katika sikukuu hii tushukuru kwa imani ambayo mitume walitukabidhi, na katika Misa Takatifu / Qurbana Takatifu hii tujitoe kwake yeye awezaye kutulinda tusijikwae. Amina.

Chaguo la mahubiri 3 · Kwa wanaobeba mizigo mizito: tumaini pale yote yanapoonekana yamepotea

1. Peleka kila kitu kwa Mungu

Msijisumbue kwa neno lolote; bali katika kila jambo haja zenu na zijulikane na Mungu kwa kusali (Wafilipi 4:6).

2. Tumaini si matamanio tu

Dhiki huleta saburi, saburi huleta uthabiti, uthabiti huleta tumaini; na tumaini halitahayarishi (Warumi 5:3–5).

3. Mungu hujibu kwa njia yake

Neema yangu yakutosha (2 Wakorintho 12:9): wakati mwingine huuondoa mzigo, wakati mwingine hutoa nguvu ya kuubeba.

4. Shukuru, kisha saidia

Mkoma aliyeponywa alirudi kushukuru (Luka 17:15–16); shukrani yetu iwe msaada kwa wengine.

Ndugu zangu wapendwa, wengi wenu mmekuja leo mkiwa na moyo mzito. Mmesali, mmejaribu kila njia, na bado mlango haujafunguka. Wengine mmekuja kwa miguu, wengine mmewasha mshumaa, wengine mmeweka nadhiri. Mt. Yuda anaelewa. Ndiyo sababu anaitwa msimamizi wa mambo magumu. Lakini Mungu anataka kuwaambia nini leo?

Kwanza: pelekeni kila kitu kwa Mungu. Mt. Paulo anaandika: Msijisumbue kwa neno lolote; bali katika kila neno kwa kusali na kuomba pamoja na kushukuru, haja zenu na zijulikane na Mungu (Wafilipi 4:6). Hakuna jambo dogo mno wala la aibu mno kiasi cha kutoweza kumpelekea: deni mnalowaficha ndugu, uraibu nyumbani, hofu ya usiku. Mt. Yuda anasali pamoja nanyi, lakini anawapeleka kwa Mungu.

Pili: tumaini la Kikristo si matamanio tu. Paulo anasema kwamba dhiki huleta saburi, saburi huleta uthabiti, na uthabiti huleta tumaini; na tumaini halitahayarishi, kwa sababu pendo la Mungu limemiminwa mioyoni mwetu (Warumi 5:3–5). Tumaini si uhakika kwamba kila kitu kitaenda nitakavyo. Ni uhakika kwamba, lolote litakalotokea, Mungu ananipenda na hataniacha.

Tatu: Mungu hujibu kwa njia yake. Wakati mwingine huuondoa mzigo upesi, nasi tunarudi na maua na shukrani. Wakati mwingine, kama alivyomwambia Paulo, husema: Neema yangu yakutosha, maana uweza wangu hukamilika katika udhaifu (2 Wakorintho 12:9). Hapo haliondoi msalaba, lakini hutoa nguvu ya kuubeba, na huubeba pamoja nasi. Yote mawili ni majibu. Yote mawili ni upendo.

Mwisho: msaada ukifika, msisahau kushukuru. Kati ya wakoma kumi walioponywa, mmoja tu alirudi kumshukuru Yesu (Luka 17:15–18). Shukrani yenu iwe msaada kwa wengine. Shukrani bora kwa Mt. Yuda si tangazo gazetini peke yake, bali ni mkono ulionyooshwa kwa mtu aliye leo pale mlipokuwa ninyi zamani. Nendeni kwa amani; hamko peke yenu. Mt. Yuda, utuombee. Amina.

Sala

Bwana Mungu, kwa njia ya mitume umetujulisha jina lako. Kwa maombezi ya watakatifu Yuda Tadei na Simoni, ulikuze Kanisa lako katika imani na upendo; na uwajalie wote wanaolemewa na mizigo na wasio na matumaini msaada wanaouhitaji, na neema ya kukutumainia daima. Kwa Kristo Bwana wetu. Amina.