ഗ്രന്ഥശാല
സഭാപിതാക്കന്മാർ · അപ്പസ്തോലിക പിതാക്കന്മാർ · അന്ത്യോക്യാ

അന്ത്യോക്യായിലെ വിശുദ്ധ ഇഗ്നാത്തിയോസ്

താടിയുള്ള മെത്രാനായി, വസ്ത്രത്തിൽ കറുത്ത കുരിശോടെ, അന്ത്യോക്യായിലെ വിശുദ്ധ ഇഗ്നാത്തിയോസിന്റെ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള രൂപം; പൊട്ടിയ ബൈസന്റൈൻ ടൈൽ
ദൈവവാഹകനായ വിശുദ്ധ ഇഗ്നാത്തിയോസ്, ബൈസന്റൈൻ ടൈൽ, പത്താം നൂറ്റാണ്ട്, വാൾട്ടേഴ്സ് ആർട്ട് മ്യൂസിയം (Walters Art Museum), ബാൾട്ടിമോർ. പകർപ്പവകാശമുക്തം, Wikimedia Commons ↗
കാലംജനനം ഒരുപക്ഷേ ഏകദേശം 50-ൽ. ഏകദേശം 70 മുതൽ മെത്രാൻ; ഏകദേശം 107-ൽ ട്രാജന്റെ (Trajan) കാലത്ത് രക്തസാക്ഷി (ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമന്റെ തീയതികൾ; മറ്റു പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായം താഴെ).
സ്ഥലംസിറിയയിലെ അന്ത്യോക്യാ (ഇന്ന് തുർക്കിയിലെ അന്താക്യ, Antakya); ഏഷ്യാമൈനർ (തുർക്കി), ഗ്രീസ്, ബാൽക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ വഴി ചങ്ങലയിൽ യാത്ര; ഇറ്റലിയിലെ റോമിൽ രക്തസാക്ഷിത്വം
ആരായിരുന്നുപത്രോസിനെ ചേർത്ത് എണ്ണിയാൽ അന്ത്യോക്യായിലെ മൂന്നാമത്തെ മെത്രാൻ; രക്തസാക്ഷി; അപ്പസ്തോലിക പിതാക്കന്മാരിൽ ഒരാൾ
ഭാഷഗ്രീക്ക്. കത്തുകളുടെ പഴയ പരിഭാഷകൾ സുറിയാനിയിലും ലത്തീനിലും അർമേനിയനിലും ഉണ്ട്.
അറിയപ്പെടുന്നത്തെയോഫോറോസ് (Theophoros), "ദൈവവാഹകൻ", അദ്ദേഹംതന്നെ ഉപയോഗിക്കുന്ന പേര്. "ഐക്യത്തിന്റെ വേദപാരംഗതൻ" (ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ). സുറിയാനി പാരമ്പര്യത്തിൽ മോർ ഇഗ്നാത്തിയോസ് നൂറോനോ (Noorono), "അഗ്നിമയൻ".
ബഹുമതിവിശുദ്ധനും രക്തസാക്ഷിയും. ലത്തീൻ സഭ: ഒക്ടോബർ 17 (1969 വരെ ഫെബ്രുവരി 1); റോമൻ കാനോനിൽ പേരുണ്ട്. ബൈസന്റൈൻ സഭകൾ: ഡിസംബർ 20. സീറോ മലബാർ പഞ്ചാംഗം: ഒക്ടോബർ 17. സീറോ മലങ്കര പഞ്ചാംഗം: ജനുവരി 29. മറ്റു സുറിയാനി തീയതികൾ സംശയത്തിലാണ്. വേദപാരംഗതരുടെ പട്ടികയിൽ അദ്ദേഹമില്ല.
ജീവിതം

യാത്രയ്ക്കു മുമ്പ്

ഉറപ്പുള്ളതിലേറെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാനത്തെ ഏതാനും ആഴ്ചകളിൽനിന്നുള്ളതാണ്. താൻ തെയോഫോറോസ് എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന് ഓരോ കത്തിന്റെയും തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം പറയുന്നു. എവോദിയൂസിനുശേഷം (Evodius) അന്ത്യോക്യായിലെ രണ്ടാമത്തെ മെത്രാൻ, അല്ലെങ്കിൽ പത്രോസിനുശേഷം രണ്ടാമത്തെ പിൻഗാമി എന്ന് എവുസേബിയൂസ് (Eusebius) പറയുന്നു (സഭാചരിത്രം 3.22, 3.36). പത്രോസിനെ ചേർത്ത് മൂന്നാമത്തെ മെത്രാൻ എന്ന് വിശുദ്ധ ജെറോമും ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമനും വിളിക്കുന്നു. രണ്ടു കണക്കിനും അർഥം ഒന്നുതന്നെ.

മറ്റു വിവരങ്ങൾ പിൽക്കാലത്തുള്ളതോ അനിശ്ചിതമോ ആണ്. പത്രോസാണ് അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചതെന്ന് തെയോദൊറേത്ത് (Theodoret) പറയുന്നു. അപ്പസ്തോലന്മാർതന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്തവനായി വിശുദ്ധ ജോൺ ക്രിസോസ്റ്റം അദ്ദേഹത്തെ ആദരിക്കുന്നു. പോളിക്കാർപ്പിനോടൊപ്പം അദ്ദേഹവും വിശുദ്ധ യോഹന്നാനെ കേട്ടിരിക്കാമെന്ന് കത്തോലിക്കാ വിജ്ഞാനകോശം കരുതുന്നു. സുറിയാനി സഭകൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന മനോഹരമായ ഒരു പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, യേശു ശിഷ്യരുടെ നടുവിൽ നിർത്തിയ ശിശു (മത്തായി 18:2-4) അദ്ദേഹമാണ്. ഇതിനു സാധ്യത കുറവാണെന്ന് കത്തോലിക്കാ വിജ്ഞാനകോശം വിധിക്കുന്നു. ഇതിനെ ചരിത്രമായല്ല, സ്നേഹനിർഭരമായ ഓർമയായി സ്വീകരിക്കുക.

ദേവാലയത്തിലെ പ്രതിഗാനരീതി അദ്ദേഹത്തിന്റേതായി പറഞ്ഞുപോന്നിരുന്നുവെന്ന് അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ചരിത്രകാരനായ സോക്രട്ടീസ് (Socrates) പറയുന്നു (സഭാചരിത്രം 6.8). ഇതും പിൽക്കാല വിവരമാണ്.

അറസ്റ്റ്

കുറ്റം എന്തായിരുന്നുവെന്ന് നമുക്ക് അറിയില്ല. പൊതുവായ നാമത്തിനും പ്രത്യാശയ്ക്കുംവേണ്ടി സിറിയയിൽനിന്ന് ബന്ധിതനായി വന്നുവെന്നു മാത്രം അദ്ദേഹം എഴുതുന്നു (എഫേസോസുകാർക്ക് 1). അന്ത്യോക്യായിലൂടെ കടന്നുപോയ ട്രാജൻ നേരിട്ട് അദ്ദേഹത്തെ ശിക്ഷിച്ചുവെന്ന് രക്തസാക്ഷ്യചരിതം (Martyrium) എന്ന പിൽക്കാല വിവരണം പറയുന്നു. ഈ രചന പ്രാചീനമെങ്കിലും പിന്നീടു ചേർത്ത ഭാഗങ്ങളുണ്ടെന്ന് കത്തോലിക്കാ വിജ്ഞാനകോശം സമ്മതിക്കുന്നു; പല ചരിത്രകാരന്മാരും അത് അതേപടി സ്വീകരിക്കുന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തെ റോമിലേക്കുതന്നെ അയച്ചത് എന്തിനെന്ന ചോദ്യത്തിനും പൂർണ തൃപ്തികരമായ ഉത്തരം കിട്ടിയിട്ടില്ല.

യാത്ര, ഓരോ ഘട്ടവും

  • അന്ത്യോക്യായിൽനിന്ന്. ഒരുപക്ഷേ സെലൂക്യായിൽനിന്ന് കപ്പലിലും പിന്നെ കരമാർഗവും. കാവൽക്കാർ പത്തു പടയാളികൾ. നന്നായി പെരുമാറുമ്പോൾ കൂടുതൽ മോശമാകുന്ന "പത്തു പുള്ളിപ്പുലികൾ" എന്ന് അദ്ദേഹം അവരെ വിളിക്കുന്നു (റോമാക്കാർക്ക് 5).
  • ലവൊദീക്യാ മുതൽ ഫിലദെൽഫിയാ വരെ. ഫിലദെൽഫിയായിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ അവിടത്തെ ഭിന്നതകളെപ്പറ്റി സഭയോടു സംസാരിച്ചു. മെത്രാനോടു ചേർന്നുനിൽക്കാൻ അദ്ദേഹം ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു (ഫിലദെൽഫിയാക്കാർക്ക് 7).
  • സ്മിർണാ (ഇന്ന് ഇസ്മിർ, Izmir). ഇവിടെ വിശുദ്ധ പോളിക്കാർപ്പായിരുന്നു മെത്രാൻ. പല സഭകളുടെയും പ്രതിനിധികൾ അദ്ദേഹത്തെ കാണാനെത്തി: എഫേസോസിൽനിന്ന് മെത്രാൻ ഒനേസിമോസും ഡീക്കൻ ബുറൂസും (Burrhus) ക്രോക്കൂസും (Crocus) യൂപ്ലൂസും (Euplus) ഫ്രോന്തോയും (Fronto) (എഫേസോസുകാർക്ക് 1, 2); മഗ്നേസിയായിൽനിന്ന് (Magnesia) മെത്രാൻ ദാമാസും (Damas) വൈദികരായ ബാസൂസും (Bassus) അപ്പൊളോണിയൂസും (Apollonius) ഡീക്കൻ സോത്തിയോയും (Sotio) (മഗ്നേസിയാക്കാർക്ക് 2); ത്രാല്ലെസിൽനിന്ന് (Tralles) മെത്രാൻ പോളിബിയൂസ് (Polybius) (ത്രാല്ലിയർക്ക് 1). സ്മിർണായിൽനിന്ന് അദ്ദേഹം നാലു കത്തുകളെഴുതി: എഫേസോസുകാർക്കും മഗ്നേസിയാക്കാർക്കും ത്രാല്ലിയർക്കും റോമാക്കാർക്കും.
  • റോമിലേക്കുള്ള കത്ത്. ഓഗസ്റ്റ് അവസാനത്തോടെയാണ് അതിന്റെ തീയതി (റോമാക്കാർക്ക് 10). ഒരൊറ്റ അപേക്ഷയാണ് അതിൽ: എന്നെ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കരുത്.
  • ത്രോവാസ്. കിലിക്യായിലെ ഡീക്കൻ ഫീലോയും (Philo) റേവൂസ് അഗത്തോപ്പൂസും (Rheus Agathopus) അവിടെ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടുമുട്ടി; അന്ത്യോക്യായിലെ സഭയ്ക്ക് ഇപ്പോൾ സമാധാനമുണ്ടെന്ന വാർത്തയും എത്തി (ഫിലദെൽഫിയാക്കാർക്ക് 10, 11). ബുറൂസിന്റെ കൈവശം ത്രോവാസിൽനിന്ന് ഫിലദെൽഫിയാക്കാർക്കും സ്മിർണാക്കാർക്കും പോളിക്കാർപ്പിനും കത്തെഴുതി. പെട്ടെന്ന് നെയാപോളിസിലേക്കു പോകേണ്ടിവന്നതിനാൽ (പോളിക്കാർപ്പിന് 8), മറ്റു സഭകൾക്കു തനിക്കുവേണ്ടി എഴുതാൻ പോളിക്കാർപ്പിനോട് അപേക്ഷിച്ചു.
  • ഫിലിപ്പി. അവിടത്തെ ക്രിസ്ത്യാനികൾ അദ്ദേഹത്തെയും സഹതടവുകാരെയും സ്നേഹത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ കത്തുകളുടെ പകർപ്പുകൾ പോളിക്കാർപ്പിനോടു ചോദിച്ചു (പോളിക്കാർപ്പ്, ഫിലിപ്പിയർക്ക് 1, 9, 13). പോളിക്കാർപ്പ് പേരു പറയുന്ന സോസിമോസും (Zosimus) റൂഫോസും (Rufus) ആ തടവുകാരിൽ ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം.
  • റോം. ഇതിനുശേഷം രേഖകൾ നിശ്ശബ്ദമാകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കത്തുകൾ അവസാനിക്കുന്നു. ഫ്ലാവിയൻ ആംഫിതിയേറ്ററിൽ, അതായത് കൊളോസിയത്തിൽ, അദ്ദേഹത്തെ വന്യമൃഗങ്ങൾക്ക് എറിഞ്ഞുകൊടുത്തുവെന്ന് ദീർഘമായ പാരമ്പര്യത്തോടൊപ്പം ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമനും പറയുന്നു.

മരണവും തിരുശേഷിപ്പുകളും

തനിക്കൊരു കബറിടം വേണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതി: മൃഗങ്ങൾ തന്റെ കല്ലറയാകട്ടെ, ശരീരത്തിന്റെ ഒന്നും ബാക്കിവയ്ക്കാതിരിക്കട്ടെ (റോമാക്കാർക്ക് 4; ആശയം). എന്നാൽ കത്തോലിക്കാ വിജ്ഞാനകോശം പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഫീലോയും റേവൂസ് അഗത്തോപ്പൂസും അവശിഷ്ടങ്ങൾ അന്ത്യോക്യായിലേക്കു കൊണ്ടുപോയി; പിന്നീട് തെയോദോഷ്യസ് രണ്ടാമൻ (Theodosius II) ചക്രവർത്തി അവ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ പള്ളിയാക്കിയ ഭാഗ്യദേവതയുടെ പഴയ ക്ഷേത്രത്തിലേക്കു മാറ്റി; 637-ൽ അവ റോമിലെ സാൻ ക്ലെമന്തെ (San Clemente) ബസിലിക്കയിലെത്തി. ആ ബസിലിക്ക വിശുദ്ധ ക്ലെമന്റിനോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തെ ഇന്നും വണങ്ങുന്നു.

മരിച്ചത് എന്ന്?

ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ 107 എന്നു പറയുന്നു. അതേ മാർപാപ്പ ദേവൂസ് കാരിത്താസ് എസ്ത് (Deus Caritas Est 22) എന്ന ചാക്രികലേഖനത്തിൽ "ഏകദേശം 117" എന്നെഴുതുന്നു. 98-നും 117-നും ഇടയിലെന്ന് കത്തോലിക്കാ വിജ്ഞാനകോശം. ഇവയെല്ലാം, എവുസേബിയൂസും ദീർഘപാരമ്പര്യവും പറയുന്നതുപോലെ, ട്രാജന്റെ കാലത്താണ്. 130-കളിലോ 140-കളിലോ ആയിരിക്കാമെന്ന് കുറച്ച് ആധുനിക പണ്ഡിതർ വാദിക്കുന്നു. ഒരു കത്തിലും വർഷം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ ഒരു തീയതിയും തെളിയിക്കാനാവില്ല.

അദ്ദേഹം ജീവിച്ച ലോകം

അന്ത്യോക്യാ. റോമിനും അലക്സാണ്ട്രിയായ്ക്കുമൊപ്പം സാമ്രാജ്യത്തിലെ മൂന്നു മഹാനഗരങ്ങളിലൊന്ന്. നിഖ്യാ സൂനഹദോസ് ഈ മൂന്നിനെയും ഒരുമിച്ചു പരാമർശിച്ചതായി ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. റോമൻ സിറിയയുടെ തലസ്ഥാനം. ശിഷ്യന്മാർ ആദ്യമായി ക്രിസ്ത്യാനികൾ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടത് ഇവിടെയാണ് (അപ്പ. പ്രവ. 11:26); വിശുദ്ധ പൗലോസ് യാത്രകൾക്കു പുറപ്പെട്ടതും ഇവിടെനിന്നാണ്.

മതപീഡനം. ക്രിസ്ത്യാനി എന്ന പേരിന്റെപേരിൽ മാത്രം ഒരാളെ കുറ്റപ്പെടുത്താനും വധിക്കാനും കഴിയുമായിരുന്നു. അരങ്ങിലെ മരണം പൊതുജനവിനോദമായിരുന്നു. ഒരു പടയാളി തന്റെ സ്ഥാനത്തേക്കു പോകുന്നതുപോലെയാണ് ഇഗ്നാത്തിയോസ് അതിലേക്കു പോകുന്നത്.

സഭകൾ. അദ്ദേഹം കാണുന്ന ഓരോ നഗരത്തിലും മെത്രാനും വൈദികരും ഡീക്കന്മാരുമുണ്ട്. ഈ ത്രിവിധക്രമം എല്ലായിടത്തും വ്യക്തമായി കാണിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ എഴുത്തുകാരനാണ് അദ്ദേഹം. ചിലയിടങ്ങളിൽ അതിനു ഭീഷണിയുള്ളതായി കാണുന്നു. റോമാക്കാർക്കുള്ള കത്ത് റോമിലെ മെത്രാനെ പരാമർശിക്കാത്തതിനാൽ ഈ രീതി എത്രത്തോളം പരന്നിരുന്നു എന്ന് പണ്ഡിതർ തർക്കിക്കുന്നു.

തെറ്റുകൾ. രണ്ടു പ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ അലട്ടുന്നു. ക്രിസ്തുവിന് ശരീരമുള്ളതായും സഹിച്ചതായും തോന്നുക മാത്രമേ ചെയ്തുള്ളു എന്ന് ചിലർ പറഞ്ഞു; ഇവരെ ഇന്ന് ഡൊസേറ്റിസ്റ്റുകൾ (Docetists) എന്നു വിളിക്കുന്നു. പഴയ ആചാരങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങാൻ മറ്റു ചിലർ ക്രിസ്ത്യാനികളെ നിർബന്ധിച്ചു (മഗ്നേസിയാക്കാർക്ക് 8-10; ഫിലദെൽഫിയാക്കാർക്ക് 6). ക്രിസ്തു വന്നതിനുശേഷം എങ്ങനെ ജീവിക്കണം എന്നതിനെപ്പറ്റി അന്നത്തെ ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കിടയിലെ തർക്കമായിരുന്നു ഇത്. അങ്ങനെതന്നെ ഇതു വായിക്കണം; യഹൂദജനതയ്ക്കെതിരായ വാക്കായിട്ടല്ല. യഹൂദജനതയുമായുള്ള പൊതുപൈതൃകത്തെ സഭ ഇന്ന് ആദരിക്കുന്നു (നോസ്ത്ര ഏത്താത്തേ, Nostra Aetate 4).

അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചത്
  • യേശുക്രിസ്തു ദൈവവും യഥാർഥ മനുഷ്യനുമാണ്. "നമ്മുടെ ദൈവമായ യേശുക്രിസ്തു" (എഫേസോസുകാർക്ക് 18), "എന്റെ ദൈവത്തിന്റെ പീഡാനുഭവം" (റോമാക്കാർക്ക് 6) എന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു. ജനിച്ചവനും ജനിക്കാത്തവനും, ശരീരത്തിൽ ദൈവവുമായ ഏക വൈദ്യൻ എന്ന് അവിടുത്തെ വിളിക്കുന്നു (എഫേസോസുകാർക്ക് 7; ആശയം). മനുഷ്യനെന്ന നിലയിൽ അവിടുന്നു കാലത്തിൽ ജനിച്ചു; ദൈവമെന്ന നിലയിൽ അവിടുത്തേക്ക് ആരംഭമില്ല എന്നാണ് ഇതിന്റെ അർഥം.
  • "യഥാർഥത്തിൽ". ക്രിസ്തു മനുഷ്യനായി തോന്നുക മാത്രം ചെയ്തു എന്നു പറഞ്ഞവർക്കെതിരായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കാണിത്. ക്രിസ്തു യഥാർഥത്തിൽ ജനിച്ചു, ഭക്ഷിച്ചു, പാനം ചെയ്തു, പന്തിയോസ് പീലാത്തോസിന്റെ കീഴിൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടു, ക്രൂശിക്കപ്പെട്ടു, മരിച്ചു, ഉയിർത്തു (ത്രാല്ലിയർക്ക് 9, 10; സ്മിർണാക്കാർക്ക് 1-3). അവിടുന്നു സഹിച്ചതായി തോന്നുക മാത്രമാണെങ്കിൽ, ഞാൻ എന്തിനു ചങ്ങലയിൽ കിടക്കണം എന്ന് ഇഗ്നാത്തിയോസ് ചോദിക്കുന്നു.
  • പരിശുദ്ധ മറിയം. പുതിയനിയമത്തിനുശേഷം പരിശുദ്ധ അമ്മയെപ്പറ്റി ഇത്ര വ്യക്തമായി സംസാരിക്കുന്ന ഏറ്റവും ആദ്യത്തെ എഴുത്തുകാരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. ക്രിസ്തു പരിശുദ്ധ മറിയത്തിൽനിന്നും ദൈവത്തിൽനിന്നുമുള്ളവനാണ് (എഫേസോസുകാർക്ക് 7); പരിശുദ്ധാത്മാവിനാൽ പരിശുദ്ധ മറിയത്തിന്റെ ഉദരത്തിൽ ഉരുവായവനാണ് (എഫേസോസുകാർക്ക് 18); കന്യകയിൽനിന്നു യഥാർഥമായി ജനിച്ചവനാണ് (സ്മിർണാക്കാർക്ക് 1). പരിശുദ്ധ അമ്മയുടെ കന്യാത്വവും, മാതാവിന്റെ പ്രസവവും, കർത്താവിന്റെ മരണവും ഈ ലോകത്തിന്റെ അധികാരിയിൽനിന്നു മറഞ്ഞിരുന്ന "മൂന്നു രഹസ്യങ്ങൾ" ആണ് (എഫേസോസുകാർക്ക് 19).
  • ദിവ്യകാരുണ്യം. സഹിച്ച് ഉയിർത്ത നമ്മുടെ രക്ഷകനായ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ ശരീരമാണ് ദിവ്യകാരുണ്യം (സ്മിർണാക്കാർക്ക് 7). മുറിക്കുന്ന ഏകാപ്പം "അമർത്യതയുടെ ഔഷധം" ആണ് (എഫേസോസുകാർക്ക് 20). ഒരേ ഒരു ദിവ്യകാരുണ്യം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുക; കാരണം ഒരേ ശരീരവും ഒരേ കാസയും ഒരേ ബലിപീഠവും ഒരേ മെത്രാനുമാണ് (ഫിലദെൽഫിയാക്കാർക്ക് 4). "ദൈവത്തിന്റെ അപ്പമായ" യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ ശരീരത്തിനായി അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നു (റോമാക്കാർക്ക് 7).
  • ഐക്യം. ദൈവം ഏകനാണ്; സഭ അതിനെ അനുകരിക്കണം. "ഒന്നായിരിക്കുക" (മഗ്നേസിയാക്കാർക്ക് 7). സഭയെ ഗായകസംഘത്തോടും, വൈദികരെ വീണയോടു ചേർത്ത കമ്പികളോടും അദ്ദേഹം ഉപമിക്കുന്നു (എഫേസോസുകാർക്ക് 4).
  • മെത്രാനും വൈദികരും ഡീക്കന്മാരും. മെത്രാൻ ദൈവത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്നു, വൈദികർ അപ്പസ്തോലന്മാരുടെ സംഘമായി, ഡീക്കന്മാർ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ ശുശ്രൂഷയുമായി (മഗ്നേസിയാക്കാർക്ക് 6; ത്രാല്ലിയർക്ക് 2, 3). മെത്രാനെക്കൂടാതെ ഒന്നും ചെയ്യരുത് (സ്മിർണാക്കാർക്ക് 8; ഫിലദെൽഫിയാക്കാർക്ക് 7). ഇവരില്ലാതെ "സഭയില്ല" (ത്രാല്ലിയർക്ക് 3). ലോകത്തിന്റെ പദവിയായല്ല, ഐക്യത്തിന്റെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും സംരക്ഷണമായാണ് അദ്ദേഹം ഇതു പറയുന്നത്.
  • കത്തോലിക്കാ സഭ. "യേശുക്രിസ്തു എവിടെയുണ്ടോ അവിടെ കത്തോലിക്കാ സഭയുണ്ട്" (സ്മിർണാക്കാർക്ക് 8). "കത്തോലിക്കാ" എന്ന വാക്ക് സഭയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന, നമുക്കറിയാവുന്ന ആദ്യത്തെ എഴുത്തുകാരൻ അദ്ദേഹമാണെന്ന് ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
  • റോമിലെ സഭ. "സ്നേഹത്തിൽ അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്ന" സഭ എന്ന് പ്രത്യേക ആദരത്തോടെ അദ്ദേഹം അതിനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു (റോമാക്കാർക്ക്, അഭിവാദനം). പത്രോസിനെയും പൗലോസിനെയുംപോലെ താൻ അവിടെ കല്പന നൽകുന്നില്ലെന്നും പറയുന്നു (റോമാക്കാർക്ക് 4).
  • ഞായറാഴ്ച. നമ്മുടെ ജീവൻ വീണ്ടും ഉദിച്ച കർത്താവിന്റെ ദിവസം ആചരിച്ചാണ് ക്രിസ്ത്യാനികൾ ജീവിക്കുന്നത് (മഗ്നേസിയാക്കാർക്ക് 9).
  • വിശ്വാസവും സ്നേഹവും. "ആരംഭം വിശ്വാസം, അവസാനം സ്നേഹം" (എഫേസോസുകാർക്ക് 14). വിധവയെയും അനാഥനെയും മർദിതനെയും വിശക്കുന്നവനെയും അവഗണിക്കുന്നതിലൂടെയാണ് തെറ്റിലായവർ അതു വെളിപ്പെടുത്തുന്നത് (സ്മിർണാക്കാർക്ക് 6).
  • രക്തസാക്ഷിത്വം. ശിഷ്യത്വം കുരിശിലെത്തുന്നു. "ഇപ്പോഴാണ് ഞാൻ ശിഷ്യനായിത്തുടങ്ങുന്നത്" (റോമാക്കാർക്ക് 5). മരണത്തെ അതിനുവേണ്ടിത്തന്നെ അദ്ദേഹം അന്വേഷിക്കുകയല്ല, സ്വയം ഏല്പിച്ചുകൊടുത്തതുമില്ല. അദ്ദേഹം ഇതിനകം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവനാണ്; തനിക്കുവേണ്ടി അപേക്ഷിക്കുന്ന സ്നേഹിതരാൽ രക്ഷിക്കപ്പെടാൻ വിസമ്മതിക്കുക മാത്രമാണ്.
  • ഇടയൻ. പോളിക്കാർപ്പിന് അദ്ദേഹം സൗമ്യമായ ഉപദേശം നൽകുന്നു: പലതരം മുറിവുകൾക്ക് പലതരം ചികിത്സ, വിധവകളെ കരുതുക, അടിമകളെ നിന്ദിക്കരുത്, അടി കൊള്ളുന്ന അടകല്ലുപോലെ ഉറച്ചുനിൽക്കുക (പോളിക്കാർപ്പിന് 2-4). വിവാഹം മെത്രാന്റെ അംഗീകാരത്തോടെ ആകണം; ബ്രഹ്മചര്യം പാലിക്കുന്നവർ അഹങ്കരിക്കരുത് (പോളിക്കാർപ്പിന് 5).
  • നിശ്ശബ്ദത. സംസാരിച്ചിട്ടും ക്രിസ്ത്യാനിയാകാത്തതിനെക്കാൾ നല്ലത് നിശ്ശബ്ദനായിരുന്ന് ക്രിസ്ത്യാനിയാകുന്നതാണ് (എഫേസോസുകാർക്ക് 15; ആശയം).

അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളിൽ ഒരു തെറ്റും സഭ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിട്ടില്ല. രക്തസാക്ഷിത്വത്തിനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹം ചില വായനക്കാരെ അസ്വസ്ഥരാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനകം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരാളുടെ സ്നേഹമായാണ് സഭ അതു വായിക്കുന്നത്; മരണം അന്വേഷിക്കാൻ സഭ മറ്റാരോടും ആവശ്യപ്പെടുന്നില്ല.

അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ച വിധം

തിടുക്കത്തിൽ. കൈമുട്ടിനരികെ കാവൽക്കാരനുമായി, ചങ്ങലയിൽ കിടന്ന് എഴുതിയ കത്തുകളാണിവ; ചിലപ്പോൾ ഇടയ്ക്കുവച്ചു മുറിഞ്ഞുപോകുന്നു. ഗ്രീക്ക് തിടുക്കമുള്ളതും ഊഷ്മളവും പെട്ടെന്നുള്ള തിരിവുകൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്. താൻ കല്പന നൽകുകയല്ല, ഇപ്പോൾ ശിഷ്യനായിത്തുടങ്ങുന്നതേയുള്ളു എന്ന് അദ്ദേഹം കൂടെക്കൂടെ പറയുന്നു (എഫേസോസുകാർക്ക് 3).

ചിത്രങ്ങളിലൂടെ. ഗോതമ്പും അപ്പവും; വീണയും ഗായകസംഘവും; ക്രിസ്തുവിന്റെ കുരിശെന്ന യന്ത്രത്താൽ, പരിശുദ്ധാത്മാവെന്ന കയർകൊണ്ട്, ദേവാലയത്തിലേക്ക് ഉയർത്തപ്പെടുന്ന കല്ലുകൾ (എഫേസോസുകാർക്ക് 9); അടകല്ലും കായികതാരവും; വൈദ്യന്റെ ലേപനം; കപ്പൽനായകനും കാറ്റും. വീണയും കമ്പികളും ഗായകസംഘവും ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ എടുത്തുപറയുന്നു.

ചെറുവാക്യങ്ങളിലൂടെ. ഐക്യത്തെ സ്നേഹിക്കുക; ഭിന്നതകൾ ഒഴിവാക്കുക (ഫിലദെൽഫിയാക്കാർക്ക് 7). ഓർമയിൽ കൊണ്ടുനടക്കാവുന്ന വരികൾ ഏറെയുണ്ട്.

രണ്ടു ധാരകൾ. ക്രിസ്തുവിലേക്കുള്ള പൗലോസിന്റെ കുതിപ്പും ക്രിസ്തുവിലുള്ള യോഹന്നാന്റെ ജീവിതവും അദ്ദേഹത്തിൽ സംഗമിക്കുന്നുവെന്ന് ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ കാണുന്നു. വഴിയിലെ ഓരോ സഭയെയും പ്രസംഗങ്ങളാലും മുന്നറിയിപ്പുകളാലും അദ്ദേഹം ഉറപ്പിച്ചുവെന്ന് എവുസേബിയൂസ് കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു (3.36).

കൃതികൾ

ഏഴു കത്തുകൾ (യഥാർഥമെന്നു കരുതുന്നവ)

സ്മിർണായിൽനിന്ന്: എഫേസോസുകാർക്ക്, മഗ്നേസിയാക്കാർക്ക്, ത്രാല്ലിയർക്ക്, റോമാക്കാർക്ക്.
ത്രോവാസിൽനിന്ന്: ഫിലദെൽഫിയാക്കാർക്ക്, സ്മിർണാക്കാർക്ക്, പോളിക്കാർപ്പിന്.
എവുസേബിയൂസും (3.36) ജെറോമും (On Illustrious Men 16) ഇവ പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നു. ഇവ ശേഖരിച്ചതായി പോളിക്കാർപ്പ് പറയുന്നു (ഫിലിപ്പിയർക്ക് 13).

നമ്മിലെത്തിയ വഴി

മധ്യരൂപം: ഏഴു കത്തുകൾ അവയുടെ ലളിതരൂപത്തിൽ; ഭൂരിപക്ഷം പണ്ഡിതരും വിശ്വസിക്കുന്നത്.
ദീർഘരൂപം: ഏഴും വളരെയധികം വിപുലീകരിച്ചത്, ഏകദേശം നാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം.
ഹ്രസ്വ സുറിയാനി രൂപം: എഫേസോസുകാർക്കും റോമാക്കാർക്കും പോളിക്കാർപ്പിനും മാത്രം, ചുരുക്കിയത്; 1843-ൽ ലഭിച്ച കൈയെഴുത്തുപ്രതികളിൽനിന്ന് വില്യം ക്യൂർട്ടൻ (Cureton) കണ്ടെത്തി.
പഴയ ഒരു അർമേനിയൻ പരിഭാഷയുമുണ്ട്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ, എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റേതല്ല

ദീർഘരൂപം ചേർത്തവ: കസോബോളയിലെ മറിയത്തിന് (Mary of Cassobola), അവരുടെ മറുപടിയോടൊപ്പം; താർസൂസുകാർക്ക്; ഫിലിപ്പിയർക്ക്; അന്ത്യോക്യാക്കാർക്ക്; ഡീക്കൻ ഹീറോയ്ക്ക് (Hero). ലാവുസ് ഹെറോനിസ് (Laus Heronis) എന്ന പ്രശംസാകത്തും ഇവയോടൊപ്പമുണ്ട്.
ലത്തീനിൽ മാത്രം: വിശുദ്ധ യോഹന്നാനു രണ്ടു കത്തുകളും, പരിശുദ്ധ കന്യകാമറിയവുമായുള്ള കത്തിടപാടും. ഒന്നും യഥാർഥമല്ല.

അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ളവ

ദൃക്സാക്ഷികളുടേതെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന ഇഗ്നാത്തിയോസിന്റെ രക്തസാക്ഷ്യചരിതം, ഒന്നിലേറെ രൂപങ്ങളിൽ. പ്രാചീനമെങ്കിലും അതേപടി വിശ്വസനീയമല്ല.
എഫേസോസുകാർക്കു വാഗ്ദാനം ചെയ്ത രണ്ടാമത്തെ കത്ത് (എഫേസോസുകാർക്ക് 20), നമുക്കറിയാവുന്നിടത്തോളം, എഴുതപ്പെട്ടില്ല.

ഏഴും യഥാർഥമാണോ? പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ ചില പണ്ഡിതർ സംശയം ഉന്നയിച്ചു; മെത്രാന്മാർക്കുള്ള കത്തുകളുടെ ശക്തമായ പിന്തുണ തർക്കത്തിനു മൂർച്ച കൂട്ടി. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സാൻ (Zahn), ലൈറ്റ്ഫുട്ട് (Lightfoot), ഹാർനാക്ക് (Harnack) എന്നിവർ അവ സ്വീകരിച്ചു. ഭൂരിപക്ഷം പണ്ഡിതരും യോജിക്കുന്നു. കാലത്തെയോ രചയിതാവിനെയോ കുറിച്ച് ചുരുക്കം ആധുനിക പണ്ഡിതർ ചോദ്യം വീണ്ടും ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്; അവർ ന്യൂനപക്ഷമാണ്.

ഒരു ചെറുരുചി

"ഞാൻ ദൈവത്തിന്റെ ഗോതമ്പാണ്; ക്രിസ്തുവിന്റെ നിർമലമായ അപ്പമായിത്തീരാൻ വന്യമൃഗങ്ങളുടെ പല്ലുകൾ എന്നെ പൊടിക്കട്ടെ." (റോമാക്കാർക്ക് 4; ആശയം, Ante-Nicene Fathers-ലെ റോബർട്ട്സ്, ഡൊണാൾഡ്സൺ പരിഭാഷയിൽനിന്ന്)

"യേശുക്രിസ്തു എവിടെയുണ്ടോ അവിടെ കത്തോലിക്കാ സഭയുണ്ട്." (സ്മിർണാക്കാർക്ക് 8:2; ആശയം, ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ ഉദ്ധരിച്ചത്, 2007 മാർച്ച് 14)

മാർപാപ്പമാരും സഭയും പറയുന്നത്

ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ, പൊതുദർശനം, 2007 മാർച്ച് 14. പ്രധാന ആശയങ്ങൾ:

  • ക്രിസ്തുവുമായുള്ള ഐക്യത്തിനും അവിടുന്നിലുള്ള ജീവിതത്തിനുമുള്ള ആഗ്രഹം ഇഗ്നാത്തിയോസിന്റെ തീവ്രതയോടെ മറ്റൊരു സഭാപിതാവും പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടില്ല.
  • അദ്ദേഹം യഥാർഥത്തിൽ "ഐക്യത്തിന്റെ വേദപാരംഗതൻ" ആണ്: ദൈവത്തിന്റെയും ക്രിസ്തുവിന്റെയും സഭയുടെയും വിശ്വാസികളുടെയും ഐക്യം.
  • ഒരിക്കലും പരസ്പരം എതിർത്തുനിർത്തരുതാത്ത രണ്ടു കാര്യങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കത്തുകൾ ചേർത്തുപിടിക്കുന്നു: സഭയുടെ ഹയരാർക്കിക്കൽ ക്രമവും, ക്രിസ്തുവിലുള്ള എല്ലാ വിശ്വാസികളുടെയും ഐക്യവും.
  • ക്രിസ്തുവുമായുള്ള ഐക്യവും അവിടുത്തെ സഭയ്ക്കുള്ള ശുശ്രൂഷയും കൂട്ടിയിണക്കാൻ അദ്ദേഹം നമ്മെയെല്ലാം ക്ഷണിക്കുന്നു.

ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ, ദേവൂസ് കാരിത്താസ് എസ്ത് 22, "സ്നേഹത്തിൽ അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്ന" എന്ന വാക്ക് റോമിലെ സഭയുടെ യഥാർഥ ഉപവിപ്രവർത്തനത്തെക്കൂടി സൂചിപ്പിക്കുന്നതായി വായിക്കുന്നു.

രണ്ടാം വത്തിക്കാൻ കൗൺസിൽ സഭയെയും മെത്രാനെയുംകുറിച്ച് പറയുന്നിടങ്ങളിൽ, ഉദാഹരണത്തിന് തിരുസഭ (Lumen Gentium) എന്ന പ്രമാണരേഖയിൽ, അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും ഉദ്ധരിക്കുന്നു.

മതബോധനഗ്രന്ഥം അദ്ദേഹത്തെ ഉദ്ധരിക്കുന്നു: 830 ("കത്തോലിക്കാ" എന്ന വാക്ക്), 834 (സ്നേഹത്തിൽ അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്ന റോം), 1331, 1405 (അമർത്യതയുടെ ഔഷധം), 1369 (മെത്രാനോടുകൂടിയ ദിവ്യകാരുണ്യം), 1549, 1554 (പിതാവിന്റെ പ്രതിരൂപമായ മെത്രാൻ), 2473, 2474 (രക്തസാക്ഷിത്വം).

ദിവ്യബലിയിൽ. റോമൻ കാനോൻ കൂദാശാവചനങ്ങൾക്കുശേഷം, സ്നാപകയോഹന്നാൻ, സ്തേഫാനോസ്, മത്തിയാസ്, ബർണബാസ് എന്നിവരോടൊപ്പം രക്തസാക്ഷികളുടെ നിരയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരു ചൊല്ലുന്നു.

ഇന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസക്തി
  • നമ്മുടെ സാക്ഷ്യത്തിന്. സിദ്ധാന്തം മാത്രമെന്നു വിളിക്കാനാകാത്ത വിശ്വാസമുള്ള മനുഷ്യൻ. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ കത്തുകൾ ഇത്ര അടുത്തായി തോന്നുന്നത്.
  • ദിവ്യകാരുണ്യത്തിന്. അപ്പസ്തോലന്മാരുടെ തലമുറയ്ക്ക് തൊട്ടുപിന്നാലെ, ഒരു മെത്രാൻ ദിവ്യകാരുണ്യത്തെ യേശുവിന്റെ ശരീരമെന്നു പറയുന്നു.
  • സഭാജീവിതത്തിന്. മെത്രാനും ജനവും ഒരേ ഗായകസംഘമാണെന്ന് ഭിന്നിച്ച സമൂഹത്തെ അദ്ദേഹം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. മെത്രാന്മാർ അവസാനംവരെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നവരാണെന്ന് സ്വന്തം മാതൃകയിലൂടെ അവരെയും ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.
  • ക്രിസ്തുവിന്റെ മനുഷ്യത്വത്തിന്. യഥാർഥത്തിൽ ജനിച്ച്, യഥാർഥത്തിൽ സഹിച്ച ക്രിസ്തു, യഥാർഥ സഹനത്തിലുള്ള ഏവർക്കും അരികെയാണ്.
  • കിഴക്കിനും പടിഞ്ഞാറിനും. ഒരു സിറിയൻ മെത്രാൻ റോമിലെ സഭയെ സ്നേഹത്തോടെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുശേഷിപ്പുകൾ അവിടെ വിശ്രമിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം എല്ലാ സഭകളുടേതുമാണ്; സുറിയാനി പാരമ്പര്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് നെഞ്ചോടു ചേർത്തു സൂക്ഷിക്കുന്നു.

ഇതിനോടൊപ്പം അല്പനേരം

  1. ഏതാനും ആഴ്ചകളും ഏതാനും കത്തുകളും മാത്രമേ എനിക്കുള്ളുവെങ്കിൽ, ഞാൻ സ്നേഹിക്കുന്നവരോട് എന്തു പറയും?
  2. അദ്ദേഹം വിളിച്ച ഔഷധമായി ഞാൻ ദിവ്യകാരുണ്യം സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ടോ?
  3. സഭയുടെ ഗാനത്തിൽ ഞാൻ ശ്രുതിതെറ്റിയ കമ്പിയാകുന്നത് എവിടെയാണ്?

കാലക്രമം

കാലംസംഭവം
ഏകദേശം 50കത്തോലിക്കാ വിജ്ഞാനകോശം പ്രകാരം സിറിയയിൽ ജനനം, സാധ്യതയനുസരിച്ച്
ഏകദേശം 70ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ പ്രകാരം അന്ത്യോക്യായിലെ മെത്രാനാകുന്നു
ഏകദേശം 107ട്രാജന്റെ കാലത്ത് അറസ്റ്റ്; റോമിലേക്കു യാത്ര (ചില പണ്ഡിതർ ഇതിനെ ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടു പിന്നീടാക്കുന്നു)
അതേ വർഷം ഓഗസ്റ്റ്സ്മിർണായിൽനിന്ന് എഫേസോസുകാർക്കും മഗ്നേസിയാക്കാർക്കും ത്രാല്ലിയർക്കും റോമാക്കാർക്കും എഴുതുന്നു
തൊട്ടുപിന്നാലെത്രോവാസിൽനിന്ന് ഫിലദെൽഫിയാക്കാർക്കും സ്മിർണാക്കാർക്കും പോളിക്കാർപ്പിനും എഴുതുന്നു; നെയാപോളിസിലേക്കു കപ്പൽകയറി ഫിലിപ്പി കടക്കുന്നു
ഏകദേശം 107ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ പിന്തുടരുന്ന പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് റോമിലെ ഫ്ലാവിയൻ ആംഫിതിയേറ്ററിൽ രക്തസാക്ഷിത്വം
തൊട്ടുപിന്നാലെപോളിക്കാർപ്പ് ശേഖരിച്ച കത്തുകൾ ഫിലിപ്പിയിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്നു
അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ട്തെയോദോഷ്യസ് രണ്ടാമൻ അന്ത്യോക്യായ്ക്കുള്ളിൽ തിരുശേഷിപ്പുകൾ മാറ്റുന്നു
637കത്തോലിക്കാ വിജ്ഞാനകോശം പ്രകാരം തിരുശേഷിപ്പുകൾ റോമിലെ സാൻ ക്ലെമന്തെയിൽ എത്തുന്നു
1843സുറിയാനി കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ ലഭിക്കുന്നു; പിന്നീട് ക്യൂർട്ടൻ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു
1969ലത്തീൻ തിരുനാൾ ഫെബ്രുവരി 1-ൽനിന്ന് ഒക്ടോബർ 17-ലേക്കു മാറ്റുന്നു
2007മാർച്ച് 14-ന് ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമന്റെ പൊതുദർശന പ്രഭാഷണം
അരങ്ങിൽ രണ്ടു സിംഹങ്ങൾക്കിടയിൽ വിശുദ്ധ ഇഗ്നാത്തിയോസ്, ബൈസന്റൈൻ ലഘുചിത്രം
വിശുദ്ധ ഇഗ്നാത്തിയോസിന്റെ രക്തസാക്ഷിത്വം, ബേസിൽ രണ്ടാമന്റെ മെനോളജിയോൺ (Menologion of Basil II), കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ, ഏകദേശം 985. പകർപ്പവകാശമുക്തം, Wikimedia Commons ↗

ഈ താളിലെ ഉദ്ധരണികൾ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷകളിൽനിന്നുള്ള ആശയമാണ്. അവലംബം: ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ, 2007 മാർച്ച് 14-ലെ പൊതുദർശനം, Deus Caritas Est; ഏഴു കത്തുകൾ, Ante-Nicene Fathers, New Advent: എഫേസോസ്, മഗ്നേസിയാ, ത്രാല്ലെസ്, റോമാ, ഫിലദെൽഫിയാ, സ്മിർണാ, പോളിക്കാർപ്പ്; കത്തോലിക്കാ വിജ്ഞാനകോശം, St Ignatius of Antioch; എവുസേബിയൂസ്, സഭാചരിത്രം 3; ജെറോം, On Illustrious Men; സോക്രട്ടീസ്, സഭാചരിത്രം 6; മതബോധനഗ്രന്ഥം; സാൻ ക്ലെമന്തെ ബസിലിക്ക; Malankara Catholic News Network, 2024 ജനുവരി 29; തിരുനാൾ തീയതികൾ: Wikipedia, Ignatius of Antioch; Syro-Malabar Liturgical Calendar, Second Set; സീറോ മലങ്കര പഞ്ചാംഗം 2026-27.