എഫേസോസുകാർക്കുള്ള ലേഖനം
| പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് ഗ്രന്ഥകാരൻ | വിശുദ്ധ പൗലോസ് അപ്പസ്തോലൻ (1:1; 3:1) |
|---|---|
| ആരായിരുന്നു | വിജാതീയരുടെ അപ്പസ്തോലൻ; ഇവിടെ ക്രിസ്തുവിനുവേണ്ടിയുള്ള തടവുകാരനായി എഴുതുന്നു (3:1; 4:1; 6:20). അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാമത്തിലും ചൈതന്യത്തിലും പിൽക്കാലത്തെ ഒരു ശിഷ്യൻ എഴുതിയതാകാമെന്ന് ചില പണ്ഡിതർ. |
| കാലം | പാരമ്പര്യം: റോമിലെ തടവുകാലത്ത്, ഏകദേശം 61-63. ഏകദേശം 80-100 എന്ന് പല പണ്ഡിതരും. |
| സ്ഥലം | പാരമ്പര്യം: റോം. കേസറിയാ എന്ന് ചിലർ. |
| ആദ്യ വായനക്കാർ | എഫേസോസിലെയും, മിക്കവാറും ഇന്നത്തെ പടിഞ്ഞാറൻ തുർക്കിയിലുള്ള ഏഷ്യാ പ്രവിശ്യയിലെ മറ്റു സഭകളിലെയും ക്രിസ്ത്യാനികൾ; അവരിൽ ഏറിയ പങ്കും വിജാതീയർ (2:11; 3:1) |
| ഭാഷ | ഗ്രീക്ക് |
| വലുപ്പം | ആറ് അധ്യായങ്ങൾ |
ചുരുക്കത്തിൽ
പൗലോസിന്റെ മിക്ക ലേഖനങ്ങളും ഒരു തർക്കത്തിനുള്ള മറുപടിയാണ്. ഇത് മുകളിലേക്കു നോക്കുന്നു. ലോകസ്ഥാപനത്തിനുമുമ്പേ നമ്മെ ക്രിസ്തുവിൽ തെരഞ്ഞെടുത്ത പിതാവിനുള്ള ദീർഘമായ സ്തുതിയോടെ തുടങ്ങുന്നു; എല്ലാറ്റിനെയും ക്രിസ്തുവിൽ ഒന്നിപ്പിക്കുന്ന ദൈവത്തിന്റെ പദ്ധതിയെപ്പറ്റി പറയുന്നു. സഭ അവിടുത്തെ ശരീരവും മണവാട്ടിയും, യഹൂദനും വിജാതീയനും ഒന്നാകുന്ന ഏകഭവനവുമാണ്. തുടർന്ന് ലേഖനം അടുക്കളയിലേക്കും പണിസ്ഥലത്തേക്കും ഇറങ്ങിവരുന്നു: സത്യം പറയുക, കോപം രാത്രിവരെ നീളരുത്, ക്ഷമിക്കുക, ക്രിസ്തു സ്നേഹിച്ചതുപോലെ സ്നേഹിക്കുക. സഭയുടെ രഹസ്യത്തിന്റെയും അനുദിന ജീവിതത്തിന്റെയും ലേഖനമാണിത്; ഇവ രണ്ടും ഒന്നുതന്നെ.
പശ്ചാത്തലം
എഫേസോസ്. ഇന്നത്തെ പടിഞ്ഞാറൻ തുർക്കിയുടെ തീരത്തിനടുത്തുള്ള നഗരം; റോമൻ ഏഷ്യാ പ്രവിശ്യയുടെ തലസ്ഥാനം. അതിന്റെ മുഖ്യമഹത്വം അർത്തേമിസ് ദേവിയുടെ വലിയ ക്ഷേത്രമായിരുന്നു; പുരാതന ലോകത്തിലെ അദ്ഭുതങ്ങളിലൊന്നായി എണ്ണപ്പെട്ട അത് ജനക്കൂട്ടത്തെയും വ്യാപാരത്തെയും ആകർഷിച്ചു. അതിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇന്നും കാണാം.
എഫേസോസിലെ പൗലോസ്. അപ്പസ്തോലന്മാരുടെ നടപടികൾ കഥ പറയുന്നു. പൗലോസ് ഹ്രസ്വമായി അവിടെ നിന്നു (അപ്പ 18:19-21); തിരിച്ചുവന്ന് ഏകദേശം മൂന്നു വർഷം പാർത്തു (അപ്പ 19:8-10; 20:31). ടിറാനോസിന്റെ (Tyrannus) പ്രസംഗശാലയിൽ അദ്ദേഹം ദിവസവും പഠിപ്പിച്ചു. ആളുകൾ മന്ത്രവാദഗ്രന്ഥങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന് കത്തിച്ചു (അപ്പ 19:18-19). അർത്തേമിസിന്റെ ശ്രീകോവിലുകൾ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്ന വെള്ളിപ്പണിക്കാരൻ ദമേത്രിയോസ് കലാപമുണ്ടാക്കി; "എഫേസോസുകാരുടെ അർത്തേമിസ് മഹോന്നതയാണ്" എന്ന് നാടകശാലയിൽ മുഴങ്ങി (അപ്പ 19:23-41). ജറുസലെമിലേക്കുള്ള വഴി പൗലോസ് എഫേസോസിലെ ശ്രേഷ്ഠന്മാരെ മിലേത്തോസിലേക്കു വിളിപ്പിച്ച് കണ്ണീരോടെ യാത്രപറഞ്ഞു (അപ്പ 20:17-38). ആത്മാക്കളുടെയും ശക്തികളുടെയും ലോകം അവർക്കു വളരെ യഥാർഥമായിരുന്നു. എല്ലാ ശക്തികൾക്കും മുകളിലുള്ള ക്രിസ്തുവിനെയും (1:21) തിന്മയ്ക്കെതിരേയുള്ള ആയുധങ്ങളെയും (6:10-17) ലേഖനം ഊന്നിപ്പറയുന്നതിന്റെ ഒരു കാരണം അതാണ്.
യഹൂദനും വിജാതീയനും. ആദ്യവായനക്കാർ ഇപ്പോൾ ഏറിയകൂറും വിജാതീയരാണ്. ക്രിസ്തു വന്ന ജനത്തെ അവർ നിസ്സാരമായി കണ്ടേക്കാം. വാഗ്ദാനത്തിന്റെ ഉടമ്പടികൾക്ക് അന്യരായിരുന്ന അവർ അടുത്തു കൊണ്ടുവരപ്പെട്ടുവെന്ന് ലേഖനം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു (2:12-13). ക്രിസ്തു ശത്രുതയുടെ മതിലുകൾ തകർത്തു (2:14). ദേവാലയത്തിന്റെ അകത്തളങ്ങളിൽനിന്ന് വിജാതീയരെ അകറ്റിനിർത്തിയ മതിൽ ഈ ചിത്രത്തിനു പിന്നിലുണ്ടാകാം; പാഠം അങ്ങനെ പറയുന്നില്ല. ഒരു പുതിയ മനുഷ്യത്വത്തെപ്പറ്റിയാണ് ലേഖനം പറയുന്നത്; ഇസ്രായേൽ തള്ളപ്പെട്ടുവെന്ന് ഒരിക്കലും പറയുന്നില്ല. ഇസ്രായേലിനെപ്പറ്റിയുള്ള സഭയുടെ പ്രബോധനം റോമാ 9-11-ഉം നോസ്ത്ര ഏത്താത്തേ (Nostra Aetate) 4-ഉം ആണ്.
ചങ്ങലയിലെ പൗലോസ്. ലേഖകൻ തടവുകാരനായി സംസാരിക്കുന്നു (3:1; 4:1), ചങ്ങലയിലെ സ്ഥാനപതിയായി (6:20). ഫിലിപ്പി, കൊളോസോസ്, ഫിലെമോൻ എന്നിവയോടൊപ്പം ഇതിനെ "തടവറലേഖനങ്ങളിൽ" പാരമ്പര്യം ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. റോമിൽ രണ്ടു വർഷം കാവലിൽ, അപ്പോഴും പ്രസംഗിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പൗലോസിലാണ് അപ്പസ്തോലന്മാരുടെ നടപടികൾ അവസാനിക്കുന്നത് (അപ്പ 28:30-31). തിക്കിക്കോസ് ലേഖനവുമായി പോകുന്നു; വിവരങ്ങൾ പറയും (6:21-22; കാണുക കൊളോ 4:7-8).
ആരാണ് എഴുതിയത്
സഭയുടെ പാരമ്പര്യം. ലേഖനം പൗലോസിന്റെ പേരു പറയുന്നു; ആദിമ സാക്ഷികൾമുതൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലേഖനങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ സഭ ഇതിനെ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ത്രെന്തോസ് സൂനഹദോസ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പതിനാലിൽ ഒന്നായി ഇതു പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നു. ഏകദേശം 107-110-ൽ എഫേസോസുകാർക്ക് എഴുതിയ അന്ത്യോക്യായിലെ വിശുദ്ധ ഇഗ്നേഷ്യസിന് ഇതു പരിചിതമെന്നു തോന്നുന്നു; പൗലോസ് തന്റെ എല്ലാ ലേഖനങ്ങളിലും അവരെ പരാമർശിക്കുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു (എഫേസോസുകാർക്ക് 12). വിശുദ്ധ പോളിക്കാർപ്പ് ഇത് ഉദ്ധരിക്കുന്നു (ഫിലിപ്പിയർക്ക് 1; 12). വിശുദ്ധ ഇരണേവൂസ് പൗലോസിന്റെ എഫേസോസ് ലേഖനമെന്നു പേരുപറയുന്നു (പാഷണ്ഡതകൾക്കെതിരേ 5.2.3). വിശുദ്ധ പൗലോസിന്റെ കത്തുകളുടെ ഭാഗമായിത്തന്നെയാണ് 2009 ജനുവരി 14-ലെ പ്രസംഗത്തിൽ ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ ഇതിനെ കാണുന്നത്.
പണ്ഡിതരുടെ ഒരു കുറിപ്പ്. പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് ഗ്രന്ഥകാരൻ പൗലോസാണ്; പിൽക്കാലത്തെ ഒരു ശിഷ്യനാണെന്ന് ചില പണ്ഡിതർ കരുതുന്നു. ദീർഘവും ഒഴുക്കുള്ളതുമായ ശൈലി, പദസമ്പത്ത്, കൊളോസോസ് ലേഖനത്തോടുള്ള അടുത്തതെങ്കിലും വ്യത്യസ്തമായ സാദൃശ്യം, സാർവത്രിക സഭയെപ്പറ്റിയുള്ള ചിത്രം എന്നിവ നിമിത്തം 1800-കളുടെ തുടക്കംമുതൽ പല വിമർശക പണ്ഡിതരും പൗലോസ് നേരിട്ട് എഴുതിയതാണോ എന്നു ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട്. പൗലോസിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ഒരു സെക്രട്ടറി എഴുതിയതാകാമെന്നു ചിലർ. പുതിയ കാലത്തിനുവേണ്ടി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രബോധനം അവതരിപ്പിച്ച ഒരു ശിഷ്യനെന്ന് മറ്റു ചിലർ. പൊതുലേഖനമെഴുതുന്ന തടവുകാരൻ വ്യത്യസ്തമായി എഴുതിയേക്കാമെന്നു പറഞ്ഞ് പൗലോസിനെത്തന്നെ ഗ്രന്ഥകാരനായി കാണുന്നവരുമുണ്ട്. അമേരിക്കൻ മെത്രാൻസമിതിയുടെ ആമുഖം ഇവ തീരുമാനിക്കാതെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. സഭ ഇതു നിർവചിച്ചിട്ടില്ല. ലേഖനത്തിന്റെ നിവേശനത്തെ ഇതു സ്പർശിക്കുന്നില്ല: മാനുഷിക ലേഖകൻ ആരായാലും ദൈവമാണ് അതിന്റെ ഗ്രന്ഥകർത്താവ് (ദേയി വെർബും (Dei Verbum) 11; മതബോധനഗ്രന്ഥം 105-106); ഇത് വിശുദ്ധഗ്രന്ഥവും അപ്പസ്തോലിക പ്രബോധനവുമാണ് (ദേയി വെർബും 20).
എഫേസോസുകാർക്കുതന്നെയോ? ഏറ്റവും പഴയ ചില പ്രതികളിൽ, സിനായിറ്റിക്കൂസിന്റെയും (Sinaiticus) വത്തിക്കാനൂസിന്റെയും (Vaticanus) ആദ്യകൈയെഴുത്തിൽ, 1:1-ലെ "എഫേസോസിലുള്ള" എന്ന വാക്കില്ല. അതില്ലാത്ത പ്രതികളെപ്പറ്റി വിശുദ്ധ ബേസിലിനും അറിയാമായിരുന്നു. ഏകദേശം മൂന്നു വർഷം പൗലോസ് പാർത്ത നഗരത്തിനുള്ള ലേഖനത്തിൽ വ്യക്തിപരമായ അഭിവാദനങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതും വിചിത്രമാണ്. അതിനാൽ, എഫേസോസ് മുഖ്യസ്ഥാനമായി പ്രവിശ്യയിലെ പല സഭകൾക്കുമുള്ള ചാക്രികലേഖനമാണിതെന്നോ, കൊളോ 4:16-ലെ "ലവൊദീക്യായിൽനിന്നുള്ള" ലേഖനമാണെന്നോ പലരും കരുതുന്നു. പി.ഒ.സി.യിൽ "എഫേസോസിലുള്ള" എന്നുണ്ട്; പരമ്പരാഗത ശീർഷകം സഭ നിലനിർത്തുന്നു.
ഘടന
ലേഖനത്തിനു രണ്ടു പകുതികൾ. ഒന്നുമുതൽ മൂന്നുവരെ അധ്യായങ്ങൾ ദൈവം ചെയ്തതു പറയുന്നു. നാലുമുതൽ ആറുവരെ എങ്ങനെ ജീവിക്കണമെന്നു പറയുന്നു; "ഞാൻ നിങ്ങളോടപേക്ഷിക്കുന്നു" എന്നതോടെ തുടങ്ങുന്നു (4:1). ആദ്യം പ്രബോധനം; കടമ അതിൽനിന്ന് ഒഴുകുന്നു.
| ഭാഗം | ഉള്ളടക്കം |
|---|---|
| 1:1-14 | അഭിവാദനവും വലിയ സ്തുതിയും. തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ, ദത്തെടുക്കപ്പെട്ടവർ, വീണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടവർ, ആത്മാവിനാൽ മുദ്രിതർ. ഗ്രീക്കിൽ 1:3-14 ഒരൊറ്റ നീണ്ട വാക്യമാണ്. |
| 1:15-23 | കൃതജ്ഞതയും പ്രാർഥനയും. പ്രത്യാശയും ശക്തിയും അറിയാൻ; എല്ലാറ്റിനും മുകളിൽ ഉയർത്തപ്പെട്ട ക്രിസ്തു, തന്റെ ശരീരമായ സഭയ്ക്കു തലവൻ. |
| 2:1-10 | മരണത്തിൽനിന്നു ജീവനിലേക്ക്. വിശ്വാസംവഴി കൃപയാൽ രക്ഷ; സത്പ്രവൃത്തികൾക്കായി ക്രിസ്തുവിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവർ. |
| 2:11-22 | ഒരു പുതിയ മനുഷ്യത്വം. മതിൽ തകർക്കപ്പെട്ടു (2:14); അപ്പസ്തോലന്മാരുടെയും പ്രവാചകന്മാരുടെയും അടിത്തറമേൽ പണിത ദൈവഭവനം, മൂലക്കല്ല് ക്രിസ്തു (2:19-22). |
| 3:1-13 | പൗലോസും രഹസ്യവും. വിജാതീയർ കൂട്ടവകാശികൾ (3:6); വിശുദ്ധരിൽ ഏറ്റവും ചെറിയവൻ പ്രസംഗിക്കാൻ അയയ്ക്കപ്പെട്ടു (3:8). |
| 3:14-21 | മുട്ടുകുത്തിയുള്ള പ്രാർഥന. നീളവും വീതിയും ഉയരവും ആഴവും; സ്തുതിഗീതം. |
| 4:1-16 | ഒരു ശരീരം, പല വരങ്ങൾ. ഒരു കർത്താവ്, ഒരു വിശ്വാസം, ഒരു ജ്ഞാനസ്നാനം (4:4-6); സ്വർഗാരോഹണം ചെയ്ത ക്രിസ്തുവിന്റെ വരങ്ങൾ (4:7-13); സ്നേഹത്തിൽ സത്യം പറയുക (4:15). |
| 4:17 - 5:20 | പുതിയ ജീവിതം. പുതിയ മനുഷ്യനെ ധരിക്കുക (4:17-24); സത്യം, കോപം, ജോലി, സംസാരം, ക്ഷമ (4:25-32); സ്നേഹത്തിൽ, പ്രകാശത്തിന്റെ മക്കളായി ജീവിക്കുക (5:1-14); സങ്കീർത്തനങ്ങളും കൃതജ്ഞതയും (5:15-20). |
| 5:21 - 6:9 | ക്രിസ്തീയ ഭവനം. പരസ്പരം വിധേയരായിരിക്കുവിൻ (5:21); ഭാര്യമാരും ഭർത്താക്കന്മാരും, വലിയ രഹസ്യവും (5:22-33); മക്കളും മാതാപിതാക്കളും (6:1-4); അടിമകളും യജമാനന്മാരും (6:5-9). |
| 6:10-20 | ദൈവത്തിന്റെ ആയുധങ്ങൾ. സത്യം, നീതി, സമാധാനം, വിശ്വാസം, രക്ഷ, വചനം; എപ്പോഴും പ്രാർഥിക്കുക. |
| 6:21-24 | വിടവാങ്ങൽ. തിക്കിക്കോസ്; സമാധാനവും കൃപയും. |
എന്തു പഠിപ്പിക്കുന്നു
- കാലത്തിനുമുമ്പുള്ള ദൈവപദ്ധതി. വിശുദ്ധരാകാൻ പിതാവ് നമ്മെ ക്രിസ്തുവിൽ തെരഞ്ഞെടുത്തു; മക്കളായി നിശ്ചയിച്ചു; ഇതെല്ലാം സ്നേഹംകൊണ്ട് (1:3-6; മതബോധനഗ്രന്ഥം 52, 257, 294, 1077). "അവിടുത്തെ സ്നേഹകാരുണ്യത്തിന്റെ പദ്ധതി" എന്ന് മതബോധനഗ്രന്ഥം ഇതിനെ വിളിക്കുന്നു (257, ആശയം). സ്തുതിയും അനുഗ്രഹവുമാണ് ആദ്യപ്രതികരണം (മതബോധനഗ്രന്ഥം 1083, 2627).
- രഹസ്യം. "രഹസ്യം" എന്നാൽ ഇവിടെ കടങ്കഥയല്ല. ഒരിക്കൽ മറഞ്ഞിരുന്നതും ഇപ്പോൾ ക്രിസ്തുവിൽ വെളിപ്പെട്ടതുമായ ദൈവത്തിന്റെ പദ്ധതിയാണ് (1:9; 3:3-6; മതബോധനഗ്രന്ഥം 51, 772, 2603). യുക്തിക്കൊപ്പം ഹൃദയത്തിന്റെ ധ്യാനവും അതിന് ആവശ്യമാണെന്ന് ബെനഡിക്ട് പാപ്പാ പറയുന്നു (2009 ജനുവരി 14). ലക്ഷ്യം: സ്വർഗത്തിലും ഭൂമിയിലുമുള്ള എല്ലാറ്റിനെയും ക്രിസ്തുവിൽ ഒന്നിപ്പിക്കുക (1:10; മതബോധനഗ്രന്ഥം 668, 772, 1043, 2823). എല്ലാറ്റിന്റെയും അർഥം ക്രിസ്തുവിലാണ്.
- സഭയുടെയും സകലത്തിന്റെയും ശിരസ്സായ ക്രിസ്തു. ദൈവം അവിടുത്തെ ഉയർത്തി എല്ലാ ശക്തികൾക്കും മുകളിൽ ഇരുത്തി (1:20-22; മതബോധനഗ്രന്ഥം 272, 648, 668, 669). "ശിരസ്സ്" എന്ന വാക്ക് രണ്ടു തലത്തിലാണെന്ന് ബെനഡിക്ട് പാപ്പാ വിശദീകരിക്കുന്നു: അവിടുന്ന് സഭയെ നയിക്കുകയും പോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ കർത്താവുമാണ്. മറ്റു ശക്തികളെ ഭയപ്പെടുന്നവർക്കെല്ലാം ഇതു സദ്വാർത്തയാണ്: ക്രിസ്തു അവയ്ക്കെല്ലാം മുകളിലാണ്. സഭ അവിടുത്തെ ശരീരവും പൂർണതയുമാണ് (1:23; മതബോധനഗ്രന്ഥം 753, 830).
- കൃപയാൽ രക്ഷ, സത്പ്രവൃത്തികൾക്കുവേണ്ടി. വിശ്വാസംവഴി കൃപയാലാണ് നാം രക്ഷിക്കപ്പെട്ടത്; അതു പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലമല്ല (2:8-9). അടുത്ത വാക്യം തുടരുന്നു: സത്പ്രവൃത്തികൾക്കായി യേശുക്രിസ്തുവിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവരാണ് നാം (2:10). ഈ വാക്യങ്ങൾ ഒന്നിച്ചുവേണം. ആദിമുതൽ അന്ത്യംവരെ രക്ഷ ദൈവദാനമാണ്; അതു ഫലം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു (മതബോധനഗ്രന്ഥം 1996, 2008-2011; യോഗ്യതയെപ്പറ്റി 2010). ദൈവം കരുണാസമ്പന്നനാണ് (2:4; മതബോധനഗ്രന്ഥം 211, 1073). പ്രത്യാശയിൽ നാം ഇപ്പോൾത്തന്നെ ക്രിസ്തുവിനോടൊപ്പം ഉയിർപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു (2:6; മതബോധനഗ്രന്ഥം 1003, 2796).
- സമാധാനം. അവിടുന്ന് നമ്മുടെ സമാധാനമാണ് (2:14; മതബോധനഗ്രന്ഥം 2305). യഹൂദനും വിജാതീയനും തമ്മിലും ദൈവത്തോടും ക്രിസ്തു സമാധാനം സ്ഥാപിക്കുന്നു. ജനനം, ജാതി, വംശം, ഭാഷ എന്നിവയാൽ വിഭജിക്കപ്പെട്ട ഏതു സമൂഹത്തിലും ആ സമാധാനമാകാനാണ് സഭയുടെ വിളി.
- സഭ: ഭവനം, ദേവാലയം, അപ്പസ്തോലന്മാരുടെമേൽ പണിതത്. സഭ ദൈവഭവനവും വിശുദ്ധ ആലയവുമാണ് (2:19-22; മതബോധനഗ്രന്ഥം 756, 797). അപ്പസ്തോലന്മാരുടെ അടിത്തറമേൽ പണിതിരിക്കുന്നതിനാൽ അത് അപ്പസ്തോലികമാണ് (2:20; മതബോധനഗ്രന്ഥം 857).
- സഭയുടെ ഐക്യം. ഒരു ശരീരം, ഒരു ആത്മാവ്, ഒരു കർത്താവ്, ഒരു വിശ്വാസം, ഒരു ജ്ഞാനസ്നാനം, എല്ലാവരുടെയും പിതാവായ ഒരേ ദൈവം (4:4-6; മതബോധനഗ്രന്ഥം 172, 249, 814, 866, 2790).
- വരങ്ങളും ശുശ്രൂഷകളും. വിശുദ്ധരെ പരിപൂർണരാക്കാൻ സ്വർഗാരോഹണം ചെയ്ത ക്രിസ്തു അപ്പസ്തോലന്മാരെയും പ്രവാചകന്മാരെയും സുവിശേഷപ്രഘോഷകരെയും ഇടയന്മാരെയും പ്രബോധകരെയും നൽകി (4:11-12; മതബോധനഗ്രന്ഥം 794, 1575); എല്ലാവരും ക്രിസ്തുവിന്റെ പരിപൂർണതയുടെ അളവിൽ എത്തുംവരെ (4:13; മതബോധനഗ്രന്ഥം 674, 2045).
- ജ്ഞാനസ്നാനവും പുതിയ ജീവിതവും. ഒരു ജ്ഞാനസ്നാനം (4:5). വീണ്ടെടുപ്പിന്റെ ദിവസത്തിനായി ആത്മാവിനാൽ മുദ്രിതർ (1:13; 4:30; മതബോധനഗ്രന്ഥം 698, 706, 1107, 1274, 1296). ജലത്താലും വചനത്താലും ക്രിസ്തു സഭയെ ശുദ്ധീകരിച്ചു (5:26; മതബോധനഗ്രന്ഥം 628, 1228). പഴയ മനുഷ്യനെ നീക്കി പുതിയ മനുഷ്യനെ ധരിക്കാനാണ് വിളി (4:22-24; മതബോധനഗ്രന്ഥം 1473, 1695). "ഉറങ്ങുന്നവനേ, ഉണരുക" (5:14, ആശയം; മതബോധനഗ്രന്ഥം 2641) ആദിമ ജ്ഞാനസ്നാനഗീതത്തിലേതാകാമെന്ന് പല പണ്ഡിതരും കരുതുന്നു.
- അനുദിന ധാർമികത. സത്യം പറയുക; നാം ഒരേ ശരീരത്തിന്റെ അവയവങ്ങളാണ് (4:25; മതബോധനഗ്രന്ഥം 1267, 2475). കോപിച്ചാലും പാപം ചെയ്യരുത്; കോപം ദിവസത്തിനപ്പുറം നീളരുത് (4:26). മോഷ്ടാവ് ഇല്ലാത്തവരുമായി പങ്കുവയ്ക്കാൻ അധ്വാനിക്കണം (4:28; മതബോധനഗ്രന്ഥം 2444). ദൈവം നിങ്ങളോടു ക്ഷമിച്ചതുപോലെ ക്ഷമിക്കുക (4:32; മതബോധനഗ്രന്ഥം 2842). അത്യാഗ്രഹവും അശുദ്ധിയും രാജ്യത്തിനു പുറത്താണ് (5:3-5; മതബോധനഗ്രന്ഥം 1852, 2113).
- വിവാഹം, വലിയ രഹസ്യം. ക്രിസ്തു സഭയെ സ്നേഹിച്ച് തന്നെത്തന്നെ സമർപ്പിച്ചതുപോലെ ഭർത്താക്കന്മാർ ഭാര്യമാരെ സ്നേഹിക്കണം (5:25). ഉത്പത്തി 2:24 എടുത്ത് പൗലോസ് പറയുന്നു: ഇത് ഒരു വലിയ രഹസ്യമാണ്; സഭയോടും ക്രിസ്തുവിനോടും ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് ഞാൻ ഇതു പറയുന്നത് (5:32). ഇതിൽനിന്ന്, ക്രിസ്തീയ വിവാഹം കൂദാശയും സഭയോടുള്ള ക്രിസ്തുവിന്റെ സ്നേഹത്തിന്റെ അടയാളവുമാണെന്ന് സഭ പഠിപ്പിക്കുന്നു (മതബോധനഗ്രന്ഥം 772, 796, 1602, 1616-1617, 1659). ലത്തീൻ ബൈബിൾ ഇവിടെ "രഹസ്യ"ത്തിന് സാക്രമെന്തും (sacramentum) എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
- "പരസ്പരം വിധേയരായിരിക്കുവിൻ". ഗാർഹികഭാഗത്തിന് മുഴുവൻ തലക്കെട്ടായി എല്ലാവരോടുമുള്ള 5:21 നിൽക്കുന്നു (മതബോധനഗ്രന്ഥം 1269, 1642). എഫേസോസ് അഞ്ചാം അധ്യായം ക്രിസ്തുവിനോടുള്ള ബഹുമാനത്തെപ്രതിയുള്ള പരസ്പര വിധേയത്വമായി മനസ്സിലാക്കണമെന്നും, വിവാഹത്തിൽ ഈ വിധേയത്വം ഏകപക്ഷീയമല്ല, പരസ്പരമാണെന്നും വിശുദ്ധ ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ പഠിപ്പിക്കുന്നു (മുലിയെരിസ് ദിഞ്ഞിത്താത്തെം (Mulieris Dignitatem) 24). അതിനാൽ, ഭാര്യയുടെമേൽ ആധിപത്യം പുലർത്താൻ ഭർത്താവിന് ഈ ഭാഗം അനുവാദം നൽകുന്നില്ല; ദ്രോഹിക്കാൻ ഒട്ടുമില്ല. ഭയംകൊണ്ടോ ബലംകൊണ്ടോ അല്ല, ക്ഷമയുള്ള സ്നേഹംകൊണ്ട് ഭാര്യമാരെ നേടണമെന്ന് വിശുദ്ധ ജോൺ ക്രിസോസ്തോം ഭർത്താക്കന്മാരോടു പറയുന്നു (ആശയം); വീടിനെ "ചെറിയ സഭ" എന്നു വിളിക്കുന്നു (എഫേസോസ്, ഇരുപതാം പ്രസംഗം; കാണുക മതബോധനഗ്രന്ഥം 2204).
- മക്കൾ, മാതാപിതാക്കൾ, അടിമകൾ. മക്കൾ കർത്താവിൽ അനുസരിക്കണം; മാതാപിതാക്കൾ അവരെ പ്രകോപിപ്പിക്കരുത് (6:1-4; മതബോധനഗ്രന്ഥം 2217, 2223, 2286). അന്നത്തെ സമൂഹത്തിൽ കണ്ട അടിമകളോടും യജമാനന്മാരോടുമാണ് പൗലോസ് സംസാരിക്കുന്നത്; ഇരുവർക്കും സ്വർഗത്തിൽ മുഖംനോട്ടമില്ലാത്ത ഒരേ യജമാനനുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം യജമാനന്മാരെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു (6:5-9). അടിമത്തം നല്ലതാണെന്ന് അദ്ദേഹം ഇവിടെ പഠിപ്പിക്കുന്നില്ല. മനുഷ്യരെ അടിമകളാക്കുന്നത് പാപമാണെന്ന് സഭ ഉറച്ചു പഠിപ്പിക്കുന്നു (മതബോധനഗ്രന്ഥം 2414).
- ആത്മീയസമരവും പ്രാർഥനയും. നമ്മുടെ സമരം തിന്മയുടെ ശക്തികൾക്കെതിരേയാണ് (6:12). ക്രിസ്തു അവയ്ക്കെല്ലാം മുകളിലായതിനാൽ (1:21), പരിഭ്രാന്തിയില്ലാതെ ദൈവത്തിന്റെ ആയുധങ്ങളിൽ ക്രിസ്ത്യാനി ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. ആയുധങ്ങൾ പ്രാർഥനയിൽ അവസാനിക്കുന്നു: എല്ലാസമയവും ആത്മാവിൽ പ്രാർഥനാനിരതരായിരിക്കുവിൻ (6:18; മതബോധനഗ്രന്ഥം 2636, 2742).
പരിശുദ്ധ അമ്മ ഈ ലേഖനത്തിൽ. ലേഖനം മാതാവിന്റെ പേരു പറയുന്നില്ല. എങ്കിലും ഈ സ്തുതി അനന്യമായ വിധത്തിൽ പൂർത്തിയായത് പരിശുദ്ധ അമ്മയിലാണെന്ന് സഭ കാണുന്നു. എഫേസോസ് 1:3-4 മതബോധനഗ്രന്ഥം മാതാവിനോടു ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു: സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട മറ്റെല്ലാ വ്യക്തികളെക്കാളും പിതാവ് മാതാവിനെ അനുഗ്രഹിച്ചു; വിശുദ്ധയും നിഷ്കളങ്കയുമാകാൻ ക്രിസ്തുവിൽ തെരഞ്ഞെടുത്തു (492). അതിനാൽ അമലോദ്ഭവ മഹോത്സവത്തിൽ ലത്തീൻ സഭ എഫേ 1:3-6, 11-12 വായിക്കുന്നു. മാതാവിന്റെ വിശുദ്ധി മുഴുവൻ ക്രിസ്തുവിൽനിന്നാണ് (മതബോധനഗ്രന്ഥം 492).
പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ
| വാക്യം | പി.ഒ.സി. ബൈബിൾ |
|---|---|
| എഫേസോസ് 1:3 | സ്വർഗീയമായ എല്ലാ ആത്മീയവരങ്ങളാലും ക്രിസ്തുവിൽ നമ്മെ അനുഗ്രഹിച്ചവനും കർത്താവായ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ പിതാവുമായ ദൈവം സ്തുതിക്കപ്പെട്ടവനാകട്ടെ! |
| എഫേസോസ് 1:10 | ഇത് കാലത്തിന്റെ പൂർണതയിൽ സ്വർഗത്തിലും ഭൂമിയിലുമുള്ള എല്ലാറ്റിനെയും ക്രിസ്തുവിൽ ഒന്നിപ്പിക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയത്രേ. |
| എഫേസോസ് 2:8 | വിശ്വാസംവഴി കൃപയാലാണു നിങ്ങൾ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടത്... |
| എഫേസോസ് 2:10 | നാം ദൈവത്തിന്റെ കരവേലയാണ്; നാം ചെയ്യാൻവേണ്ടി ദൈവം മുൻകൂട്ടി ഒരുക്കിയ സത്പ്രവൃത്തികൾക്കായി യേശുക്രിസ്തുവിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവരാണ്. |
| എഫേസോസ് 2:14 | ...ഇരുകൂട്ടരെയും അവൻ ഒന്നിപ്പിക്കുകയും ശത്രുതയുടെ മതിലുകൾ തകർക്കുകയും ചെയ്തു. |
| എഫേസോസ് 3:17 | വിശ്വാസംവഴി ക്രിസ്തു നിങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ വസിക്കണമെന്നും, നിങ്ങൾ സ്നേഹത്തിൽ വേരുപാകി അടിയുറയ്ക്കണമെന്നും ഞാൻ പ്രാർഥിക്കുന്നു. |
| എഫേസോസ് 4:5 | ഒരു കർത്താവും ഒരു വിശ്വാസവും ഒരു ജ്ഞാനസ്നാനവുമേയുള്ളു. |
| എഫേസോസ് 4:15 | പ്രത്യുത, സ്നേഹത്തിൽ സത്യം പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ശിരസ്സായ ക്രിസ്തുവിലേക്ക് എല്ലാവിധത്തിലും നാം വളരേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. |
| എഫേസോസ് 5:2 | ക്രിസ്തു നിങ്ങളെ സ്നേഹിച്ചതുപോലെ നിങ്ങളും സ്നേഹത്തിൽ ജീവിക്കുവിൻ. അവിടുന്നു നമുക്കുവേണ്ടി സുരഭിലകാഴ്ചയും ബലിയുമായി തന്നെത്തന്നെ ദൈവത്തിനു സമർപ്പിച്ചു. |
| എഫേസോസ് 5:21 | ക്രിസ്തുവിനോടുള്ള ബഹുമാനത്തെപ്രതി നിങ്ങൾ പരസ്പരം വിധേയരായിരിക്കുവിൻ. |
| എഫേസോസ് 5:25 | ഭർത്താക്കൻമാരേ, ക്രിസ്തു സഭയെ സ്നേഹിക്കുകയും അവളെ വിശുദ്ധീകരിക്കാൻവേണ്ടി തന്നെത്തന്നെ സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതുപോലെ നിങ്ങൾ ഭാര്യമാരെ സ്നേഹിക്കണം. |
| എഫേസോസ് 5:32 | ഇത് ഒരു വലിയരഹസ്യമാണ്. സഭയോടും ക്രിസ്തുവിനോടും ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് ഞാൻ ഇതു പറയുന്നത്. |
ഈ ഗ്രന്ഥത്തിലെ യേശു
- എല്ലാം അവിടുന്നിൽ. "ക്രിസ്തുവിൽ", "അവിടുന്നിൽ" എന്ന ചെറുപ്രയോഗം ആദ്യവരികൾമുതൽ ആവർത്തിക്കുന്നു. അനുഗ്രഹവും തെരഞ്ഞെടുപ്പും വീണ്ടെടുപ്പും അവകാശവുമെല്ലാം അവിടുന്നിലാണ് (1:3-14).
- എല്ലാ ശക്തികളുടെയും കർത്താവ്. ഉയിർപ്പിക്കപ്പെട്ട്, എല്ലാ ഭരണങ്ങൾക്കും അധികാരങ്ങൾക്കും മുകളിൽ ഉപവിഷ്ടനായി (1:20-22). പന്തോക്രാത്തോർ (Pantokrator) എന്ന പുരാതന ശീർഷകം ബെനഡിക്ട് പാപ്പാ ഉപയോഗിക്കുന്നു (2009 ജനുവരി 14); പ്രപഞ്ചംതന്നെ അവിടുന്നുമായുള്ള ബന്ധത്തിലാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടതെന്ന് പറയുന്നു.
- ഇറങ്ങുകയും കയറുകയും ചെയ്തവൻ. എല്ലാം നിറയ്ക്കാനാണ് അവിടുന്ന് ഇറങ്ങുകയും കയറുകയും ചെയ്തത് (4:9-10; മതബോധനഗ്രന്ഥം 631, 633, 661).
- നമ്മുടെ സമാധാനം. തന്റെ ശരീരത്തിലും കുരിശിലും അവിടുന്ന് രണ്ടു ജനങ്ങളെ ഒന്നാക്കി (2:14-16).
- പോഷിപ്പിക്കുന്ന ശിരസ്സ്. അവിടുന്നിൽനിന്ന് ശരീരം മുഴുവൻ വളരുന്നു (4:15-16; മതബോധനഗ്രന്ഥം 794, 798).
- തന്നെത്തന്നെ നൽകിയ മണവാളൻ. സഭയെ സ്നേഹിച്ചു, തന്നെത്തന്നെ സമർപ്പിച്ചു, ശുദ്ധീകരിച്ചു, പരിപാലിക്കുന്നു (5:25-29; മതബോധനഗ്രന്ഥം 757, 796, 823). സുരഭിലകാഴ്ചയും ബലിയുമായി തന്നെത്തന്നെ ദൈവത്തിനു സമർപ്പിച്ചു (5:2; മതബോധനഗ്രന്ഥം 616).
- അറിവിനെ അതിശയിക്കുന്ന സ്നേഹം. ക്രിസ്തു നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ വസിക്കാനും അവിടുത്തെ സ്നേഹം നാം ഗ്രഹിക്കാനും പൗലോസ് പ്രാർഥിക്കുന്നു (3:17-19; മതബോധനഗ്രന്ഥം 2714).
സഭ ഇതു വായിക്കുന്നു
മതബോധനഗ്രന്ഥം ഈ ലേഖനം പലപ്പോഴും ഉദ്ധരിക്കുന്നു: ദൈവപദ്ധതി, 52, 257, 1077; എല്ലാം ക്രിസ്തുവിൽ, 668, 772, 1043; പരിശുദ്ധ അമ്മ, 492; ശരീരവും മണവാട്ടിയുമായ സഭ, 669, 796, 823; അപ്പസ്തോലിക അടിത്തറ, 857; ഐക്യം, 172, 866; ശുശ്രൂഷകൾ, 794, 1575; മുദ്ര, 698, 1274; വിവാഹം, 1602, 1616, 1659; പ്രാർഥന, 2636, 2714, 2742.
സഭാപിതാക്കന്മാർ (ആശയം). നമ്മുടെ യഥാർഥ ശരീരങ്ങൾ ദിവ്യകാരുണ്യത്തിലെ കർത്താവിന്റെ ശരീരരക്തങ്ങളാൽ പോഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും അതിനാൽ ഉയിർക്കുമെന്നും കാണിക്കാൻ വിശുദ്ധ ഇരണേവൂസ് എഫേസോസ് 5:30 ഉദ്ധരിക്കുന്നു (പാഷണ്ഡതകൾക്കെതിരേ 5.2.3). വിശുദ്ധ ജോൺ ക്രിസോസ്തോം ഇതിനെപ്പറ്റി ഇരുപത്തിനാലു പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്തി. ഇരുപതാമത്തേതിൽ പറയുന്നു: ഭാര്യയ്ക്കുവേണ്ടി മരണംവരെ എന്തും സഹിക്കാൻ ഭർത്താവ് ഒരുങ്ങിയിരിക്കണം; ഇനിയും സുന്ദരിയല്ലാതിരുന്ന സഭയെ സുന്ദരിയാക്കാൻ ക്രിസ്തു അതിനെ സ്നേഹിച്ചുവല്ലോ. വിശുദ്ധ എഫ്രേമും പൗലോസിന്റെ ലേഖനങ്ങൾക്കു വ്യാഖ്യാനമെഴുതി; അർമേനിയൻ ഭാഷയിൽ അതു നിലനിൽക്കുന്നു. വിശുദ്ധ ജെറോമും മാരിയൂസ് വിക്ടോറിനൂസും (Marius Victorinus) വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ എഴുതി.
മാർപാപ്പാമാർ. കൊളോസോസ്, എഫേസോസ് ലേഖനങ്ങളുടെ ദൈവശാസ്ത്രത്തെപ്പറ്റിയാണ് ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമന്റെ 2009 ജനുവരി 14-ലെ മതബോധനപ്രസംഗം: ശിരസ്സായ ക്രിസ്തു, രഹസ്യം, പ്രപഞ്ചനാഥനായ ക്രിസ്തു, മണവാട്ടിയായ സഭ. ക്രിസ്തുവിലുള്ള ദൈവപദ്ധതിയെപ്പറ്റി 2008 ഒക്ടോബർ 22-ലെ പ്രസംഗവും ഈ ലേഖനം ഉദ്ധരിക്കുന്നു. 5:21-33-നെപ്പറ്റി മുഖ്യമായ വായന വിശുദ്ധ ജോൺ പോൾ രണ്ടാമന്റെ മുലിയെരിസ് ദിഞ്ഞിത്താത്തെം 24 (1988) ആണ്.
ആരാധനാക്രമത്തിൽ.
- സീറോ മലങ്കര. ഞങ്ങൾ പരിശോധിച്ച വായനപ്പട്ടികയിൽ വി. കുർബാനയിലെ ലേഖനമായി: കൂദോശ് ഈത്തോ ഞായറിൽ (സഭാശുദ്ധീകരണം) എഫേ 2:14-22; ദനഹായ്ക്കുശേഷമുള്ള ഒന്നാം ഞായറിൽ എഫേ 1:3-14; ക്യംതോയ്ക്കുശേഷമുള്ള രണ്ടും മൂന്നും ഞായറുകളിൽ എഫേ 6:18-24, എഫേ 2:1-10; സ്വർഗാരോഹണത്തിൽ (സുലൂക്കോ) എഫേ 4:7-16; ക്യംതോയ്ക്കുശേഷമുള്ള ആറാം ഞായറിൽ എഫേ 1:15-23; പന്തക്കുസ്തായ്ക്കുശേഷമുള്ള ഏഴാം ഞായറിൽ എഫേ 2:11-22.
- ലത്തീൻ. ബി വർഷത്തിൽ സാധാരണകാലത്തെ പതിനഞ്ചാം ഞായർ മുതൽ ഇരുപത്തിയൊന്നാം ഞായർ വരെ ദിവ്യബലിയിലെ രണ്ടാം വായന. എല്ലാ വർഷവും പ്രത്യക്ഷീകരണത്തിരുനാളിൽ എഫേ 3:2-3a, 5-6; അമലോദ്ഭവ മഹോത്സവത്തിൽ എഫേ 1:3-6, 11-12; ക്രിസ്മസിനുശേഷമുള്ള രണ്ടാം ഞായറിൽ എഫേ 1:3-6, 15-18; എ, ബി വർഷങ്ങളിൽ നോമ്പിലെ നാലാം ഞായറിൽ എഫേ 5:8-14, എഫേ 2:4-10; എ വർഷം സ്വർഗാരോഹണത്തിൽ എഫേ 1:17-23, ബി വർഷം ഐച്ഛികമായി എഫേ 4:1-13. രണ്ടാം വർഷത്തിൽ സാധാരണകാലത്തെ ഇരുപത്തിയെട്ടു മുതൽ മുപ്പതുവരെ ആഴ്ചകളിൽ ആഴ്ചദിവസങ്ങളിലും. എഫേ 5:21-32 ബി വർഷം ഇരുപത്തിയൊന്നാം ഞായറിലെ വായനയാണ്; വിവാഹങ്ങളിലും പലപ്പോഴും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു.
- സീറോ മലബാർ. 2025 മുതൽ 2027 വരെയുള്ള, ഞങ്ങൾ പരിശോധിച്ച വായനപ്പട്ടികകളിൽ വിശുദ്ധ കുർബാനയിൽ: മംഗളവാർത്തക്കാലം ഒന്നാം ഞായറിൽ എഫേ 5:21 - 6:4; മൂന്നും നാലും ഞായറുകളിൽ എഫേ 3:1-13, എഫേ 5:5-21; ദനഹാക്കാലം മൂന്നാം ഞായറിൽ എഫേ 4:1-6; വലിയ നോമ്പിലെ ഒന്നാം ഞായറിൽ എഫേ 4:17-24; ഉയിർപ്പുകാലം മൂന്നാം ഞായറിൽ എഫേ 4:7-16; ജൂലൈ 3-ന് മാർത്തോമ്മാശ്ലീഹായുടെ ദുക്റാനയിൽ എഫേ 2:19-22: അപ്പസ്തോലന്മാരാണല്ലോ സഭയുടെ അടിത്തറ. വർഷംതോറും മാറ്റം വരാം.
എങ്ങനെ വായിക്കാം
ഏകദേശം ഇരുപതു മിനിറ്റുകൊണ്ട്, ഒറ്റയിരിപ്പിൽ, ഉറക്കെ വായിക്കുക. സമൂഹത്തിൽ കേൾക്കാനുള്ളതായിരിക്കാം ഇത്; തുടക്കം പ്രാർഥനപോലെ തോന്നും. പിന്നെ ആറു ദിവസംകൊണ്ട്, ദിവസവും ഓരോ അധ്യായം:
- ഒന്നാം ദിവസം: അധ്യായം 1. 1:3-14 സ്വന്തം സ്തുതിപ്രാർഥനയാക്കുക.
- രണ്ടാം ദിവസം: അധ്യായം 2. 2:8-10 ഒറ്റച്ചിന്തയായി വായിക്കുക; പുറത്തുള്ളയാളായി ഞാൻ കാണുന്ന ഒരാളെ ഓർക്കുക.
- മൂന്നാം ദിവസം: അധ്യായം 3. കഴിയുമെങ്കിൽ മുട്ടുകുത്തി 3:14-21 പ്രാർഥിക്കുക.
- നാലാം ദിവസം: അധ്യായം 4. 4:25-32 മനസ്സാക്ഷിപരിശോധനയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുക.
- അഞ്ചാം ദിവസം: അധ്യായം 5. വിവാഹിതരെങ്കിൽ ഇരുവരും ചേർന്ന് 5:21-33 സാവധാനം, ഇരുപത്തൊന്നാം വാക്യംമുതൽ, വായിക്കുക.
- ആറാം ദിവസം: അധ്യായം 6. ദിവസം തുടങ്ങുംമുമ്പ് ഓരോ ആയുധവും പ്രാർഥനയിൽ ധരിക്കുക.
ഇതിൽ ധ്യാനിക്കുക
- ലോകസ്ഥാപനത്തിനുമുമ്പേ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവൻ. എന്നെപ്പറ്റിയും, എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രയാസമുള്ള ആളെപ്പറ്റിയും ഇതു വിശ്വസിച്ചാൽ ഇന്ന് എന്തു മാറും?
- ക്രിസ്തു തകർത്ത ഏതു മതിലുകളാണ് എന്റെ കുടുംബത്തിലോ ഇടവകയിലോ നാട്ടിലോ ഞാൻ വീണ്ടും പണിയുന്നത്?
- കോപത്തോടെ സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ഇന്നു രാത്രി ആരോടാണ് ഞാൻ ക്ഷമിക്കേണ്ടത്?
- എന്റെ വീട്ടിൽ ആര് ആരെയാണ് ശുശ്രൂഷിക്കുന്നത്? എന്റെ കുടുംബത്തെ "ചെറിയ സഭ" എന്നു വിളിക്കാമോ?
ഉറവിടങ്ങൾ: ദേയി വെർബും 11, 20; നോസ്ത്ര ഏത്താത്തേ 4; കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ മതബോധനഗ്രന്ഥം; ത്രെന്തോസ് സൂനഹദോസ്, നാലാം സമ്മേളനം (1546); വിശുദ്ധ ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ, മുലിയെരിസ് ദിഞ്ഞിത്താത്തെം 24; ബെനഡിക്ട് പതിനാറാമൻ, പൊതുദർശനപ്രസംഗങ്ങൾ: 2008 ഒക്ടോബർ 22, 2009 ജനുവരി 14; വിശുദ്ധ ഇഗ്നേഷ്യസ്, എഫേസോസുകാർക്ക്; വിശുദ്ധ പോളിക്കാർപ്പ്, ഫിലിപ്പിയർക്ക്; വിശുദ്ധ ഇരണേവൂസ്, പാഷണ്ഡതകൾക്കെതിരേ 5.2; വിശുദ്ധ ജോൺ ക്രിസോസ്തോം, എഫേസോസ്, ഇരുപതാം പ്രസംഗം; കത്തോലിക്കാ വിജ്ഞാനകോശം, എഫേസോസ് ലേഖനം, എഫേസോസ്; അമേരിക്കൻ മെത്രാൻസമിതി, എഫേസോസിന് ആമുഖം; റോമൻ വായനപ്പട്ടിക (എഫ്. ജസ്റ്റ്); സീറോ മലങ്കര, സീറോ മലബാർ വായനപ്പട്ടികകൾ 2025-2027. വിശുദ്ധഗ്രന്ഥം: പി.ഒ.സി.