ഫവേർണിയിലെ തിരുവോസ്തികൾ

ഇന്നത്തെ കിഴക്കൻ ഫ്രാൻസിൽ, വെസൂളിന്റെ (Vesoul) വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്, ലാന്റേൺ (Lanterne) നദീതാഴ്‌വരയിലാണ് ഫവേർണി. 1608-ൽ അതു ഫ്രാൻസിലായിരുന്നില്ല. ബർഗണ്ടി പ്രവിശ്യ അഥവാ ഫ്രാൻഷ്-കൊംതെ (Franche-Comté) എന്ന, ബ്രസ്സൽസിൽനിന്ന് ആർച്ച്ഡ്യൂക്ക് ആൽബർട്ടും ഇസബെല്ലയും ഭരിച്ചിരുന്ന ഹാബ്സ്ബർഗ് നാടിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.

എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ആശ്രമം സ്ഥാപിതമായതെന്നു പാരമ്പര്യം പറയുന്നു. ആദ്യം സന്യാസിനികളുടെ ഭവനമായിരുന്നു; 1132-ൽ ല ഷെയ്സ്-ദിയുവിലെ (La Chaise-Dieu) ബെനഡിക്ടൈൻ സന്യാസികൾക്കു കൈമാറി. അവിടത്തെ പള്ളിയിൽ "വെളുത്ത മാതാവ്" എന്ന് അർഥമുള്ള നോത്രദാം ല ബ്ലാൻഷിന്റെ പഴയ രൂപമുണ്ടായിരുന്നു; തീർഥാടകർ മാതാവിന്റെ അടുക്കൽ എത്തിയിരുന്നു. ജ്ഞാനസ്നാനം നൽകാനാവുംവിധം ജീവന്റെ അടയാളം പ്രതീക്ഷിച്ച് ചാപിള്ളകളെയും മാതാപിതാക്കൾ ഈ ആലയത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നിരുന്നുവെന്നു പണ്ഡിതർ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

1608 ആയപ്പോഴേക്കും സമൂഹം ചെറുതായിരുന്നു. വ്രതമെടുത്ത ആറു വൈദികരും ഏതാനും ഇളംപ്രായക്കാരും മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ എന്നും അവരുടെ തീക്ഷ്ണത മങ്ങിയിരുന്നുവെന്നും എബെർലെ പറയുന്നു. നാടും അസ്വസ്ഥമായിരുന്നു; മുൻവർഷങ്ങളിൽ പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് പ്രബോധനവും സായുധസംഘങ്ങളും അടുത്ത നാടുകളിൽനിന്ന് അതിർത്തി കടന്നുവന്നിരുന്നു.

പന്തക്കുസ്തായ്ക്കെത്തുന്ന തീർഥാടകർക്ക് ക്ലെമന്റ് എട്ടാമൻ മാർപാപ്പ ദണ്ഡവിമോചനം അനുവദിച്ചിരുന്നു; ആർച്ച്ബിഷപ്പ് അതു പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ അനുമതിയും നൽകി. തീർഥാടകരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാൻ സന്യാസികൾ ദിവ്യകാരുണ്യത്തിനായി ഒരു താത്കാലിക അൾത്താര ഒരുക്കി.

പന്തക്കുസ്തായുടെ തലേന്ന്, മേയ് 24 ശനിയാഴ്ച, ഡോം പ്രൂദാൻ ഷാലോൺ (Prudent Chalon) ആഘോഷമായ ദിവ്യബലി അർപ്പിച്ച് രണ്ടു തിരുവോസ്തികൾ കൂദാശ ചെയ്തു. ഡീക്കനായ ഡോം നിക്കൊളാ നുവാറോ (Nicolas Noirot) അവ തിരുശേഷിപ്പുപാത്രമായും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന, ഭാഗികമായി സ്വർണം പൂശിയ വെള്ളി അരുളിക്കയുടെ ലൂണറ്റിൽ വച്ചു. ഏകദേശം ഒരു ചാൺ ഉയരം മാത്രമുള്ള ചെറിയ അരുളിക്കയായിരുന്നു അത്. ലൂണറ്റിനു താഴെ ഒരു പളുങ്കുകുഴലിൽ, വിശുദ്ധ അഗത്തയുടെ വിരലെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെട്ട ഒരു അസ്ഥിയുണ്ടായിരുന്നു.

അന്നു വൈകുന്നേരം ശുശ്രൂഷിയായ ഡോം ഷാൻ ഗാർണിയെ (Jean Garnier) അൾത്താരയ്ക്കും സന്യാസികളുടെ ഗായകസംഘസ്ഥാനത്തിനും ഇടയിലെ ഇരുമ്പഴിക്കു ചേർന്ന് അൾത്താര പണിതു. മരംകൊണ്ടുള്ള സക്രാരിയും വിതാനവും തിരശ്ശീലകളും വിളക്കുകളും മെഴുകുതിരികളും അതിലുണ്ടായിരുന്നു. സന്ധ്യാപ്രാർഥനയ്ക്കുമുമ്പ് പ്രിയോർ പ്രദക്ഷിണമായി അരുളിക്ക അതിൽ വച്ചു. മാർപാപ്പയുടെ കല്പനരേഖയും ആർച്ച്ബിഷപ്പിന്റെ കത്തും അവിടെ വച്ചു. രാത്രി ഏകദേശം എട്ടുമണിക്ക് രണ്ട് എണ്ണവിളക്കുകൾ കത്തിച്ചുവച്ച് ഗാർണിയെ പള്ളി അടച്ചു.

മേയ് 25-ന്, പന്തക്കുസ്താ ഞായറാഴ്ച, തീർഥാടകർ വന്നുപോയി. വൈകുന്നേരം മെനൂ (Menoux) ഇടവകവികാരി നിക്കൊളാ ഓബ്രി (Nicolas Aubry) ഏറെനേരം അൾത്താരയ്ക്കു മുന്നിൽ മുട്ടുകുത്തി. ഗാർണിയെ വിളക്കുകളിൽ എണ്ണ നിറച്ച് പള്ളി അടച്ചു.

പുലർച്ചെ ഏകദേശം മൂന്നുമണിക്ക് പ്രഭാതപ്രാർഥനയ്ക്കു മണിയടിക്കാനെത്തിയ ഡോം ഗാർണിയെ പള്ളി നിറയെ പുക കണ്ടു. അൾത്താര കത്തുകയായിരുന്നു. ഒരു ചില്ലുവിളക്കിലെ തിരി ഉറപ്പിച്ചിരുന്ന കോർക്കിനു തീപിടിച്ച് കത്തുന്ന എണ്ണ തുണിയിലേക്കു പടർന്നുവെന്ന് എബെർലെ പറയുന്നു; ഉരുകിയ മെഴുകുതിരികളാണ് കാരണമെന്നു മറ്റു വിവരണങ്ങൾ. അൾത്താരയും മരവും തിരശ്ശീലകളും കത്തിനശിച്ചു; മാർബിൾ പലക പൊട്ടി. ഗാർണിയെ സഹായത്തിനു നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട് പുറത്തേക്കോടി.

സന്യാസികളും നാട്ടുകാരും കനലുകൾ കെടുത്തി. അപ്പോഴാണ് ഏറ്റവും ഇളയ നൊവീസ് അരുളിക്ക കണ്ടത്. ഗബ്രിയേൽ യൂദെലോ (Hudelot), ഏകദേശം പതിമൂന്നു വയസ്സ് എന്ന് എബെർലെ; അന്ത്വാൻ യൂദെലോ, പതിനഞ്ചു വയസ്സ് എന്നു മറ്റു വിവരണങ്ങൾ. അഴിക്കു സമീപം, കരിഞ്ഞ സ്ഥലത്തിനു മുകളിൽ, അഴിയുടെ നേർക്കു ചരിഞ്ഞ്, അരുളിക്ക വായുവിൽ നിൽക്കുകയായിരുന്നു. ഒന്നും അതിനെ താങ്ങിയിരുന്നില്ല.

മാർപാപ്പയുടെ കല്പനരേഖ ചാരത്തിൽനിന്നു കിട്ടി; മെഴുകുമുദ്ര ഉരുകിയിരുന്നെങ്കിലും എഴുത്ത് മുഴുവനായി ഉണ്ടായിരുന്നു. ആർച്ച്ബിഷപ്പിന്റെ കത്തും അങ്ങനെ തന്നെ. ദണ്ഡവിമോചനരേഖകളും രക്ഷപ്പെട്ടു എന്ന ഈ വിശദാംശം വിവരണത്തിൽ പ്രധാനമായിരുന്നുവെന്നു പണ്ഡിതർ ശ്രദ്ധിക്കുന്നു.

തീ കണ്ടെത്തുന്നതിനു മുമ്പ്, തിങ്കളാഴ്ച പുലർച്ചെ ഏകദേശം ഒരുമണിമുതൽ ചൊവ്വാഴ്ച ഇറങ്ങിവരുന്നതുവരെ, ഏകദേശം മുപ്പത്തിമൂന്നു മണിക്കൂർ അരുളിക്ക വായുവിൽ നിന്നുവെന്നാണ് ആർച്ച്ബിഷപ്പിന്റെ സമിതിയുടെ കണക്ക്. വാർത്ത വേഗം പരന്നു. ന്യായാധിപൻ ക്ലോദ് ലെവോലെ (Claude Lesvolay), ഇടവകവികാരി ഊദോ ഹ്യൂബർ (Oudot Hubert) എന്നിവരെത്തി. ഡോം നുവാറോ കുതിരപ്പുറത്ത് വെസൂളിലേക്കു പോയി കപ്പൂച്ചിൻ സന്യാസികളെ വിളിച്ചു. വിൻസെന്റ് മാർത്തേൽ, തിമോത്തെ, റൂഫിൻ എന്നീ മൂന്നുപേർ അന്നു തിങ്കളാഴ്ച പിന്നീട് എത്തി; വെസൂളിൽനിന്ന് ഒരു ഡോക്ടർ ഉൾപ്പെടെ മറ്റു ചിലരും. ദിവസം മുഴുവൻ ജനങ്ങൾ വന്നു കണ്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. മുൻകരുതലായി സന്യാസികൾ അരുളിക്കയ്ക്കു താഴെ ഒരു ദിവ്യബലിപ്പുസ്തകവും കോർപ്പറലും വച്ചു.

പരിശോധിക്കാവുന്നതെല്ലാം പരിശോധിച്ചുവെന്നു സാക്ഷികൾ പറഞ്ഞു. ആളുകൾ കടന്നുപോകുമ്പോൾ അഴി കുലുങ്ങിയിരുന്നു. വലിയ തടി ചുമന്ന രണ്ടുപേർ അതിൽ തട്ടിയപ്പോൾ അഴി ശക്തമായി കുലുങ്ങി; അരുളിക്ക അനങ്ങിയില്ല. പശയോ ടാറോ കാന്തമോ ഉണ്ടോ എന്ന് ആർച്ച്ബിഷപ്പിന്റെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പിന്നീട് അഴി പരിശോധിച്ചു; ഒന്നും കണ്ടില്ലെന്നു രേഖപ്പെടുത്തി.

മോംബെലിയാറിൽനിന്നുള്ള (Montbéliard) ഇരുപത്തിയെട്ടു വയസ്സോളം പ്രായമുള്ള പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് സ്വർണപ്പണിക്കാരൻ ഫ്രെഡെറിക് വ്യുയാർ (Frédéric Vuillard) വന്നവരിൽപ്പെടുന്നു. മുപ്പതിലേറെ തവണ അദ്ദേഹം പള്ളിയിൽ കയറിയിറങ്ങി, ഒടുവിൽ മുട്ടുകുത്തി പ്രാർഥിച്ചുവെന്ന് എബെർലെ പറയുന്നു. മറ്റു ചില പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റുകാർ വന്നുകണ്ടു ബോധ്യം വരാതെ മടങ്ങിയെന്നും പറയപ്പെടുന്നു; അത് ഒരു പിൽക്കാല കപ്പൂച്ചിൻ എഴുത്തുകാരനിൽനിന്നാണ്.

ചൊവ്വാഴ്ച രാവിലെ മുഴുവൻ അടുത്ത ഇടവകകളിലെ വൈദികർ ദിവ്യബലി അർപ്പിച്ചു. അമാൻസിലെ (Amance) വികാരി ഇടവകക്കാരോടൊപ്പം എത്തി. ഏകദേശം പത്തുമണിക്ക് മെനൂവിലെ നിക്കൊളാ ഓബ്രി ദിവ്യബലി അർപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. ഉയർത്തലിന്റെ സമയത്ത്, സാക്ഷികൾ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഒരു വെള്ളിപ്പാളിയുടേതുപോലെയുള്ള നേർത്ത ശബ്ദത്തോടെ അരുളിക്ക അനങ്ങി, നിവർന്ന്, ദിവ്യബലിപ്പുസ്തകത്തിനു മുകളിലെ കോർപ്പറലിൽ സാവധാനം ഇരുന്നു. താഴേക്കു വരുന്നതു കണ്ടുവെന്ന് ഒരു സ്ത്രീ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു. ജനം "അദ്ഭുതം!" എന്ന് ആർത്തുവിളിച്ചു കരഞ്ഞു; മച്ച് ഇടിഞ്ഞുവീഴുമെന്നു ഭയന്നു ചിലർ നിലത്തുവീണു.

പള്ളിയിൽ ആയിരത്തിലേറെ പേരുണ്ടായിരുന്നുവെന്നു ജനപ്രിയവിവരണങ്ങൾ പറയുന്നു. രണ്ടു തിരുവോസ്തികളും മുഴുവനായി കണ്ടു. അന്നുതന്നെ കപ്പൂച്ചിൻ സന്യാസികളും ബെനഡിക്ടൈൻ സന്യാസികളും ആദ്യത്തെ റിപ്പോർട്ട് ഒപ്പിട്ടു.

ആർച്ച്ബിഷപ്പ് ഫെർദിനാൻ ദെ റൈ തന്റെ കോടതിയിലെ മൂന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ അയച്ചു: പ്രൊക്യുറേറ്റർ ജനറലായ പിയർ ഷെവ്രോത്തോ (Pierre Chevroton), ജെഹാൻ മൊറെലോ (Jehan Morelot), സെക്രട്ടറി ബോൺ മൊണിയെ (Bon Monnier). അവർ ഭൗതികതെളിവുകൾ രേഖപ്പെടുത്തി, ആർച്ച്ബിഷപ്പിന്റെ മുദ്രയോടെ പുതിയ സക്രാരിയിൽ അരുളിക്ക അടച്ചുവച്ചു.

ആശ്രമത്തിലും പ്രൊവൻഷേറിലും (Provenchère) വെസൂളിലുമായി ജൂൺ 4 വരെ സാക്ഷിമൊഴികൾ എടുത്തു; അന്നു രേഖ ഒപ്പിട്ടു. ഏഴു സന്യാസികളും മൂന്നു സന്യാസസഭകളിലെ അംഗങ്ങളും രൂപതാവൈദികരും അല്മായരും ഉൾപ്പെടെ 54 പേർ. പതിനൊന്നുപേർക്ക് പേരെഴുതാൻ അറിഞ്ഞുകൂടായിരുന്നു.

ജൂൺ 9-ന് ആർച്ച്ബിഷപ്പിന്റെ സമിതിയിലെ പത്തു ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞർ മൊഴികൾ പഠിച്ചു. സാക്ഷികൾ യോജിച്ചവ അവർ എടുത്തുപറഞ്ഞു: തീയിൽ അരുളിക്കയ്ക്ക് കേടുവന്നില്ല; താങ്ങില്ലാതെ അത് ഉയർന്നു ചരിഞ്ഞുനിന്നു; അഴി കുലുങ്ങിയിട്ടും അനങ്ങിയില്ല; ഉയർത്തലിന്റെ സമയത്ത് ഇറങ്ങിവന്നു. ഇതു വ്യക്തമായ അദ്ഭുതമാണെന്ന് അവർ ഒരുമിച്ചു നിഗമനം ചെയ്തു.

ജൂലൈ 10-ന് ആർച്ച്ബിഷപ്പ് കല്പനയിൽ ഒപ്പിട്ടു. ജൂലൈ അവസാനം പ്രവിശ്യയിലെ ഇടവകപ്പള്ളികളിൽ, എബെർലെ പറയുന്നതനുസരിച്ച് ഏകദേശം 1,200 പള്ളികളിൽ, അതു വായിച്ചു. ഫവേർണിയിൽ ജൂലൈ 27 ഞായറാഴ്ച ആഘോഷമായ ദിവ്യബലിയിൽ വിധി വായിച്ചു; മുദ്ര പൊട്ടിച്ചു; തിരുവോസ്തികൾ തെരുവുകളിലൂടെ പ്രദക്ഷിണമായി കൊണ്ടുപോയി. താമസിയാതെ ലിയോൺ, പാരീസ്, റൂവൻ, കൊളോൺ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിവരണങ്ങൾ അച്ചടിച്ചു. സെപ്റ്റംബർ 13-ന് ബ്രസ്സൽസിലെ നുൺഷ്യോ ഗ്വീദോ ബെന്തിവൊല്യോ (Guido Bentivoglio) ദിവ്യകാരുണ്യത്തിന്റെ ഈ മഹാദ്ഭുതത്തെക്കുറിച്ചു പോൾ അഞ്ചാമൻ മാർപാപ്പയ്ക്ക് എഴുതി.

കോട്ടകെട്ടിയ പട്ടണമായ ദോൾ പ്രവിശ്യയുടെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു; ഫവേർണിക്കു സംരക്ഷണം കുറവായിരുന്നു. ഓഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ദോളിലെ നേതാക്കൾ ഒരു തിരുവോസ്തി ആവശ്യപ്പെട്ടു. പുതിയ ആബട്ട് അൽഫോൺസ് ദൊറെസ്മിയു (Alphonse Doresmieux) സംഘങ്ങളെ ഒന്നൊന്നായി മടക്കി. നവംബർ 12-ന് ആർച്ച്ഡ്യൂക്ക് ആൽബർട്ട് സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് ഒപ്പിട്ട കല്പനയാണ് കാര്യം മാറ്റിയത്. ഡിസംബർ 7-ന് ആബട്ട് സമ്മതിച്ചു.

ഡിസംബർ 18-ന് ഫവേർണിയിൽ ഉടമ്പടി ഒപ്പിട്ടു. ഈ തിരുവോസ്തി എന്നും ഫവേർണിയിലെ മാതാവിന്റെ അദ്ഭുത തിരുവോസ്തികളിലൊന്ന് എന്ന് അറിയപ്പെടണമെന്നും ദോളിലെ വാർഷിക പന്തക്കുസ്താ ചൊവ്വാഴ്ച പ്രദക്ഷിണത്തിൽ ആബട്ട് അതു വഹിക്കണമെന്നും വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. ഏകദേശം 300 പേരുടെ സംഘം പോർ-സുർ-സോൺ (Port-sur-Saône), വെസൂൾ, ജി (Gy), പെം (Pesmes), റോഷ്ഫോർ (Rochefort) വഴി യാത്രചെയ്തു; വഴിനീളെ ജനക്കൂട്ടമുണ്ടായിരുന്നു. ഡിസംബർ 21-ന് മഴയത്ത് തിരുവോസ്തി ദോളിൽ പ്രവേശിച്ചു. 1614 മേയ് 15-ന് അതു സൂക്ഷിക്കാനുള്ള സാന്ത്-ഷാപ്പൽ (Sainte-Chapelle) ആർച്ച്ബിഷപ്പ് കൂദാശ ചെയ്തു.

ആശ്രമപ്പള്ളി 1791-ൽ പട്ടണത്തിനു വിറ്റു; 1792-ൽ അത് ഇടവകപ്പള്ളിയായി. പിന്നീട് യുക്തിയുടെയും പരമസത്തയുടെയും ക്ഷേത്രം എന്നു പേരുമാറ്റി; വെള്ളിപ്പാത്രങ്ങൾ പാരീസിലേക്കയച്ചു.

എബെർലെ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 1794 ഫെബ്രുവരി 26-ന് ദോളിൽ കൺവെൻഷന്റെ ഒരു പ്രതിനിധി വിളിച്ചുചേർത്ത സമ്മേളനത്തിൽ മേയർ മാഷാർ (Machard) ടൗൺഹാളിലെ പെട്ടി തുറന്നു; പരിഹാസമായി ആ തിരുവോസ്തി ഭക്ഷിച്ചു. മറ്റ് ഉറവിടങ്ങൾ 1793 എന്നു പറയുന്നു; ദോളിലെ തിരുവോസ്തി നഷ്ടപ്പെട്ടു എന്നതിൽ എല്ലാവരും യോജിക്കുന്നു.

ഫവേർണിയിൽ 1794 ജൂൺ 25-ന് ഒരു ജനക്കൂട്ടം പള്ളിയിൽ അതിക്രമിച്ചു കടന്നു. മേയർ ഷാൻ-നിക്കൊളാ ബൂർഷ്വാ (Jean-Nicolas Bourgeois) അരുളിക്കയും മുദ്രവച്ച പെട്ടിയും എടുത്തു. തിരുവോസ്തി കത്തിച്ചുകളയാം എന്ന് ഒരു കൗൺസിലർ നിർദേശിച്ചു. അതു പെട്ടിയിൽ മുദ്രവച്ചു സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കണമെന്ന് അഭിഭാഷകനായ ക്ലോദ്-ഫ്രാൻസ്വാ ലോങ്ഷാം (Claude-François Longchamp) വാദിച്ചു; മേയർ സമ്മതിച്ചു. കുറച്ചുകാലം അദ്ദേഹം അതു സൂക്ഷിച്ചു; കത്തിക്കുന്നതിൽനിന്നു ഭാര്യ തടഞ്ഞതിനുശേഷം പെട്ടി ലോങ്ഷാമിനെ ഏല്പിച്ചു.

വിപ്ലവകാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള എബെർലെയുടെ അധ്യായമനുസരിച്ച് 1795 ജൂൺ 14-ന് (പിൽക്കാല അധ്യായത്തിൽ ജൂൺ 4) ആറു വൈദികരുടെയും ജനക്കൂട്ടത്തിന്റെയും മുന്നിൽ പെട്ടി തുറന്നു. ചില തവിട്ടുപാടുകളോടെ തിരുവോസ്തി മുഴുവനായി കണ്ടു. ഏകദേശം 72 സാക്ഷികൾ രേഖയിൽ ഒപ്പിട്ടു. ഈ തിരുവോസ്തിയാണ് ഇന്നു വണങ്ങപ്പെടുന്നത്.

സാക്ഷികൾ പറഞ്ഞതിനു രേഖകൾ ശക്തവും നേരത്തെയുള്ളതുമാണ്. അതോടൊപ്പം, മതനവീകരണത്തെക്കുറിച്ച് ആശങ്കയുള്ള ഒരു നാട്ടിൽ, സംഘർഷകാലത്ത്, സഭയുടെ സ്വന്തം ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ് അവ ശേഖരിച്ചത്; അവിശ്വാസികളെയും പാഷണ്ഡികളെയും ലജ്ജിപ്പിക്കുന്ന കാര്യം ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ നിഗമനംതന്നെ പറയുന്നുണ്ട്. ഇരുമ്പഴിയുടെ നേർക്കു ചരിഞ്ഞ അരുളിക്കയും പുകയും ഭയവും ജനക്കൂട്ടവും ഒരു സന്ദേഹവാദി ഓർക്കും. അഴി പരിശോധിച്ചിരുന്നുവെന്നും ഒളിച്ചുവച്ച നൂലിനെക്കുറിച്ചുള്ള പിൽക്കാല കഥ തെറ്റായിരുന്നുവെന്നും എബെർലെ മറുപടി പറയുന്നു. ശാന്തമായി പഠിക്കാവുന്നിടത്ത് ഒരു അദ്ഭുതവും സംഭവിക്കുന്നില്ല എന്ന പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പണ്ഡിതൻ എമീൽ ലിത്രേയുടെ (Émile Littré) പൊതുസംശയം "1000 Raisons de Croire" ഉദ്ധരിക്കുന്നു. ഇവിടെ അനേകർ മുപ്പത്തിമൂന്നു മണിക്കൂർ നോക്കിനിന്നുവല്ലോ എന്ന് ഫവേർണിയിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവർ മറുപടി പറയുന്നു.

2008 മേയിൽ ഫവേർണിയിൽ നടന്ന പഠനസമ്മേളനത്തിൽനിന്നുള്ള, കൊറീൻ മാർഷാലും മാനുവൽ ത്രമോയും (Corinne Marchal, Manuel Tramaux) എഡിറ്റ് ചെയ്ത ഗ്രന്ഥം (2010) ഈ സംഭവത്തെ ചരിത്രമായി പഠിക്കുന്നു: അന്വേഷണം, ലഘുലേഖകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, വണക്കം. തീയിൽനിന്നു രക്ഷപ്പെട്ട തിരുവോസ്തികൾ ദിവ്യകാരുണ്യവിസ്മയങ്ങളിലെ ഒരു പ്രത്യേകവിഭാഗമാണെന്നും ഹാബ്സ്ബർഗ് പശ്ചാത്തലവും അന്നത്തെ തർക്കങ്ങളും കൂടുതൽ പഠിക്കണമെന്നും നിരൂപകൻ വില്ലെം ഫ്രൈഹോഫ് (Willem Frijhoff) പറയുന്നു. അദ്ഭുതത്തിന്റെ ചോദ്യം ആ ഗ്രന്ഥത്തിലെ ചരിത്രകാരന്മാർ തീർപ്പാക്കേണ്ടതില്ല; വായനക്കാരനും.

തോറ്റവർക്കും ആ കാലം കഠിനമായിരുന്നു. പ്രദേശത്തെ പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റുകാർ തടവിലാക്കപ്പെടുകയും നാടുകടത്തപ്പെടുകയും നാടുവിടുകയും ചെയ്തതായി എബെർലെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. സംഭവിച്ചതുകൊണ്ടാണ് ഇതു പറയുന്നത്, ദിവ്യകാരുണ്യത്തിന്റെ ഫലമായല്ല. എല്ലാ വിഭാഗം ക്രിസ്ത്യാനികളും ഇന്ന് പരസ്പരം സ്നേഹത്തോടെ കണ്ടുമുട്ടാൻ വിളിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

• ഫെർദിനാൻ ദെ റൈ, ബെസൻസോൺ ആർച്ച്ബിഷപ്പ്, 1608-ൽ അന്വേഷണത്തിനു കല്പിച്ച് വിധി നൽകി. 1609 ജൂലൈ 31-ന് ഫവേർണിയിലെ ദിവ്യകാരുണ്യ സഹോദരസംഘത്തിന്റെ നിയമങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചു. 1624-ൽ സന്ദർശിച്ച് റോമിലേക്കു റിപ്പോർട്ട് അയച്ചു.
• പോൾ അഞ്ചാമൻ 1608-ൽ നുൺഷ്യോയുടെ വിവരണം സ്വീകരിച്ചു. 1610 ജൂലൈ 15-ലെ ബൂള സഹോദരസംഘത്തെ പ്രശംസിച്ച് ദണ്ഡവിമോചനങ്ങൾ നൽകി. ആശ്രമം നവീകരിക്കാൻ 1613-ലെ കല്പനയിലൂടെ ആർച്ച്ബിഷപ്പ് ഗിയോം സിമൊണാനെ (Guillaume Simonin) നിയമിച്ചു; 1616 ജനുവരി 9-ലെ മറ്റൊരു കല്പനയിലൂടെ നവീകരണം അംഗീകരിച്ചു.
• ഫ്രാൻസ്വാ-ജോസഫ് ദെ ഗ്രമോ (Grammont), ആർച്ച്ബിഷപ്പ്, അഗ്നിയിൽനിന്നു രക്ഷപ്പെട്ട തിരുവോസ്തിയുടെ തിരുനാൾ ഒക്ടോബർ 30-ന് 1714-ൽ സ്ഥാപിച്ചു.
• സെസെർ മാത്യു, ആർച്ച്ബിഷപ്പ്, പിന്നീടു കർദിനാൾ, 1840 മാർച്ച് 25-ന് സന്ദർശിച്ച് തിരുശേഷിപ്പ് അംഗീകരിച്ചു. ആശ്രമത്തിലെ മുൻ സഹോദരനും വിപ്ലവകാലത്തെ അവസാനസാക്ഷിയുമായ ക്ലോദ്-പിയർ മിഞ്ഞോയുടെ (Claude-Pierre Mignot), 1846-ൽ മരിച്ച ഫ്രേർ റൊമാന്റെ, മൊഴി ആണയിട്ട് എടുത്തു. 1862-ൽ രേഖകൾ റോമിലേക്കു കൊണ്ടുപോയി; തിരുവോസ്തി പുതിയ സക്രാരിയിൽ സ്ഥാപിച്ചു; 1864-ൽ അദ്ഭുതം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
• ഒമ്പതാം പീയൂസ് യാമപ്രാർഥനയ്ക്കുള്ള ആരാധനാക്രമ തിരുസംഘത്തിന്റെ കല്പന 1862 ഡിസംബർ 18-ന് അംഗീകരിച്ചു. തിരുനാളിന്റെ പദവി ഉയർത്തി.
• വിശുദ്ധ പത്താം പീയൂസ് 1908-ലെ ദിവ്യകാരുണ്യ കോൺഗ്രസിന് കർദിനാൾ മെറി ദെൽ വാൽ വഴി ആശീർവാദം അയച്ചു. 1912-ൽ പള്ളി മൈനർ ബസിലിക്കയാക്കിയതായി എബെർലെ പറയുന്നു.
• തിരുനാളിന്റെ ദിവസം കാലക്രമേണ മാറി. 1900-ൽ തിരുശരീരരക്തങ്ങളുടെ തിരുനാളിന്റെ അഷ്ടദിനത്തിലെ ഞായറാഴ്ചയിലേക്കും 1914-ൽ തിങ്കളാഴ്ചയിലേക്കും അതു മാറ്റിയെന്ന് എബെർലെ പറയുന്നു. ഇന്നത്തെ ഉറവിടങ്ങൾ പന്തക്കുസ്താ തിങ്കളാഴ്ചയെക്കുറിച്ചു പറയുന്നു.

• ആശ്രമം നവീകരിച്ചു. 1613 ഒക്ടോബർ 31-ന് ഫവേർണി, സാൻ-വാൻ, സാൻ-ഹിദുൾഫ് (Saint-Vannes, Saint-Hydulphe) നവീകൃത സന്യാസസമൂഹത്തോടു ചേർന്നു; നവംബർ 1-ന് പ്രിയോർ മത്തിയാസ് പൊത്തിയെയുടെ (Mathias Pothier) കീഴിൽ പന്ത്രണ്ടു സന്യാസികൾ എത്തി.
• സഹോദരസംഘം. അനേകം പ്രഭുകുടുംബങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ 1609-ൽ ഏകദേശം 200 പേർ ചേർന്നു. കൂടുതൽ ദിവ്യകാരുണ്യസ്വീകരണവും ആരാധനയുമുള്ള ആഴമായ ക്രൈസ്തവജീവിതമായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.
• കല. 1609-ൽ ദിഷോണിലും ദോളിലും കൊത്തുചിത്രങ്ങളുണ്ടായി; ദോൾ നിർമിച്ച ഒരു സ്മാരകം 1622 മേയ് 11-ന് ഫവേർണിയിൽ സ്ഥാപിച്ചു. പള്ളിയിലെ അദ്ഭുതത്തിന്റെ നിറച്ചില്ലുചിത്രം പ്രാദേശിക പൈതൃകപ്പട്ടികയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
• തീർഥാടനങ്ങൾ. 1878 സെപ്റ്റംബർ 3-ലെ തീർഥാടനത്തിലും കോൺഗ്രസിലും ഏകദേശം 3,000 പേർ പങ്കെടുത്തു. മൂന്നാം ശതാബ്ദിക്ക്, 1908 മേയ് 20 മുതൽ 24 വരെ, ആർച്ച്ബിഷപ്പ് ഫുൾബേർ പെത്തിയുടെയും (Fulbert Petit) റീംസിലെ (Reims) കർദിനാൾ ലൂസോണിന്റെയും (Luçon) കീഴിൽ ദേശീയ ദിവ്യകാരുണ്യ കോൺഗ്രസ് നടന്നു; മഴ പ്രദക്ഷിണം മുടക്കിയെങ്കിലും ഏകദേശം 20,000 സന്ദർശകരുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് എബെർലെ പറയുന്നു. മുന്നൂറ്റമ്പതാം വർഷമായ 1958-ലെ കോൺഗ്രസിൽ ഏകദേശം പത്തു മെത്രാന്മാരും 20,000 പേരും പങ്കെടുത്തു. 2008-ൽ പുതിയ ആഘോഷങ്ങളും പഠനസമ്മേളനവും നടന്നു.
• മാതാവ്. കാലക്രമേണ ഫവേർണിയിൽ തിരുവോസ്തികളോടുള്ള ഭക്തി, വെളുത്ത മാതാവിനോടുള്ള പഴയ ഭക്തിയെക്കാൾ മുന്നിലെത്തി. വിപ്ലവകാലത്ത് നാട്ടിലെ സ്ത്രീകളാണ് മാതാവിന്റെ രൂപം ഒളിപ്പിച്ചു രക്ഷിച്ചത്.