പ്രാർഥനയും കർത്തൃപ്രാർഥനയും

ഹൃദയത്തിന്റെ ഒരു കുതിപ്പ്, സ്വർഗത്തിലേക്കുള്ള ലളിതമായ ഒരു നോട്ടം, പരീക്ഷണത്തിലും സന്തോഷത്തിലും ഉയരുന്ന തിരിച്ചറിവിന്റെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും നിലവിളി എന്നാണ് ലിസ്യുവിലെ വിശുദ്ധ കൊച്ചുത്രേസ്യ പ്രാർഥനയെ വിശേഷിപ്പിച്ചത് (ആശയം). മനസ്സും ഹൃദയവും ദൈവത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നതും ദൈവത്തോടു നല്ല കാര്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതുമാണ് പ്രാർഥന എന്ന് വിശുദ്ധ ജോൺ ഡമസീൻ (John Damascene) പറഞ്ഞു. എളിമയാണ് അതിന്റെ അടിസ്ഥാനം: എങ്ങനെ പ്രാർഥിക്കണമെന്നു നമുക്ക് അറിഞ്ഞുകൂടാ എന്നു സമ്മതിച്ച്, ദൈവസന്നിധിയിൽ യാചകരായി നാം വരുന്നു.

ദൈവംതന്നെ. സമരിയായിലെ കിണറ്റിൻകരയിൽ ആദ്യം കുടിക്കാൻ ചോദിക്കുന്നത് യേശുവാണ് (യോഹന്നാൻ 4:7-10 കാണുക); നാം ദാഹിക്കുന്നതിനു മുമ്പേ അവിടുന്നു നമുക്കായി ദാഹിക്കുന്നു. ദൈവത്തിന്റെ ദാഹവും നമ്മുടെ ദാഹവും കണ്ടുമുട്ടുന്നതാണ് പ്രാർഥന. വ്യക്തിയുടെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കേന്ദ്രമായ ഹൃദയത്തിൽനിന്നാണ് അതു വരുന്നത്. ക്രൈസ്തവപ്രാർഥന ഒരു ഉടമ്പടിബന്ധമാണ്: ദൈവമക്കൾക്ക് തങ്ങളുടെ പിതാവിനോടും പുത്രനായ യേശുക്രിസ്തുവിനോടും പരിശുദ്ധാത്മാവിനോടുമുള്ള ജീവനുള്ള ബന്ധം.

മനുഷ്യനായിത്തീർന്ന ദൈവപുത്രൻ തന്റെ മാനുഷികഹൃദയത്തിൽ പ്രാർഥിക്കാൻ പഠിച്ചു: എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഹൃദയത്തിൽ സംഗ്രഹിച്ച തന്റെ അമ്മയിൽനിന്നും, നസറത്തിലെ സിനഗോഗിലും ദേവാലയത്തിലും തന്റെ ജനത്തിന്റെ പ്രാർഥനയുടെ വാക്കുകളിലും താളങ്ങളിലുംനിന്നും. ജ്ഞാനസ്നാനം, പന്ത്രണ്ടുപേരെ തിരഞ്ഞെടുക്കൽ, രൂപാന്തരീകരണം, പീഡാസഹനം എന്നിങ്ങനെ ദൗത്യത്തിലെ നിർണായകനിമിഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് യേശു പ്രാർഥിക്കുന്നതായി വിശുദ്ധ ലൂക്കാ കാണിക്കുന്നു. പലപ്പോഴും രാത്രിയിൽ തനിച്ചു പ്രാർഥിക്കാൻ അവിടുന്നു മാറിപ്പോയി.

മംഗളവാർത്തയിലും പന്തക്കുസ്തായിലും മാതാവിന്റെ പ്രാർഥന ദൈവപദ്ധതിയോട് അതുല്യമായി സഹകരിച്ചു. കാനായിൽ മറ്റുള്ളവരുടെ ആവശ്യം മാതാവ് പുത്രന്റെ മുമ്പിൽ കൊണ്ടുവന്നു. മാതാവിന്റെ സ്തോത്രഗീതം സഭയുടെ ഗീതമാണ്. യേശുവിനെ നമുക്കു നൽകുന്നതിനാൽ പരിശുദ്ധ അമ്മ ദൈവമാതാവും നമ്മുടെ അമ്മയുമാണ്; നമ്മുടെ ആകുലതകൾ നാം അമ്മയെ ഏൽപിക്കുന്നു. നന്മനിറഞ്ഞ മറിയമേ എന്ന പ്രാർഥന മാലാഖയുടെ വാക്കുകളാൽ അമ്മയെ അഭിവാദനം ചെയ്യുകയും, ഇപ്പോഴും മരണസമയത്തും നമുക്കുവേണ്ടി പ്രാർഥിക്കാൻ അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പാശ്ചാത്യസഭയിൽ ജപമാലയും ബൈസന്റൈൻ സഭകളിൽ അകാത്തിസ്തോസ് (Akathistos) സ്തോത്രവും വളർന്നു; വിശുദ്ധ എഫ്രേമിന്റേതുപോലെ ദൈവമാതാവിനെപ്പറ്റിയുള്ള ഗീതങ്ങളെ സുറിയാനി പാരമ്പര്യം സ്നേഹിക്കുന്നു. പ്രാർഥന ഒന്നുതന്നെ.

അടിസ്ഥാനപരമായ അഞ്ചു രൂപങ്ങൾ പരിശുദ്ധാത്മാവ് സഭയെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ആശീർവാദവും ആരാധനയും ദൈവദാനങ്ങൾക്കുള്ള മറുപടിയാണ്. യാചനയിൽ, പാപമോചനത്തിലും ദൈവരാജ്യത്തിന്റെ ആഗമനത്തിലും തുടങ്ങി, നമുക്കാവശ്യമുള്ളതു നാം ചോദിക്കുന്നു. മധ്യസ്ഥപ്രാർഥനയിൽ മറ്റുള്ളവർക്കുവേണ്ടി, ശത്രുക്കൾക്കുവേണ്ടിപ്പോലും, നാം ചോദിക്കുന്നു. കൃതജ്ഞത ഓരോ സംഭവത്തെയും കാഴ്ചയാക്കുന്നു. ദൈവം ദൈവമായതുകൊണ്ടുമാത്രം സ്തുതി ദൈവത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നു. ദിവ്യബലി പ്രാർഥനയുടെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുകയും പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ക്രൈസ്തവപ്രാർഥന പ്രധാനമായും പിതാവിനോടാണ്; യേശുവിന്റെ നാമത്തിൽ മാത്രമേ നാം പിതാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തുന്നുള്ളൂ. യേശുവിനോടും, പ്രത്യേകിച്ച് അവിടുത്തെ തിരുനാമം വിളിച്ചപേക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, നാം പ്രാർഥിക്കുന്നു. സീനായിലെയും സിറിയയിലെയും ആഥോസ് മലയിലെയും ആത്മീയഗുരുക്കന്മാർ കൈമാറിയ, പൗരസ്ത്യസഭകളിൽ യേശുപ്രാർഥന എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രാർഥന എപ്പോഴും പ്രാർഥിക്കാനുള്ള ലളിതമാർഗമാണ്: ദൈവപുത്രനായ കർത്താവായ യേശുക്രിസ്തുവേ, പാപികളായ ഞങ്ങളുടെമേൽ കരുണയുണ്ടാകണമേ. പ്രാർഥനയുടെ ആന്തരികഗുരുവായ പരിശുദ്ധാത്മാവിനോടും, വരണമേ എന്നപേക്ഷിച്ച്, നാം പ്രാർഥിക്കുന്നു.

പ്രാർഥനയുടെ മൂന്നു പ്രകാശനരീതികൾ പാരമ്പര്യം അറിയുന്നു; മൂന്നിനും ഏകാഗ്രമായ ഹൃദയം ആവശ്യമാണ്. വാചികപ്രാർഥന വാക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഹൃദയം സന്നിഹിതമായിരിക്കുന്നതാണ് പ്രധാനം. ധ്യാനം ഒരന്വേഷണമാണ്: വിശുദ്ധഗ്രന്ഥം, ആരാധനക്രമം, സഭാപിതാക്കന്മാർ, ആത്മീയഗ്രന്ഥങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സഹായത്തോടെ ദൈവം നമ്മോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നതെന്തെന്നു ചിന്തിച്ച്, പ്രത്യേകിച്ചു ക്രിസ്തുരഹസ്യങ്ങളെപ്പറ്റി, നാം അതു പ്രാർഥനയാക്കുന്നു. നമ്മെ സ്നേഹിക്കുന്നുവെന്ന് നമുക്കറിയാവുന്നവനോടൊപ്പം തനിച്ചായിരിക്കാൻ കൂടെക്കൂടെ സമയം കണ്ടെത്തുന്ന, സുഹൃത്തുക്കൾ തമ്മിലുള്ള ഉറ്റ പങ്കുവയ്ക്കലാണ് മനനപ്രാർഥന എന്ന് ആവിലായിലെ വിശുദ്ധ ത്രേസ്യ പറഞ്ഞു (ആശയം).

പുതിയ ഹൃദയത്തിന്റെ ജീവനാണ് പ്രാർഥന; ഓരോ നിമിഷവും അതു നിറഞ്ഞുനിൽക്കണം. എന്നാൽ നാം മറന്നുപോകുന്നു. അതിനാൽ പ്രാർഥനയെ താങ്ങിനിർത്താൻ സഭ ചില താളങ്ങൾ നൽകുന്നു: പ്രഭാതപ്രാർഥനയും സന്ധ്യാപ്രാർഥനയും, ഭക്ഷണത്തിനു മുമ്പും പിമ്പുമുള്ള പ്രാർഥന, ഓരോ സഭയും സ്വന്തം പാരമ്പര്യമനുസരിച്ചു നടത്തുന്ന യാമപ്രാർഥനകൾ. ദിവ്യബലി കേന്ദ്രമായുള്ള ഞായറാഴ്ച പ്രധാനമായും പ്രാർഥനയാലാണ് വിശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നത്; ആരാധനക്രമവത്സരത്തിലെ തിരുനാളുകളും കാലങ്ങളും വർഷത്തിനു രൂപം നൽകുന്നു.

ശ്രദ്ധാഭംഗമാണ് സാധാരണമായ ബുദ്ധിമുട്ട്. അതിനെ വേട്ടയാടാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് അതിന്റെ കെണിയിൽ വീഴലാണ്; പകരം നാം ഹൃദയത്തിലേക്കു മടങ്ങുന്നു. എന്തിനോടാണ് നമുക്ക് ആസക്തിയെന്ന് ശ്രദ്ധാഭംഗം കാണിച്ചുതരുന്നു; ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടാൻ നാം ഹൃദയം ദൈവത്തിനു സമർപ്പിക്കുന്നു. പ്രാർഥനയ്ക്ക് ഒരു രുചിയും തോന്നാത്ത വരൾച്ച, ഗത്സെമനിലെ വേദനയിലും കല്ലറയിലുമുള്ള യേശുവിനെ മുറുകെപ്പിടിക്കുന്ന ശുദ്ധവിശ്വാസത്തിന്റെ നിമിഷമാണ്. മറ്റു കാര്യങ്ങൾ എപ്പോഴും അടിയന്തരമായി തോന്നുന്ന വിശ്വാസക്കുറവും ആത്മീയമായ മടുപ്പുമാണ് (acedia) മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പ്രലോഭനങ്ങൾ.

തെളിവു ചോദിക്കാതെ നാം ദൈവത്തെ സ്തുതിക്കുകയും നന്ദി പറയുകയും ചെയ്യുന്നു; എന്നാൽ യാചനകൾക്കു ഫലം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. നമ്മുടെ പ്രാർഥനയ്ക്കു പിന്നിലുള്ള ദൈവസങ്കല്പം നോക്കാൻ മതബോധനഗ്രന്ഥം ആവശ്യപ്പെടുന്നു: ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ഒരുപകരണമോ, നമ്മുടെ കർത്താവായ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ പിതാവോ? ചോദിക്കുന്നതിനു മുമ്പേ നമുക്കാവശ്യമുള്ളതു പിതാവ് അറിയുന്നു; എങ്കിലും മക്കളുടെ മഹത്വം അവരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലായതിനാൽ നമ്മുടെ അപേക്ഷയ്ക്കായി അവിടുന്നു കാത്തിരിക്കുന്നു. പലപ്പോഴും നാം തെറ്റായോ വിഭജിതഹൃദയത്തോടെയോ ചോദിക്കുന്നു (യാക്കോബ് 4:3 കാണുക). നമ്മുടെ യഥാർഥനന്മ ദൈവം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദൈവാത്മാവിന്റെ ആഗ്രഹത്തിലേക്കു നാം പ്രവേശിച്ചാൽ നമ്മുടെ പ്രാർഥന കേൾക്കപ്പെടും; നാം ചോദിച്ചതിനെക്കാൾ വലുതു നൽകാൻ ദൈവം ആഗ്രഹിച്ചേക്കാം.

കഴിയും. ഇടവിടാതെ പ്രാർഥിക്കാൻ വിശുദ്ധ പൗലോസ് ആവശ്യപ്പെടുന്നു (1 തെസലോനിക്കാ 5:17 കാണുക). വഴിനടക്കുമ്പോഴും കടയിലിരിക്കുമ്പോഴും വാങ്ങുകയും വിൽക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോഴും പാചകം ചെയ്യുമ്പോഴും പ്രാർഥിക്കാമെന്ന വിശുദ്ധ ജോൺ ക്രിസോസ്തോമിന്റെ വാക്കുകൾ മതബോധനഗ്രന്ഥം ഉദ്ധരിക്കുന്നു. പ്രാർഥന ജീവിതാവശ്യമാണ്: അതില്ലെങ്കിൽ നാം വീണ്ടും പാപത്തിന്റെ അടിമത്തത്തിലേക്കു വീഴുന്നു. ഒരേ സ്നേഹത്തിൽനിന്നു വരുന്നതിനാൽ പ്രാർഥനയും ക്രൈസ്തവജീവിതവും വേർപിരിക്കാനാവില്ല.

പ്രാർഥിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കണമെന്നു ശിഷ്യന്മാർ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ കർത്താവുതന്നെ നൽകിയ പ്രാർഥനയാണിത്; അതിനാൽ ഇതിനെ കർത്തൃപ്രാർഥന എന്നു വിളിക്കുന്നു. സുവിശേഷത്തിന്റെ മുഴുവൻ സംഗ്രഹമാണിതെന്ന് തെർത്തുല്യൻ (Tertullian) പറഞ്ഞു. വിശുദ്ധഗ്രന്ഥത്തിലെ എല്ലാ പ്രാർഥനകളും ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നുവെന്ന് വിശുദ്ധ അഗസ്റ്റിൻ പറഞ്ഞു. ഗിരിപ്രഭാഷണത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലാണ് ഇതു നിൽക്കുന്നത്. ദിവ്യബലിയിൽ, കൂദാശാപ്രാർഥനയ്ക്കും ദിവ്യകാരുണ്യസ്വീകരണത്തിനും ഇടയിൽ, സഭ ഇതു ചൊല്ലുന്നു; എല്ലാ ആരാധനക്രമപാരമ്പര്യങ്ങളിലും യാമപ്രാർഥനകളിലെ പ്രധാന യാമങ്ങളുടെ അവിഭാജ്യഭാഗവുമാണിത്.

പുത്രൻ പിതാവിനെ വെളിപ്പെടുത്തിയതിനാലും, "ആബാ" എന്നു വിളിക്കാൻ പുത്രന്റെ ആത്മാവ് നമ്മെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതിനാലും മാത്രമാണ് ദൈവത്തെ പിതാവേ എന്നു വിളിക്കാൻ നാം ധൈര്യപ്പെടുന്നത്. മക്കളുടെ ധൈര്യത്തോടെ പ്രാർഥിക്കുന്നതിനെപ്പറ്റി പൗരസ്ത്യ, പാശ്ചാത്യ ആരാധനക്രമങ്ങൾ ഒരുപോലെ പറയുന്നു. "ഞങ്ങളുടെ" എന്നതിന്റെ അർഥം നാം ദൈവത്തെ സ്വന്തമാക്കുന്നു എന്നല്ല; ദൈവവുമായി ഒരു പുതിയ ഉടമ്പടി പങ്കിടുകയും എല്ലാ സഹോദരീസഹോദരന്മാരോടുമൊപ്പം പ്രാർഥിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നാണ്. "സ്വർഗസ്ഥൻ" എന്നത് അകലെയുള്ള ഒരിടമല്ല, ദൈവത്തിന്റെ മഹിമയും പരിശുദ്ധിയുമാണ്; എളിയ ഹൃദയത്തോട് ദൈവം വളരെ അടുത്താണ്.

ആദ്യത്തെ മൂന്നെണ്ണം ദൈവത്തെപ്രതിതന്നെ നമ്മെ ദൈവത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു: ദൈവനാമം പൂജിതമാകാനും, ദൈവരാജ്യം വരാനും, ദൈവഹിതം നിറവേറാനും. അവസാനത്തെ നാലെണ്ണം നമ്മുടെ ആവശ്യങ്ങൾ ദൈവസന്നിധിയിൽ കൊണ്ടുവരുന്നു: അന്നന്നത്തെ അപ്പം, പാപമോചനം, പ്രലോഭനത്തിൽ സഹായം, തിന്മയിൽനിന്നുള്ള മോചനം. ജീവിക്കാൻ ആവശ്യമായതെല്ലാം "അപ്പം" എന്നതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു; ദൈവവചനവും ജീവന്റെ അപ്പമായ ക്രിസ്തുവിന്റെ ശരീരവും അതിലുണ്ട്; ദിവ്യകാരുണ്യമാണ് നമ്മുടെ അനുദിനാപ്പം എന്ന് മതബോധനഗ്രന്ഥം പറയുന്നു. അപ്പത്തിനായി ചോദിക്കുന്നത് വിശക്കുന്നവരോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്വം നമ്മിൽ ഏല്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ക്ഷമിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുന്ന ഹൃദയത്തിലേക്ക് ദൈവകരുണയ്ക്കു കടക്കാനാവില്ല; കാരണം, ക്രിസ്തുവിന്റെ ശരീരംപോലെ സ്നേഹവും വിഭജിക്കാനാവാത്തതാണ്. ഗിരിപ്രഭാഷണത്തിൽ യേശു വീണ്ടും വിശദീകരിക്കുന്ന ഏക അപേക്ഷയാണിത് (മത്തായി 6:14-15 കാണുക). ക്ഷമിക്കുന്നതു നമ്മുടെ ശക്തിക്കതീതമാണ്, എന്നാൽ പരിശുദ്ധാത്മാവിന് അതീതമല്ല. ഒരു മുറിവു തോന്നാതിരിക്കാനോ അതു മറക്കാനോ എപ്പോഴും നമുക്കു കഴിഞ്ഞെന്നുവരില്ല; എന്നാൽ പരിശുദ്ധാത്മാവിനു സമർപ്പിക്കുന്ന ഹൃദയം ദ്രോഹത്തെ അനുകമ്പയായും മുറിവിനെ മധ്യസ്ഥപ്രാർഥനയായും മാറ്റുന്നു. ഈ ക്ഷമയ്ക്ക് അതിരില്ല.

ഇല്ല. ദൈവം ആരെയും പ്രലോഭിപ്പിക്കുന്നില്ല (യാക്കോബ് 1:13 കാണുക). മൂലഭാഷയായ ഗ്രീക്കിലെ വാക്കിന് "പ്രലോഭനത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ അനുവദിക്കരുതേ" എന്നും "പ്രലോഭനത്തിനു വഴങ്ങാൻ ഇടയാക്കരുതേ" എന്നും അർഥമുണ്ട്; പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ വിവേചനവും ശക്തിയുമാണ് നാം ചോദിക്കുന്നത്. അവസാനത്തെ അപേക്ഷയിലെ തിന്മ ഒരാശയമല്ല, ദുഷ്ടനായ സാത്താനാണ്; ക്രിസ്തു തന്റെ കുരിശിനാൽ അവനെ ഇതിനകം തോല്പിച്ചു. ദൈവത്തിന്റെ രാജ്യവും ശക്തിയും മഹത്വവും പ്രകീർത്തിക്കുന്ന, ദിദാക്കെയുടെ (Didache) കാലംമുതൽ അറിയപ്പെടുന്ന സ്തുതിവചനത്തോടെയും, "അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്നർഥമുള്ള ആമേനോടെയും പ്രാർഥന അവസാനിക്കുന്നു.