പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി (കൽദായ)
മെസൊപ്പൊട്ടാമിയയിൽനിന്ന് ഇന്ത്യയും ചൈനയുംവരെ വ്യാപിച്ച കിഴക്കിന്റെ സഭയിൽനിന്ന്
ഈ റീത്തിലെ സഭകൾ2
കൽദായ കത്തോലിക്കാസഭ
| റീത്ത് | പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി (കൽദായ) |
|---|---|
| ശ്ലീഹാ | പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് മാർ തോമാശ്ലീഹാ, മാർ അദ്ദായി, മാർ മാരി |
| ഭരണസംവിധാനം | പാത്രിയർക്കൽ സഭ: പാത്രിയർക്കീസും മധ്യപൂർവദേശത്തെയും വിദേശങ്ങളിലെയും രൂപതകളും |
| ആസ്ഥാനം | ബാഗ്ദാദ്, ഇറാഖ്. പാത്രിയർക്കീസ് നയിക്കുന്നു. |
| രൂപതകൾ | 23 |
| അംഗങ്ങൾ | ഏകദേശം 647,000 |
തുടക്കം
മെസൊപ്പൊട്ടാമിയയിലെ സെലൂഷ്യ-സ്റ്റെസിഫോൺ ആസ്ഥാനമാക്കിയ കിഴക്കിന്റെ സഭയിൽനിന്ന്; മാർ തോമാശ്ലീഹായിലേക്കും മാർ അദ്ദായിയിലേക്കും മാർ മാരിയിലേക്കും അതിന്റെ വിശ്വാസത്തിന്റെ വേരുകൾ നീളുന്നു.
ചരിത്രം
1553-ൽ യോഹന്നാൻ സുലാക്ക മാർപാപ്പയുമായി ഐക്യത്തിലുള്ള പാത്രിയർക്കീസായി റോമിൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടു. 1915-ലെ കൂട്ടക്കൊലകളിലും 2003-നുശേഷവും 2014-ൽ മൊസൂൾ വീണപ്പോഴും സഭ വളരെയധികം കഷ്ടതയനുഭവിച്ചു. 2021-ൽ ഫ്രാൻസിസ് മാർപാപ്പ ഇറാഖ് സന്ദർശിച്ചു.
ആരാധന
മാർ അദ്ദായിയുടെയും മാർ മാരിയുടെയും ആരാധനക്രമം, സുറിയാനിയിലും അറബിയിലും.
ഇന്ന്
ഇതിലെ അനേകർ ഇന്ന് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലും യൂറോപ്പിലും ഓസ്ട്രേലിയയിലുമായി വിദേശത്തു ജീവിക്കുന്നു.
സീറോ മലബാർ കത്തോലിക്കാസഭ
| റീത്ത് | പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി (കൽദായ) |
|---|---|
| ശ്ലീഹാ | പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് എ.ഡി. 52-ൽ മാർ തോമാശ്ലീഹാ |
| ഭരണസംവിധാനം | മേജർ ആർക്കിഎപ്പിസ്കോപ്പൽ സഭ: മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പും ഭാരതത്തിലും വിദേശങ്ങളിലുമുള്ള രൂപതകളും |
| ആസ്ഥാനം | മൗണ്ട് സെന്റ് തോമസ്, കൊച്ചി, കേരളം. മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ് നയിക്കുന്നു. |
| രൂപതകൾ | 35 |
| അംഗങ്ങൾ | ഏകദേശം 4.5 ദശലക്ഷം |
തുടക്കം
കേരളത്തിലെ മാർത്തോമ്മാ ക്രിസ്ത്യാനികളിൽനിന്ന്. പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് എ.ഡി. 52-ലെ മാർ തോമാശ്ലീഹായിലേക്ക് അവർ തങ്ങളുടെ വിശ്വാസം പിന്തുടരുന്നു; ദീർഘകാലം കിഴക്കിന്റെ സഭയിൽനിന്നാണ് അവർക്കു മെത്രാന്മാരെ ലഭിച്ചത്.
ചരിത്രം
1599-ലെ ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസ് ശക്തമായ ലത്തീൻ സ്വാധീനം കൊണ്ടുവന്നു; 1653-ലെ കൂനൻകുരിശുസത്യം സമൂഹത്തെ വിഭജിച്ചു. 1923-ൽ പീയൂസ് പതിനൊന്നാമൻ മാർപാപ്പ സ്വന്തം ഹയരാർക്കി സ്ഥാപിച്ചു; 1992-ൽ സഭ മേജർ ആർക്കിഎപ്പിസ്കോപ്പൽ പദവിയിലെത്തി. വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മ, വിശുദ്ധ ചാവറ കുര്യാക്കോസ് ഏലിയാസ് അച്ചൻ, വിശുദ്ധ എവുപ്രാസ്യാമ്മ, വിശുദ്ധ മറിയം ത്രേസ്യ എന്നിവർ അതിലെ വിശുദ്ധരാണ്.
ആരാധന
മലയാളത്തിലും മറ്റ് അനേകം ഭാഷകളിലുമുള്ള, മാർ അദ്ദായിയുടെയും മാർ മാരിയുടെയും പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി വിശുദ്ധ കുർബാന.
ഇന്ന്
ഏറ്റവും വലിയ പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാസഭ; ഭാരതത്തിലും ലോകമെങ്ങും രൂപതകളുണ്ട്; വൈദികരാലും സന്യസ്തരാലും സമ്പന്നം.
| വിശ്വാസികൾ | ഏകദേശം 5.2 ദശലക്ഷം |
|---|---|
| പ്രദേശങ്ങൾ | ഇറാഖും കേരളവും; അമേരിക്കകളിലും യൂറോപ്പിലും ഗൾഫിലും ഓസ്ട്രേലിയയിലും വലിയ സമൂഹങ്ങൾ |
| രൂപതകൾ | 58 |
| ശ്ലീഹാ | പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് മാർ തോമാശ്ലീഹാ, മാർ അദ്ദായി, മാർ മാരി |
| ആരാധനക്രമം | മാർ അദ്ദായിയുടെയും മാർ മാരിയുടെയും വിശുദ്ധ കുർബാന; മറ്റു രണ്ട് അനാഫൊറകളും |
| ഭാഷ | സുറിയാനി, അറബി, മലയാളം, നവ-അരമായ |
| സംഗീതം | മാർ നർസായിയുടെയും മറ്റു സുറിയാനി കവികളുടെയും ഗീതങ്ങളുള്ള പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി ഗാനരീതി. കേരളത്തിനു സ്വന്തമായ സുറിയാനി ഗാനപാരമ്പര്യമുണ്ട് |
| ഭരണസംവിധാനം | ഒരു പാത്രിയർക്കീസും (കൽദായ) ഒരു മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പും (സീറോ മലബാർ) |
| ആരാധനാവത്സരം | മംഗളവാർത്തക്കാലത്തോടെ (സൂബാറ) ആരംഭിക്കുന്നു; ഏകദേശം ഏഴാഴ്ച വീതമുള്ള കാലങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു |
ചരിത്രം
റോമാസാമ്രാജ്യത്തിനു പുറത്ത്, മെസൊപ്പൊട്ടാമിയയിലും പേർഷ്യയിലും വളർന്ന ഈ പാരമ്പര്യം പട്ടുപാതയിലൂടെ ചൈനയിലേക്കും ഇന്ത്യയിലേക്കും വിശ്വാസം എത്തിച്ചു. 431-ലെ എഫേസൂസ് സൂനഹദോസിനുശേഷം അതു പാശ്ചാത്യദേശത്തുനിന്നു വേർപിരിഞ്ഞു. അതിന്റെ ഒരു ഭാഗം 1553-ൽ റോമുമായി ഐക്യത്തിലായി. കേരളത്തിൽ മാർത്തോമ്മാ ക്രിസ്ത്യാനികൾ പോർച്ചുഗീസ് കാലംവരെ അതുമായുള്ള ബന്ധം നിലനിർത്തി; തുടർന്ന് 1599-ലെ ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസ് വന്നു.