26 ഡിസംബർ 2026 · ലത്തീൻ റീത്ത്
അനുദിന വചനം ആപ്പിൽ തുറക്കുകകൂടാതെ: സീറോ മലങ്കര റീത്ത് · സീറോ മലബാർ റീത്ത് · English
“അനന്തരം, അവർ സ്തേഫാനോസിനെ കല്ലെറിഞ്ഞു. അപ്പോൾ അവൻ പ്രാർഥിച്ചു: കർത്താവായ യേശുവേ, എന്റെ ആത്മാവിനെ കൈക്കൊള്ളണമേ. അവൻ മുട്ടുകുത്തി വലിയ സ്വരത്തിൽ അപേക്ഷിച്ചു: കർത്താവേ, ഈ പാപം അവരുടെമേൽ ആരോപിക്കരുത്.” അപ്പസ്തോലപ്രവർത്തനങ്ങൾ 7:59–60
ക്രിസ്മസിന്റെ പിറ്റേന്നു സഭ ചുവപ്പണിയുന്നു. പുൽക്കൂട്ടിൽനിന്നു കല്ലുകളിലേക്കുള്ള ഒരു പെട്ടെന്നുള്ള മാറ്റമായി ഇതു തോന്നാം. എന്നാൽ സഭാപിതാക്കന്മാർ ബന്ധം കണ്ടു: “ഇന്നു സ്തേഫാനോസ് സ്വർഗത്തിൽ ജനിക്കാനായി ഇന്നലെ ക്രിസ്തു ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചു” (വിശുദ്ധ ഫുൾജെൻസിയൂസ്). ശിശു തന്റെ ജീവൻ നൽകാനാണു വന്നത്; അവിടുത്തെ അനുഗമിക്കുന്നവരോടും തങ്ങളുടേതു നൽകാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടേക്കാം. ക്രിസ്മസ് വെറും വികാരമല്ല; കുരിശോളം പോകുന്ന ഒരു സ്നേഹത്തിന്റെ ആരംഭമാണ്.
“കൃപാവരവും ശക്തിയുംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞ” സ്തേഫാനോസ് ദരിദ്രരെ ശുശ്രൂഷിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഏഴു ഡീക്കന്മാരിൽ ഒരുവനായിരുന്നു (അപ്പസ്തോലപ്രവർത്തനങ്ങൾ 6:1–6). യേശു വാഗ്ദാനം ചെയ്തതുപോലെ (മത്തായി 10:19–20), ആർക്കും ചെറുത്തുനിൽക്കാനാവാത്ത ജ്ഞാനത്തോടെ അവൻ പ്രസംഗിക്കുകയും ചെയ്തു. ന്യായാധിപസംഘത്തിനു മുൻപിൽ കുറ്റാരോപിതനായപ്പോൾ “സ്വർഗം തുറന്നിരിക്കുന്നതും മനുഷ്യപുത്രൻ ദൈവത്തിന്റെ വലത്തുഭാഗത്തു നിൽക്കുന്നതും” അവൻ കണ്ടു. കല്ലെറിയപ്പെടുമ്പോൾ കുരിശിലെ യേശുവിന്റെ പ്രാർഥനകളെ പ്രതിധ്വനിപ്പിക്കുന്ന രണ്ടു പ്രാർഥനകൾ അവൻ ചൊല്ലി: “കർത്താവായ യേശുവേ, എന്റെ ആത്മാവിനെ കൈക്കൊള്ളണമേ”; “കർത്താവേ, ഈ പാപം അവരുടെമേൽ ആരോപിക്കരുത്.” രക്തസാക്ഷി പൂർണനായ ശിഷ്യനാണ്: ഗുരുവിനെപ്പോലെ അവൻ മരിക്കുന്നു.
അടുത്തു നിന്ന്, കല്ലെറിയുന്നവരുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സാവൂൾ എന്ന ഒരു യുവാവുണ്ടായിരുന്നു (അപ്പസ്തോലപ്രവർത്തനങ്ങൾ 7:58). വിശുദ്ധ അഗസ്റ്റിൻ പറഞ്ഞു: “സ്തേഫാനോസ് പ്രാർഥിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കിൽ സഭയ്ക്കു പൗലോസിനെ ലഭിക്കുമായിരുന്നില്ല.” ക്ഷമ ഒരിക്കലും പാഴാകുന്നില്ല; നാം ഒരുപക്ഷേ ഒരിക്കലും കാണാത്ത ഫലങ്ങൾ അതു പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു.
വിഷയം: “കർത്താവേ, ഈ പാപം അവരുടെമേൽ ആരോപിക്കരുത്.”
ഡീക്കനും പ്രഥമരക്തസാക്ഷിയുമായ സ്തേഫാനോസ് ക്ഷമിച്ചുകൊണ്ട് ഗുരുവിനെപ്പോലെ മരിക്കുന്നു.
“ആകയാൽ നീ പുറപ്പെടുക. സംസാരിക്കാൻ ഞാൻ നിന്നെ സഹായിക്കും. നീ പറയേണ്ടതെന്തെന്നു ഞാൻ പഠിപ്പിച്ചു തരും.” പുറപ്പാട് 4:12
“അവർ നിങ്ങളെ ഏൽപിച്ചുകൊടുക്കുമ്പോൾ, എങ്ങനെ പറയണമെന്നോ എന്തു പറയണമെന്നോ നിങ്ങൾ ആകുലപ്പെടേണ്ടാ. നിങ്ങൾ പറയേണ്ടത് ആ സമയത്തു നിങ്ങൾക്കു നൽകപ്പെടും. എന്തെന്നാൽ, നിങ്ങളല്ല, നിങ്ങളിലൂടെ നിങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ ആത്മാവാണു സംസാരിക്കുന്നത്.” മത്തായി 10:19–20
ജീവിതത്തിൽ: ക്രിസ്മസ് അഷ്ടദിനത്തിൽ ദരിദ്രരെ ശുശ്രൂഷിക്കുക.
“അങ്ങയുടെ കരങ്ങളിൽ എന്റെ ആത്മാവിനെ ഞാൻ സമർപ്പിക്കുന്നു; കർത്താവേ, വിശ്വസ്തനായ ദൈവമേ, അവിടുന്ന് എന്നെ രക്ഷിച്ചു.” സങ്കീർത്തനം 31:5
“എന്നാൽ, അവൻ പരിശുദ്ധാത്മാവിനാൽ നിറഞ്ഞ്, സ്വർഗത്തിലേക്കു നോക്കി ദൈവത്തിന്റെ മഹത്വം ദർശിച്ചു; ദൈവത്തിന്റെ വലത്തുഭാഗത്ത് യേശു നിൽക്കുന്നതും കണ്ടു. അവൻ പറഞ്ഞു: ഇതാ, സ്വർഗം തുറന്നിരിക്കുന്നതും മനുഷ്യപുത്രൻ ദൈവത്തിന്റെ വലത്തുഭാഗത്തു നിൽക്കുന്നതും ഞാൻ കാണുന്നു.” അപ്പസ്തോലപ്രവർത്തനങ്ങൾ 7:55–56
ജീവിതത്തിൽ: ഇന്നു രാത്രി “അങ്ങയുടെ കരങ്ങളിൽ എന്റെ ആത്മാവിനെ ഞാൻ സമർപ്പിക്കുന്നു” എന്നു പ്രാർഥിക്കുക.
“മഹാൻമാരോടൊപ്പം ഞാൻ അവന് അവകാശം കൊടുക്കും. ശക്തരോടുകൂടെ അവൻ കൊള്ളമുതൽ പങ്കിടും. എന്തെന്നാൽ, അവൻ തന്റെ ജീവനെ മരണത്തിന് ഏൽപ്പിച്ചുകൊടുക്കുകയും പാപികളോടുകൂടെ എണ്ണപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നിട്ടും അനേകരുടെ പാപഭാരം അവൻ പേറി; അതിക്രമങ്ങൾക്കു വേണ്ടി മാധ്യസ്ഥ്യം വഹിച്ചു.” ഏശയ്യാ 53:12
“അനന്തരം, അവർ സ്തേഫാനോസിനെ കല്ലെറിഞ്ഞു. അപ്പോൾ അവൻ പ്രാർഥിച്ചു: കർത്താവായ യേശുവേ, എന്റെ ആത്മാവിനെ കൈക്കൊള്ളണമേ. അവൻ മുട്ടുകുത്തി വലിയ സ്വരത്തിൽ അപേക്ഷിച്ചു: കർത്താവേ, ഈ പാപം അവരുടെമേൽ ആരോപിക്കരുത്. ഇതു പറഞ്ഞ് അവൻ മരണനിദ്ര പ്രാപിച്ചു.” അപ്പസ്തോലപ്രവർത്തനങ്ങൾ 7:59–60
ജീവിതത്തിൽ: നിന്നെ വേദനിപ്പിച്ച ഒരാൾക്കുവേണ്ടി പേരുചൊല്ലി പ്രാർഥിക്കുക.
പുൽക്കൂട് കുരിശിലേക്കും കുരിശ് മഹത്വത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നു.
സ്തേഫാനോസ് ക്ഷമിച്ചതുപോലെ ക്ഷമിക്കുക.
തീരുമാനം: ക്രിസ്മസ് അഷ്ടദിനത്തിൽ ഒരാളുമായി അനുരഞ്ജനപ്പെടുക.
പ്രിയ സഹോദരീസഹോദരന്മാരേ, ഇന്നലെ നാം പുൽക്കൂടിനു ചുറ്റും കരോളുകൾ പാടി. ഇന്നു വൈദികൻ ചുവപ്പണിയുന്നു; കല്ലുകളെക്കുറിച്ചും മരണത്തെക്കുറിച്ചും നാം കേൾക്കുന്നു. എന്തുകൊണ്ട്?
പുരാതനനായ ഒരു മെത്രാൻ, വിശുദ്ധ ഫുൾജെൻസിയൂസ്, വിശദീകരിച്ചു: “ഇന്നു സ്തേഫാനോസ് സ്വർഗത്തിൽ ജനിക്കാനായി ഇന്നലെ ക്രിസ്തു ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചു.” ബേത്‌ലെഹെമിലെ ശിശു തന്റെ ജീവൻ നൽകാനാണു വന്നത്. കുരിശോളം പോകുന്ന ഒരു സ്നേഹത്തിന്റെ ആരംഭമാണു ക്രിസ്മസ്; അവിടുത്തെ അനുഗമിക്കുന്നവർ അതേ സ്നേഹത്തിലേക്കു ക്ഷണിക്കപ്പെടുന്നു.
സ്തേഫാനോസ് ഒരു ഡീക്കനായിരുന്നു; ദരിദ്രരായ വിധവകളെ മേശയിൽ ശുശ്രൂഷിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവൻ. അവൻ പരിശുദ്ധാത്മാവിനാൽ നിറഞ്ഞവനും, ആർക്കും ഉത്തരം പറയാനാവാത്ത ജ്ഞാനത്തോടെ സംസാരിച്ചവനുമായിരുന്നു. കല്ലെറിയാൻ അവനെ വലിച്ചിഴച്ചുകൊണ്ടുപോയപ്പോൾ അവൻ മുകളിലേക്കു നോക്കി; സ്വർഗം തുറന്നിരിക്കുന്നതും യേശു ദൈവത്തിന്റെ വലത്തുഭാഗത്തു നിൽക്കുന്നതും കണ്ടു.
അവന്റെ അവസാനവാക്കുകൾ കേൾക്കുക: “കർത്താവായ യേശുവേ, എന്റെ ആത്മാവിനെ കൈക്കൊള്ളണമേ.” പിന്നെ: “കർത്താവേ, ഈ പാപം അവരുടെമേൽ ആരോപിക്കരുത്.” ഏതാണ്ടു കൃത്യമായി കുരിശിലെ യേശുവിന്റെ വാക്കുകൾ. യേശു മരിച്ചതുപോലെ, ക്ഷമിച്ചുകൊണ്ട്, സ്തേഫാനോസ് മരിച്ചു.
അവിടെ നിന്ന്, കല്ലെറിഞ്ഞവരുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സാവൂൾ എന്ന ഒരു യുവാവുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് അവൻ മഹാനായ ശ്ലീഹായായ വിശുദ്ധ പൗലോസായി. വിശുദ്ധ അഗസ്റ്റിൻ പറഞ്ഞു: “സ്തേഫാനോസ് പ്രാർഥിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കിൽ സഭയ്ക്കു പൗലോസിനെ ലഭിക്കുമായിരുന്നില്ല.” ക്ഷമ ഒരിക്കലും പാഴാകുന്നില്ല.
അതിനാൽ ഈ ക്രിസ്മസിനു നമുക്കു ചോദിക്കാം: ഞാൻ ക്ഷമിക്കേണ്ട ആരെങ്കിലുമുണ്ടോ? ഒരു കുടുംബാംഗം, ഒരു അയൽക്കാരൻ, ഒരു സഹപ്രവർത്തകൻ? സ്തേഫാനോസിനെപ്പോലെ, പേരുചൊല്ലി അവർക്കുവേണ്ടി നമുക്കു പ്രാർഥിക്കാം. ഇന്നു വിശ്വാസത്തിനുവേണ്ടി സഹിക്കുന്ന ക്രൈസ്തവരെയും ഓർക്കാം. ക്രിസ്മസിന്റെ ആനന്ദം ഇതിനെപ്പോലും നേരിടാൻ ശക്തമാണ്.
രക്തസാക്ഷിയാകുന്നതിനു മുമ്പ് വിധവകളെ ശുശ്രൂഷിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഡീക്കനായിരുന്നു സ്തേഫാനോസ് (അപ്പ. പ്രവ. 6:1–6).
📖 പുറപ്പാട് 18:17–23
📖 അപ്പ. പ്രവ. 6:1–6
ജീവിതത്തിൽ: ആരും പറയാതെ കുടുംബത്തിൽ ഒരാളെ ശുശ്രൂഷിക്കുക.
📖 സംഖ്യ 11:24–29
📖 അപ്പ. പ്രവ. 6:8–15
ജീവിതത്തിൽ: വാക്കുകൾക്കു മുമ്പേ നിങ്ങളുടെ ശുശ്രൂഷ സംസാരിക്കട്ടെ.
📖 സങ്കീർത്തനം 31:5
📖 ലൂക്കാ 23:34, 46
ജീവിതത്തിൽ: ഈ ക്രിസ്മസ്കാലത്ത് ഒരാളോടു ക്ഷമിക്കുക.
ദൈനംദിന ശുശ്രൂഷയിൽനിന്നും നിരന്തര പ്രാർഥനയിൽനിന്നുമാണ് സ്തേഫാനോസിന്റെ രക്തസാക്ഷിത്വം വളർന്നത്.
ക്രിസ്മസ് ഉണ്ണിയാണ് സ്തേഫാനോസിനു ക്ഷമിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതിന്റെ കാരണം.
തീരുമാനം: ഈ ക്രിസ്മസ്കാലത്ത് ഒരാളെ എളിമയോടെ ശുശ്രൂഷിക്കും; ഒരാളോടു പൂർണമായി ക്ഷമിക്കും.
പ്രിയ സഹോദരങ്ങളേ, ഇന്നലെ നാം ക്രിസ്തുവിന്റെ ജനനം ആഘോഷിച്ചു; ഇന്ന് ആദ്യരക്തസാക്ഷിയുടെ സ്വർഗത്തിലേക്കുള്ള ജനനം ആഘോഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ രക്തസാക്ഷിയാകുന്നതിനു മുമ്പ് സ്തേഫാനോസ് മേശകളിൽ ശുശ്രൂഷിച്ച ഒരു ഡീക്കനായിരുന്നു.
ജറുസലേമിലെ ആദിമസഭയിൽ ഒരു പരാതിയുണ്ടായി: ദിവസേനയുള്ള ഭക്ഷണവിതരണത്തിൽ ഗ്രീക്കുഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന ക്രൈസ്തവരുടെ വിധവകൾ അവഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ആത്മാവും ജ്ഞാനവും നിറഞ്ഞ, സത്കീർത്തിയുള്ള ഏഴുപേരെ ഈ ശുശ്രൂഷയ്ക്കായി തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ ശ്ലീഹന്മാർ സമൂഹത്തോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ആദ്യം പേരു പറയപ്പെട്ടത് സ്തേഫാനോസാണ് (അപ്പ. പ്രവ. 6:1–6). ദരിദ്രവിധവകൾക്കു ഭക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുക എന്ന തികച്ചും പ്രായോഗികമായ ഒരു ജോലിയിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശുദ്ധി തുടങ്ങിയത്.
കൃപയും ശക്തിയും നിറഞ്ഞ സ്തേഫാനോസ് ജനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ വലിയ അത്ഭുതങ്ങളും അടയാളങ്ങളും പ്രവർത്തിച്ചുവെന്നും, അദ്ദേഹം സംസാരിച്ച ജ്ഞാനത്തെയും ആത്മാവിനെയും എതിരാളികൾക്കു ചെറുക്കാനായില്ലെന്നും ലൂക്കാ പറയുന്നു (അപ്പ. പ്രവ. 6:8–10). ന്യായാധിപസംഘത്തിനു മുമ്പിൽ നിന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖം ഒരു ദൂതന്റേതുപോലെയായിരുന്നു (അപ്പ. പ്രവ. 6:15). മേശകളിൽ ശുശ്രൂഷിച്ചവൻ നിർഭയനായ സാക്ഷിയായി. ചെറിയ കാര്യങ്ങളിലെ വിശ്വസ്തത വലിയ കാര്യങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ഒരുക്കി.
കല്ലുകൾ പറന്നുതുടങ്ങിയപ്പോൾ ഗുരുവിന്റെ വാക്കുകളിൽ സ്തേഫാനോസ് പ്രാർഥിച്ചു: കർത്താവായ യേശുവേ, എന്റെ ആത്മാവിനെ സ്വീകരിക്കണമേ; പിന്നെ മുട്ടുകുത്തി ഉറക്കെ പറഞ്ഞു: കർത്താവേ, ഈ പാപം അവരുടെമേൽ ചുമത്തരുതേ (അപ്പ. പ്രവ. 7:59–60). യേശു മരിച്ചതുപോലെ, തന്നെത്തന്നെ ദൈവത്തിനു ഭരമേൽപിച്ചും കൊലയാളികളോടു ക്ഷമിച്ചും, അദ്ദേഹം മരിച്ചു. സാക്ഷികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ സാവൂൾ എന്ന ഒരു യുവാവുണ്ടായിരുന്നു; അവൻ പിന്നീട് പൗലോസ് ശ്ലീഹായായി. സ്തേഫാനോസിന്റെ ക്ഷമ ഫലം പുറപ്പെടുവിച്ചു.
അങ്ങനെ സ്തേഫാനോസ് ഒരു ക്രിസ്മസ് പദ്ധതി നൽകുന്നു: എളിമയോടെ ശുശ്രൂഷിക്കുക, ധൈര്യത്തോടെ സാക്ഷ്യം നൽകുക, പൂർണമായി ക്ഷമിക്കുക. കുടുംബത്തിൽ ഇനിയും ക്ഷമിക്കാത്ത ആരെങ്കിലുമുണ്ടോ? വിട്ടുകൊടുക്കാനുള്ള കാലമാണിത്. ക്ഷമ സാധ്യമാക്കാനാണ് പുൽത്തൊട്ടിയിലെ ഉണ്ണി വന്നത്. ഈ ദിവ്യബലിയിൽ സ്വീകരിക്കുന്നത് ജീവിക്കാൻ സഹായിക്കണമേ എന്ന് വിശുദ്ധ സ്തേഫാനോസിനോടു യാചിക്കാം.
രക്തസാക്ഷി എന്ന വാക്കിന്റെ മൂലാർഥം സാക്ഷി എന്നാണ്. സഭ രക്തസാക്ഷികളെ ഇത്രയധികം ആദരിക്കുന്നതെന്തുകൊണ്ടെന്ന് ഇന്നു മനസ്സിലാക്കാം.
📖 2 മക്കബായർ 7:1–2, 20–23
📖 മത്തായി 10:17–22
ജീവിതത്തിൽ: നമ്മുടെ നാട്ടിലെ രക്തസാക്ഷികൾക്കായി ദൈവത്തിനു നന്ദി പറയുക.
📖 ദാനിയേൽ 3:16–18
📖 അപ്പ. പ്രവ. 8:1–4
ജീവിതത്തിൽ: പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ക്രൈസ്തവർക്കായി ഇന്നു പ്രാർഥിക്കുക.
📖 ഏശയ്യാ 50:7
📖 1 പത്രോസ് 3:13–17
ജീവിതത്തിൽ: ഈ ആഴ്ച ജോലിസ്ഥലത്തോ പഠനസ്ഥലത്തോ വിശ്വാസം ഒളിച്ചുവയ്ക്കാതിരിക്കുക.
രക്തസാക്ഷിത്വം പരമമായ സാക്ഷ്യമാണ്; ഓരോ ക്രൈസ്തവനും സാക്ഷ്യം നൽകാൻ വിളിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഇന്നത്തെ സഭയും രക്തസാക്ഷികളുടെ സഭയാണ്.
തീരുമാനം: ഈ ആഴ്ച പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ക്രൈസ്തവർക്കായി പ്രാർഥിക്കും; എന്റെ വിശ്വാസം ഒളിച്ചുവയ്ക്കില്ല.
പ്രിയ സഹോദരങ്ങളേ, രക്തസാക്ഷി എന്നതിന്റെ ഗ്രീക്കുപദത്തിന്റെ അർഥം സാക്ഷി എന്നാണ്. വിശ്വാസസത്യത്തിനു നൽകപ്പെടുന്ന പരമമായ സാക്ഷ്യമാണ് രക്തസാക്ഷിത്വമെന്നും, മരണത്തോളം സാക്ഷ്യം നൽകുക എന്നാണ് അതിന്റെ അർഥമെന്നും, സ്നേഹത്താൽ താൻ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന, മരിച്ച് ഉയിർത്ത ക്രിസ്തുവിനു രക്തസാക്ഷി സാക്ഷ്യം നൽകുന്നുവെന്നും മതബോധനഗ്രന്ഥം പറയുന്നു (മതബോധനഗ്രന്ഥം 2473).
രക്തസാക്ഷി മരണം തേടുന്നവനോ അക്രമം ഉപയോഗിക്കുന്നവനോ അല്ല. സഭയുടെ രക്തസാക്ഷികൾ ആരെയും കൊന്നിട്ടില്ല. ക്രിസ്തുവിനെ തള്ളിപ്പറയുന്നതിനു പകരം അവർ സ്വതന്ത്രമായി മരണം സ്വീകരിച്ചു; ക്ഷമിച്ചുകൊണ്ടു മരിച്ചു. നീണ്ട നിരയിലെ ആദ്യത്തെയാളാണ് സ്തേഫാനോസ്: ശ്ലീഹന്മാർ, റോമൻ പീഡനകാലത്തെ രക്തസാക്ഷികൾ, ജപ്പാനിലെയും ഉഗാണ്ടയിലെയും വിയറ്റ്നാമിലെയും മെക്സിക്കോയിലെയും രക്തസാക്ഷികൾ, നമ്മുടെ നാട്ടിൽ രക്തസാക്ഷിയായ ദേവസഹായവും മറ്റനേകരും.
രക്തസാക്ഷികളുടെ രക്തം ക്രൈസ്തവരുടെ വിത്താണെന്ന് രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തെർത്തുല്യൻ എഴുതി. സ്തേഫാനോസിന്റെ മരണശേഷം കഠിനമായ പീഡനം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു; വിശ്വാസികൾ ചിതറിക്കപ്പെട്ടു; എന്നാൽ ചിതറിക്കപ്പെട്ടവർ എല്ലായിടത്തും വചനം പ്രസംഗിച്ചുകൊണ്ടു നടന്നു (അപ്പ. പ്രവ. 8:1–4). പീഡനം ഒരിക്കലും സഭയെ നശിപ്പിച്ചിട്ടില്ല; വ്യാപിപ്പിച്ചിട്ടേയുള്ളൂ. ചരിത്രത്തിലെ മറ്റേതു കാലത്തെക്കാളും കൂടുതൽ ക്രൈസ്തവർ ഇന്നു വിശ്വാസത്തിനായി സഹിക്കുന്നു. അവർക്കായി കൂടെക്കൂടെ പ്രാർഥിക്കാം.
നമ്മിൽ ഭൂരിഭാഗത്തിനോടും രക്തം ചിന്താൻ ആവശ്യപ്പെടുകയില്ല. എന്നാൽ എല്ലാവരും സാക്ഷികളാകാൻ വിളിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വെളുത്ത രക്തസാക്ഷിത്വത്തെക്കുറിച്ച് സഭാപിതാക്കന്മാർ പറഞ്ഞു: സ്വയം മരിക്കുന്ന ദൈനംദിന ജീവിതം, ദാമ്പത്യത്തിലും ദൈവവിളിയിലുമുള്ള വിശ്വസ്തത, സത്യസന്ധതയില്ലായ്മ എളുപ്പമായിരിക്കുമ്പോഴും സത്യസന്ധത, വിശ്വാസത്തെ പരിഹസിക്കുന്നതിൽ ചേരാതിരിക്കൽ. നമ്മിലുള്ള പ്രത്യാശയെക്കുറിച്ചു വിശദീകരണം ചോദിക്കുന്നവർക്ക് സൗമ്യതയോടും ആദരവോടുംകൂടെ മറുപടി നൽകാൻ എപ്പോഴും ഒരുങ്ങിയിരിക്കാൻ പത്രോസ് പറയുന്നു (1 പത്രോസ് 3:15–16).
അതുകൊണ്ട് ക്രിസ്മസിന്റെ ഈ രണ്ടാം ദിനം രക്തസാക്ഷികൾക്കായി ദൈവത്തിനു നന്ദി പറയാം; പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ക്രൈസ്തവർക്കായി പ്രാർഥിക്കാം; ധൈര്യം യാചിക്കാം. ബേത്‌ലെഹെമിലെ ഉണ്ണി നമുക്കുവേണ്ടി മരിക്കാൻ ജനിച്ചു; സ്തേഫാനോസ് അവിടുത്തേക്കുവേണ്ടി മരിച്ചു. അവിടുത്തേക്കുവേണ്ടി ജീവിക്കാനുള്ള കൃപ ഈ ദിവ്യബലിയിൽ നമുക്കു യാചിക്കാം.
കുഞ്ഞുങ്ങളേ, ഇന്നു വിശുദ്ധ സ്തേഫാനോസിന്റെ തിരുനാളാണ്. അവൻ യേശുവിനെ വളരെയധികം സ്നേഹിച്ചു.
അവൻ ദരിദ്രരെ സഹായിക്കുകയും എല്ലാവരോടും യേശുവിനെക്കുറിച്ചു പറയുകയും ചെയ്തു. ചിലർക്കു ദേഷ്യം വന്ന് അവനെ കല്ലെറിഞ്ഞു.
എന്നാൽ സ്തേഫാനോസ് അത്ഭുതകരമായ ഒരു കാര്യം ചെയ്തു: കുരിശിൽ യേശു ചെയ്തതുപോലെ അവൻ അവരോടു ക്ഷമിച്ചു.
നീ ക്ഷമിക്കേണ്ട ആരെങ്കിലുമുണ്ടോ? പറയൂ: “യേശുവേ, ക്ഷമിക്കാൻ എന്നെ സഹായിക്കണമേ.”
കർത്താവേ, ഞങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നതിനെ അനുകരിക്കാനും ശത്രുക്കളെപ്പോലും സ്നേഹിക്കാൻ പഠിക്കാനും അനുഗ്രഹിക്കണമേ; എന്തെന്നാൽ തന്നെ പീഡിപ്പിച്ചവർക്കുവേണ്ടിപ്പോലും പ്രാർഥിക്കാൻ അറിഞ്ഞ ഒരുവന്റെ സ്വർഗീയജന്മദിനമാണല്ലോ ഞങ്ങൾ ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഞങ്ങളുടെ കർത്താവായ ക്രിസ്തുവഴി. ആമേൻ.
പുൽക്കൂട് ഒരുക്കിക്കഴിഞ്ഞതേയുള്ളു; അതിനുമുമ്പേ സഭ ചുവന്ന വസ്ത്രമണിയുന്നു. താൻ ഇന്നലെ ആരാധിച്ച ശിശുവിനുവേണ്ടി ആദ്യം മരിച്ചവനെ ക്രിസ്മസിന്റെ പിറ്റേന്ന് സഭ ഓർമിക്കുന്നു. ഈ തിരുനാൾ സ്ഥാനംതെറ്റിയതല്ല: ജീവൻ നൽകാനാണ് വചനം മാംസമായത്. ആ ജനനം ഒരു മനുഷ്യനിൽ സാധ്യമാക്കുന്നത് എന്താണെന്ന് സ്തേഫാനോസ് കാണിക്കുന്നു. യേശുവിന്റെ വാക്കുകൾ അധരത്തിലേന്തി, ക്ഷമിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം മരിക്കുന്നു.
സുവിശേഷത്തിലെ വാഗ്ദാനം നിറവേറുന്നത് അപ്പസ്തോലപ്രവർത്തനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. ശിഷ്യർ ഏല്പിച്ചുകൊടുക്കപ്പെടുമെന്നും പിതാവിന്റെ ആത്മാവ് അവരിലൂടെ സംസാരിക്കുമെന്നും യേശു പറഞ്ഞിരുന്നു. സിനഗോഗിലും സംഘത്തിനു മുമ്പിലും സ്തേഫാനോസ് നിൽക്കുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസാരത്തിലെ ജ്ഞാനത്തോടും ആത്മാവിനോടും എതിർത്തു നിൽക്കാൻ അവർക്കു കഴിയുന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാർഥനയോടെ വായന അവസാനിക്കുന്നു: കർത്താവായ യേശുവേ, എന്റെ ആത്മാവിനെ കൈക്കൊള്ളണമേ. സാക്ഷി, ആത്മാവ്: ഇവയാണ് താക്കോൽവാക്കുകൾ.
പശ്ചാത്തലം.
ജറുസലെമിലെ സമൂഹം വളർന്നപ്പോൾ, ഗ്രീക്ക് സംസാരിക്കുന്ന വിധവകളുടെ സംരക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് തർക്കമുണ്ടായി. ആത്മാവും ജ്ഞാനവും നിറഞ്ഞ ഏഴുപേരെ അപ്പസ്തോലന്മാർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിച്ചു (6:3); അവരിൽ ആദ്യത്തെ പേര് സ്തേഫാനോസിന്റേതാണ്. മേശകളിലെ ശുശ്രൂഷയ്ക്കപ്പുറം അദ്ദേഹം അദ്ഭുതങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുകയും ഗ്രീക്ക് സംസാരിക്കുന്ന യഹൂദരുടെ സിനഗോഗുകളിൽ വാദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇതെല്ലാം യഹൂദമതത്തിനുള്ളിൽ നടക്കുന്നതാണ്. ദേവാലയത്തെയും നിയമത്തെയും അഭിഷിക്തനെയും കുറിച്ച് സഹയഹൂദരോടു വാദിക്കുന്ന യഹൂദനാണ് സ്തേഫാനോസ്. അദ്ദേഹത്തെ സംഘത്തിനു മുമ്പിൽ കൊണ്ടുവരുന്നു. വായനയിൽ വിട്ടുകളയുന്ന ദീർഘമായ പ്രസംഗത്തിൽ (7:2–53) അദ്ദേഹം ഇസ്രായേലിന്റെ ചരിത്രം വീണ്ടും പറയുന്നു. കേൾവിക്കാർ ആത്മാവിനെ എതിർക്കുന്നവരാണെന്നു പറയുമ്പോൾ കോപം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്നു. ദൈവദൂഷണത്തിന് പാളയത്തിനു പുറത്തു കല്ലെറിയാൻ നിയമം നിർദേശിച്ചിരുന്നു (ലേവ്യർ 24:14). ഇതു നിയമപരമായ ശിക്ഷയോ ജനക്കൂട്ടത്തിന്റെ അക്രമമോ എന്നു പണ്ഡിതർ ചർച്ച ചെയ്യുന്നു; ലൂക്കായുടെ വിവരണം രണ്ടാമത്തേതിനോടാണ് കൂടുതൽ അടുത്തു നിൽക്കുന്നത്.
ഘടന.
താക്കോൽവാക്കുകൾ.
വാക്യാനുസൃതം.
“സ്തേഫാനോസ് കൃപാവരവും ശക്തിയുംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞ് പല അദ്ഭുതങ്ങളും വലിയ അടയാളങ്ങളും ജനമധ്യത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.” (6:8)
യേശുവിനെക്കുറിച്ചു പറഞ്ഞത് (ലൂക്കാ 2:40; 4:14) ലൂക്കാ ഇപ്പോൾ ഒരു ശിഷ്യനെക്കുറിച്ചു പറയുന്നു. കർത്താവിന്റെ ജീവിതം അവിടുത്തെ സഭയിൽ വീണ്ടും ജീവിക്കപ്പെടുന്നു.
“…ജ്ഞാനത്തോടും ആത്മാവിനോടും എതിർത്തു നിൽക്കാൻ അവർക്കു കഴിഞ്ഞില്ല.” (6:10)
എതിരാളികൾക്ക് എതിർത്തു നിൽക്കാൻ കഴിയാത്ത ജ്ഞാനം യേശു വാഗ്ദാനം ചെയ്തതുതന്നെ (ലൂക്കാ 21:15).
“എന്നാൽ, അവൻ പരിശുദ്ധാത്മാവിനാൽ നിറഞ്ഞ്, സ്വർഗത്തിലേക്കു നോക്കി ദൈവത്തിന്റെ മഹത്വം ദർശിച്ചു; ദൈവത്തിന്റെ വലത്തുഭാഗത്ത് യേശു നിൽക്കുന്നതും കണ്ടു.” (7:55)
സങ്കീർത്തനം 110-ഉം വിശ്വാസപ്രമാണവും ക്രിസ്തു ഇരിക്കുന്നു എന്നാണ് പറയുന്നത്. ഇവിടെ എന്തുകൊണ്ട് നിൽക്കുന്നു? വാചകം അതു പറയുന്നില്ല. തന്റെ സാക്ഷിയെ സ്വീകരിക്കാൻ കർത്താവ് എഴുന്നേൽക്കുന്നതായോ അവനുവേണ്ടി സാക്ഷ്യം പറയാൻ നിൽക്കുന്നതായോ പലരും വായിച്ചിട്ടുണ്ട്.
“ഇതാ, സ്വർഗം തുറന്നിരിക്കുന്നതും മനുഷ്യപുത്രൻ ദൈവത്തിന്റെ വലത്തുഭാഗത്തു നിൽക്കുന്നതും ഞാൻ കാണുന്നു.” (7:56)
യേശുവല്ലാതെ മറ്റൊരാൾ മനുഷ്യപുത്രൻ എന്ന പേര് ഉപയോഗിക്കുന്ന പുതിയനിയമത്തിലെ അപൂർവസന്ദർഭം. മനുഷ്യപുത്രൻ ദൈവത്തിന്റെ വലത്തുഭാഗത്ത് ഇരിക്കുമെന്ന് ഇതേ സംഘത്തിനു മുമ്പിൽ യേശു പറഞ്ഞിരുന്നു (ലൂക്കാ 22:69). അതു സത്യമാണെന്ന് സ്തേഫാനോസ് അറിയിക്കുന്നു.
“അവർ അവനെ നഗരത്തിനു പുറത്താക്കി കല്ലെറിഞ്ഞു.” (7:58)
ഇതേ വാക്യം പറയുന്നു: സാക്ഷികൾ തങ്ങളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ സാവൂൾ എന്ന യുവാവിന്റെ കാൽക്കൽ അഴിച്ചുവച്ചു. ഭാവി മുഴുവൻ വഴിമാറിയ ചെറിയൊരു വിശദാംശം. സാവൂൾ അതിനെ അംഗീകരിക്കുന്നു (8:1); ഒരുനാൾ അദ്ദേഹം അത് ഏറ്റുപറയും (22:20).
“അപ്പോൾ അവൻ പ്രാർഥിച്ചു: കർത്താവായ യേശുവേ, എന്റെ ആത്മാവിനെ കൈക്കൊള്ളണമേ.” (7:59)
യേശുവിനോടുള്ള ഏറ്റവും പഴയ പ്രാർഥനകളിലൊന്നാണിത്. മരണനിമിഷത്തിൽ ശിഷ്യൻ അവിടുത്തോട് ദൈവത്തോടെന്നപോലെ പ്രാർഥിക്കുന്നു. ശിഷ്യന്റെ സഹനം ഗുരുവിന്റെ പീഡാനുഭവത്തോടു സമാനമാകുംവിധം ലൂക്കാ കഥ ഒരുക്കുന്നു: സംഘം, ദൈവത്തിന്റെ വലത്തുഭാഗത്തെ മനുഷ്യപുത്രനെക്കുറിച്ചുള്ള വാക്ക്, ആത്മാവിന്റെ സമർപ്പണം, കൊലയാളികളോടുള്ള ക്ഷമ (7:60; ലൂക്കാ 22:69; 23:34, 46).
സഭ ഇതിനെ വായിക്കുന്ന വിധം.
വിശ്വാസസത്യത്തിനു നൽകുന്ന പരമമായ സാക്ഷ്യമാണ് രക്തസാക്ഷിത്വം എന്നു മതബോധനഗ്രന്ഥം പറയുന്നു (CCC 2473). അതുവഴി ശിഷ്യൻ ഗുരുവിനെപ്പോലെയാകുന്നു എന്ന് രണ്ടാം വത്തിക്കാൻ കൗൺസിൽ പഠിപ്പിക്കുന്നു (ലൂമെൻ ജെൻസിയം 42). ശത്രുക്കളോടു ക്ഷമിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് CCC 2844 കാണുക.
ഇന്നത്തെ വായനാപ്രാർഥനയിൽ വായിക്കുന്ന പ്രസംഗത്തിൽ റൂസ്പെയിലെ വിശുദ്ധ ഫുൾജെൻസിയൂസ് പറയുന്നു: ഇന്നലെ നമ്മുടെ രാജാവ് മാംസവസ്ത്രമണിഞ്ഞു ജനിച്ചു; ഇന്ന് അവിടുത്തെ പടയാളി ശരീരമാകുന്ന കൂടാരം വിട്ട് വിജയശ്രീലാളിതനായി സ്വർഗത്തിലേക്കു പോയി; സ്നേഹമായിരുന്നു സ്തേഫാനോസിന്റെ ആയുധം (ആശയം). സ്തേഫാനോസ് പ്രാർഥിച്ചില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ സഭയ്ക്കു പൗലോസിനെ ലഭിക്കുമായിരുന്നില്ല എന്ന് വിശുദ്ധ അഗസ്റ്റിന്റേതായി പണ്ടുമുതൽ പറഞ്ഞുവരുന്ന ഒരു വാക്കുണ്ട്. 415-ൽ കണ്ടെത്തി പലയിടത്തും പ്രചരിച്ച സ്തേഫാനോസിന്റെ തിരുശേഷിപ്പുകൾവഴി ആഫ്രിക്കയിലുണ്ടായ സൗഖ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് അഗസ്റ്റിൻതന്നെ ദൈവനഗരം എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറയുന്നു.
പശ്ചാത്തലം.
മത്തായിയിലെ യേശുവിന്റെ മഹാപ്രഭാഷണങ്ങളിൽ രണ്ടാമത്തേതാണ് പത്താം അധ്യായം: പന്ത്രണ്ടുപേരെ അയയ്ക്കുന്നത്. ഇസ്രായേൽ ഭവനത്തിലെ നഷ്ടപ്പെട്ട ആടുകളോടുള്ള ദൗത്യത്തിൽ തുടങ്ങി അതു സഭയുടെ ഭാവി മുഴുവനിലേക്കും വികസിക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ വാക്യങ്ങൾ ആദ്യദൗത്യത്തിനപ്പുറം വിജാതീയലോകത്തിലെ നാടുവാഴികളിലേക്കും രാജാക്കന്മാരിലേക്കും നോക്കുന്നു. സമാനമായ വാക്കുകൾ മർക്കോസ് 13:9–13-ലും ലൂക്കാ 21:12–19-ലും ഉണ്ട്.
ഈ സുവിശേഷം എഴുതപ്പെട്ടപ്പോൾ, യഹൂദരായിരുന്ന മിക്ക ശിഷ്യരും സ്വന്തം സിനഗോഗുകളിലും കുടുംബങ്ങളിലും സംഘർഷം അനുഭവിക്കുകയായിരുന്നു; റോമൻ അധികാരവും അവർക്കു മുമ്പിലുണ്ടായിരുന്നു. ആരോടും ശത്രുത വളർത്താനല്ല, സഹിക്കുന്നവരെ ബലപ്പെടുത്താനാണ് ഈ വാക്കുകൾ നൽകപ്പെട്ടത്.
ഘടന.
താക്കോൽവാക്കുകൾ.
വാക്യാനുസൃതം.
“മനുഷ്യരെ സൂക്ഷിച്ചുകൊള്ളുവിൻ;” (10:17)
ഗ്രീക്കിലും മനുഷ്യരെ എന്നാണ്. പീഡിപ്പിക്കുന്നവരെക്കുറിച്ചാണ് മുന്നറിയിപ്പ്; ഏതെങ്കിലും ഒരു ജനതയ്ക്കെതിരെയല്ല. ക്രൈസ്തവരും യഹൂദരും ഒരുപോലെ തങ്ങളുടെ വിശ്വാസത്തിന്റെ പേരിൽ പീഡനം സഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
“എങ്ങനെ പറയണമെന്നോ എന്തു പറയണമെന്നോ നിങ്ങൾ ആകുലപ്പെടേണ്ടാ.” (10:19)
ഇത് അലസരായ പ്രസംഗകർക്കുള്ള വാഗ്ദാനമല്ല; ന്യായാധിപനു മുമ്പിൽ നിൽക്കുന്നവർക്കുള്ളതാണ്.
“എന്തെന്നാൽ, നിങ്ങളല്ല, നിങ്ങളിലൂടെ നിങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ ആത്മാവാണു സംസാരിക്കുന്നത്.” (10:20)
നിങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ ആത്മാവ് എന്നതു മത്തായിയിൽ അപൂർവമായ പ്രയോഗമാണ്. വിചാരണയ്ക്കു വിധേയനാകുന്ന ശിഷ്യൻ പിതാവിന്റെ മകനാണ്, അനാഥനല്ല.
“അവസാനംവരെ സഹിച്ചുനിൽക്കുന്നവൻ രക്ഷപെടും.” (10:22)
അവസാനം എന്നതു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതാന്ത്യമോ യുഗാന്ത്യമോ ആകാം. ലോകത്തിന്റെ കണ്ണിൽ പരാജയമായ സ്തേഫാനോസിന്റെ അന്ത്യംതന്നെയാണ് ഈ വാക്യം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന വിജയം.
സഭ ഇതിനെ വായിക്കുന്ന വിധം.
യേശു പരിശുദ്ധാത്മാവിനെക്കുറിച്ചു സംസാരിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ, ശിഷ്യർ നൽകേണ്ട സാക്ഷ്യത്തിൽ അവരെ സഹായിക്കുന്ന ആത്മാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ഭാഗവും മതബോധനഗ്രന്ഥം ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു (CCC 728). വിശ്വാസത്തിന്റെ ശുശ്രൂഷയും സാക്ഷ്യവും രക്ഷയ്ക്ക് ആവശ്യമാണെന്ന് ലൂമെൻ ജെൻസിയം 42 ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് അത് പഠിപ്പിക്കുന്നു (CCC 1816).
ക്രൈസ്തവരുടെ രക്തം വിത്താണ് എന്ന് തെർത്തുല്യൻ തന്റെ അപ്പോളജിയിൽ എഴുതി. ഓരോ നൂറ്റാണ്ടിലും നമ്മുടെ കാലത്തും സഭ ഇതു കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
ക്രിസ്മസിന്റെ പിറ്റേന്ന് രക്തസാക്ഷിയുടെ തിരുനാൾ എന്തിന്?
ഇതു പെട്ടെന്നുള്ള ഭാവമാറ്റമല്ല. പുൽത്തൊട്ടിയുടെ മരവും കുരിശിന്റെ മരവും ഒന്നിച്ചുപോകുന്നു. ഈ തിരുനാൾ വളരെ പഴയതാണ്; പ്രാചീന കലണ്ടറുകൾതന്നെ അതിനെ ക്രിസ്മസിനു തൊട്ടുപിന്നാലെ വയ്ക്കുന്നു. നമുക്കുവേണ്ടി ജനിച്ച അതേ കർത്താവാണ് അവിടുത്തേക്കുവേണ്ടി ജീവൻ നൽകാൻ നമുക്കു ശക്തി നൽകുന്നത്.
സ്തേഫാനോസ് ഒരു ഡീക്കനായിരുന്നോ?
ഏഴുപേരെക്കുറിച്ച് അപ്പസ്തോലപ്രവർത്തനങ്ങൾ ഡീക്കൻ എന്ന നാമം ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല; എന്നാൽ അവർ ഏറ്റെടുക്കുന്ന ജോലിക്കു ശുശ്രൂഷിക്കുക എന്ന ക്രിയയുണ്ട് (6:2). ഡീക്കൻസ്ഥാനത്തേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവനായി വിശുദ്ധ ഇരണേവൂസ് അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ചു പറയുന്നു; ആദ്യത്തെ ഡീക്കനും ഡീക്കന്മാരുടെ മധ്യസ്ഥനുമായി പാരമ്പര്യം അദ്ദേഹത്തെ ആദരിക്കുന്നു. സഭയിലെ ഡീക്കന്മാർ വിളിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതുപോലെ അദ്ദേഹം പ്രസംഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു (CCC 1570).
യഹൂദരാണോ സ്തേഫാനോസിനെ കൊന്നത്?
കൊന്നവരും സ്തേഫാനോസും പൗലോസും ആദ്യക്രൈസ്തവരും എല്ലാം യഹൂദരായിരുന്നു. ജറുസലെമിലെ ഒരു സംഘമാണ് അന്നു പ്രവർത്തിച്ചത്, ഒരു ജനതയല്ല. യഹൂദരെ ദൈവം തിരസ്കരിച്ചവരോ ശപിച്ചവരോ ആയി അവതരിപ്പിക്കരുതെന്ന് സഭ പഠിപ്പിക്കുന്നു; അവർക്കെതിരായ എല്ലാ വിദ്വേഷത്തെയും പീഡനത്തെയും അപലപിക്കുന്നു (നോസ്ത്ര ഏത്താത്തെ 4; CCC 597–598).
രക്തസാക്ഷികളുടെ നിറമായ ചുവപ്പിലാണ് ഇന്നത്തെ ദിവ്യബലി. ക്രിസ്മസിന്റെ അഷ്ടദിനത്തിലായതിനാൽ ക്രിസ്മസിന്റെ ആമുഖഗീതമാണ്. നാളെ തിരുക്കുടുംബത്തിന്റെ ഞായറാഴ്ച; വെള്ളനിറം മടങ്ങിവരുന്നു.
വിശ്വാസത്തെപ്രതി ഇന്നും സഹിക്കുന്നവരെ ഈ ദിവസം നാം ഓർമിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ലത്തീൻ സഭയ്ക്കു സ്വന്തം സാക്ഷികളുണ്ട്; 2022-ൽ വിശുദ്ധനായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ അല്മായ രക്തസാക്ഷി വിശുദ്ധ ദേവസഹായം അവരിലൊരാളാണ്. വിശ്വാസികളുടെ പ്രാർഥനയിൽ അവരെ ഓർക്കാം.