22 ജനുവരി 2027 · സീറോ മലങ്കര റീത്ത്
അനുദിന വചനം ആപ്പിൽ തുറക്കുകകൂടാതെ: സീറോ മലബാർ റീത്ത് · ലത്തീൻ റീത്ത് · English
“വിശ്വാസത്തിന്റെ നല്ല പോരാട്ടം നടത്തുകയും നിത്യജീവനെ മുറുകെപ്പിടിക്കുകയും ചെയ്യുക. ഇതിലേക്കാണല്ലോ നീ വിളിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. അനേകം സാക്ഷികളുടെ മുമ്പാകെ നീ ഇതു ദൃഢമായി ഏറ്റുപറഞ്ഞിട്ടുള്ളതാണല്ലോ.” 1 തിമോത്തേയോസ് 6:12
വിശ്വാസത്തിൽ എന്റെ യഥാർഥ പുത്രൻ എന്നു പൗലോസ് വിളിച്ച യുവശിഷ്യനായ മാർ തിമോത്തിയോസിനെ ഇന്നു നമ്മുടെ സഭ ഓർക്കുന്നു. അവനുള്ള പൗലോസിന്റെ നിർദേശം ഓരോ ക്രിസ്ത്യാനിക്കുമുള്ള ഒരു കർമപദ്ധതിയാണ്: നീതി, ദൈവഭക്തി, വിശ്വാസം, സ്നേഹം, സഹനശീലം, സൗമ്യത എന്നിവ പിന്തുടരുക. വിശ്വാസത്തിന്റെ നല്ല പോരാട്ടം നടത്തുക; നീ വിളിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന നിത്യജീവനെ മുറുകെപ്പിടിക്കുക. തിമോത്തിയോസ് ഭീരുവും പലപ്പോഴും രോഗിയും തന്റെ സ്ഥാനത്തിനു ചെറുപ്പവുമായിരുന്നു; എന്നിട്ടും എഫേസോസിലെ സഭയുടെ ഇടയനായി. അത്തരം ബലഹീനതയിലാണ് ദൈവത്തിന്റെ ശക്തി വെളിപ്പെടുന്നത്.
സുവിശേഷത്തിൽ യേശു പറയുന്നു: നിയമത്തെയോ പ്രവാചകന്മാരെയോ അസാധുവാക്കാനാണു ഞാൻ വന്നതെന്നു നിങ്ങൾ കരുതരുത്; അസാധുവാക്കാനല്ല, പൂർത്തിയാക്കാനാണു ഞാൻ വന്നത്. ക്രൈസ്തവവിശ്വാസം പഴയനിയമത്തെ വലിച്ചെറിയുന്നില്ല; നമ്മുടെ ആരാധനക്രമം ദിവസവും ചെയ്യുന്നതുപോലെ, ക്രിസ്തുവിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ അതിനെ വായിക്കുന്നു. തിമോത്തിയോസ് ബാല്യംമുതൽ അമ്മയുടെയും വല്യമ്മയുടെയും മടിയിലിരുന്ന് തിരുവെഴുത്തുകൾ പഠിച്ചു; അവയിൽ ക്രിസ്തുവിനെ കാണാൻ പൗലോസ് അവനെ പഠിപ്പിച്ചു. നമ്മുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും വചനത്തിന്റെ ആദ്യവിദ്യാലയമാകാം.
വിഷയം: “വിശ്വാസത്തിന്റെ നല്ല പോരാട്ടം നടത്തുകയും നിത്യജീവനെ മുറുകെപ്പിടിക്കുകയും ചെയ്യുക. ഇതിലേക്കാണല്ലോ നീ വിളിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. അനേകം സാക്ഷികളുടെ മുമ്പാകെ നീ ഇതു ദൃഢമായി ഏറ്റുപറഞ്ഞിട്ടുള്ളതാണല്ലോ.”
മാർ തിമോത്തിയോസ്: നല്ല പോരാട്ടം, ക്രിസ്തുവിന്റെ പൂർത്തീകരണം, ഭവനത്തിൽ കൈമാറുന്ന വിശ്വാസം.
“ശക്തരും ധീരരുമായിരിക്കുവിൻ, ഭയപ്പെടേണ്ടാ; അവരെപ്രതി പരിഭ്രമിക്കുകയും വേണ്ടാ. എന്തെന്നാൽ, നിങ്ങളുടെ ദൈവമായ കർത്താവാണ് കൂടെ വരുന്നത്. അവിടുന്നു നിങ്ങളെ നിരാശപ്പെടുത്തുകയോ പരിത്യജിക്കുകയോ ഇല്ല.” നിയമാവർത്തനം 31:6
“വിശ്വാസത്തിന്റെ നല്ല പോരാട്ടം നടത്തുകയും നിത്യജീവനെ മുറുകെപ്പിടിക്കുകയും ചെയ്യുക. ഇതിലേക്കാണല്ലോ നീ വിളിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. അനേകം സാക്ഷികളുടെ മുമ്പാകെ നീ ഇതു ദൃഢമായി ഏറ്റുപറഞ്ഞിട്ടുള്ളതാണല്ലോ.” 1 തിമോത്തേയോസ് 6:12
ജീവിതത്തിൽ: എല്ലാ ദിവസവും പൗലോസിന്റെ ആറു പുണ്യങ്ങളിൽ ഒന്നു പരിശീലിക്കുക.
“കർത്താവ് അരുളിച്ചെയ്യുന്നു: ആദിവസം വരുമ്പോൾ ഞാൻ ഇസ്രായേലുമായി ചെയ്യുന്ന ഉടമ്പടി ഇതായിരിക്കും: ഞാൻ എന്റെ നിയമം അവരുടെ ഉള്ളിൽ നിക്ഷേപിക്കും; അവരുടെ ഹൃദയത്തിൽ എഴുതും. ഞാൻ അവരുടെദൈവവും അവർ എന്റെ ജനവും ആയിരിക്കും.” ജറെമിയാ 31:33
“നിയമത്തെയോ പ്രവാചകൻമാരെയോ അസാധുവാക്കാനാണു ഞാൻ വന്നതെന്നു നിങ്ങൾ വിചാരിക്കരുത്. അസാധുവാക്കാനല്ല പൂർത്തിയാക്കാനാണ് ഞാൻ വന്നത്.” മത്തായി 5:17
ജീവിതത്തിൽ: ഈ ആഴ്ച ഒരു പഴയനിയമവായന വായിച്ച് അത് എങ്ങനെ ക്രിസ്തുവിലേക്കു വിരൽചൂണ്ടുന്നുവെന്നു ചോദിക്കുക.
“ഞാനിന്നു കൽപിക്കുന്ന ഈ വച നങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിലുണ്ടായിരിക്കണം. ജാഗരൂകതയോടെ അവനിങ്ങളുടെ മക്കളെ പഠിപ്പിക്കണം; വീട്ടിലായിരിക്കുമ്പോഴുംയാത്രചെയ്യുമ്പോഴും കിടക്കുമ്പോഴും എഴുന്നേൽക്കുമ്പോഴും അവയെപ്പറ്റി സംസാരിക്കണം.” നിയമാവർത്തനം 6:6–7
“നിന്റെ നിർവ്യാജമായ വിശ്വാസം ഞാൻ അനുസ്മരിക്കുന്നു. നിന്റെ വലിയമ്മയായ ലോവീസിനും അമ്മയായ എവുനിക്കെയിക്കും ഉണ്ടായിരുന്ന വിശ്വാസം ഇപ്പോൾ നിനക്കും ഉണ്ടെന്ന് എനിക്കു ബോധ്യമുണ്ട്.” 2 തിമോത്തേയോസ് 1:5
ജീവിതത്തിൽ: ഇന്നു രാത്രി നിന്റെ മക്കളോടോ കൊച്ചുമക്കളോടോ ഒപ്പം പ്രാർഥിക്കുക.
ബലഹീനതയിൽ തിമോത്തിയോസ് നല്ല പോരാട്ടം നടത്തി.
ക്രിസ്തു തിരുവെഴുത്തുകൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നു; കുടുംബങ്ങൾ അവ കൈമാറുന്നു.
തീരുമാനം: കുടുംബത്തിൽ ദിവസവും ബൈബിൾവായന ആരംഭിക്കുക.
പ്രിയരേ, വിശുദ്ധ പൗലോസിന്റെ യുവശിഷ്യനായ മാർ തിമോത്തിയോസിനെ ഇന്നു നാം ഓർക്കുന്നു. പൗലോസ് അവനോടു നിർദേശിക്കുന്നു: നീതി, ദൈവഭക്തി, വിശ്വാസം, സ്നേഹം, സഹനശീലം, സൗമ്യത എന്നിവ പിന്തുടരുക. വിശ്വാസത്തിന്റെ നല്ല പോരാട്ടം നടത്തുക; നീ വിളിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന നിത്യജീവനെ മുറുകെപ്പിടിക്കുക (1 തിമോ 6:11–12).
തിമോത്തിയോസ് ചെറുപ്പക്കാരനും ഭീരുവും പലപ്പോഴും രോഗിയുമായിരുന്നു; എന്നിട്ടും എഫേസോസിലെ സഭയുടെ ഇടയനായി. നമ്മുടെ ബലഹീനതയിലൂടെയാണ് ദൈവത്തിന്റെ ശക്തി പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
സുവിശേഷത്തിൽ യേശു പറയുന്നു: അസാധുവാക്കാനല്ല, പൂർത്തിയാക്കാനാണു ഞാൻ വന്നത് (മത്താ 5:17). പഴയനിയമം വലിച്ചെറിയപ്പെടുന്നില്ല; ക്രിസ്തു അതിനെ പൂർത്തിയാക്കുന്നു. തിമോത്തിയോസ് തിരുവെഴുത്തുകൾ പഠിച്ചത് അമ്മയിൽനിന്നും വല്യമ്മയിൽനിന്നുമാണ്.
നമ്മുടെ ഭവനങ്ങളും വചനത്തിന്റെ വിദ്യാലയങ്ങളാകട്ടെ. നമുക്കു നല്ല പോരാട്ടം നടത്താം; വിശ്വാസം കൈമാറാം. ആമേൻ.
കുഞ്ഞുങ്ങളേ, തിമോത്തിയോസ് ദൈവത്തെക്കുറിച്ചു പഠിച്ചത് അമ്മയിൽനിന്നും വല്യമ്മയിൽനിന്നുമാണ്. ആരാണു നിന്നെ ദൈവത്തെക്കുറിച്ചു പഠിപ്പിക്കുന്നത്? ഇന്ന് അവർക്കു നന്ദി പറയൂ!
കർത്താവായ യേശുവേ, അസാധുവാക്കാനല്ല, പൂർത്തിയാക്കാനാണ് അങ്ങു വന്നത്. മാർ തിമോത്തിയോസിന്റെ പ്രാർഥനയാൽ വിശ്വാസത്തിന്റെ നല്ല പോരാട്ടം നടത്താനും നിത്യജീവനെ മുറുകെപ്പിടിക്കാനും ലോവീസിനെയും എവുനിക്കെയുംപോലെ ഞങ്ങളുടെ ഭവനങ്ങളിൽ വിശ്വാസം കൈമാറാനും ഞങ്ങളെ സഹായിക്കണമേ. ആമേൻ.
മാർ തിമോത്തിയോസിനെ സഭ ഓർക്കുന്ന ഈ ദിവസം, കൈമാറിക്കിട്ടിയതു വിശ്വസ്തതയോടെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ് രണ്ടു വായനകളും പറയുന്നത്. നല്ല പോരാട്ടം നടത്താനും കർത്താവു പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതുവരെ പ്രമാണം കാക്കാനും പൗലോസ് തന്റെ യുവസഹപ്രവർത്തകനോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. നിയമത്തെയും പ്രവാചകന്മാരെയും അസാധുവാക്കാനല്ല, പൂർത്തിയാക്കാനാണു താൻ വന്നതെന്ന് സുവിശേഷത്തിൽ യേശു പറയുന്നു. തിമോത്തിയോസിന് ഇതിന്റെ രണ്ടു വശവും അനുഭവമായിരുന്നു: ബാല്യംമുതൽ അദ്ദേഹം വിശുദ്ധലിഖിതങ്ങൾ പഠിച്ചു (2 തിമോത്തേയോസ് 1:5; 3:15); പിന്നീട് അവ ക്രിസ്തുവിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ വായിക്കാൻ പൗലോസിൽനിന്നു പഠിച്ചു.
പശ്ചാത്തലം.
ലിസ്ത്രായിൽനിന്നുള്ള തിമോത്തിയോസിന്റെ അമ്മ യഹൂദസ്ത്രീയും അപ്പൻ ഗ്രീക്കുകാരനുമായിരുന്നു (അപ്പ. പ്രവ. 16:1). അദ്ദേഹം പൗലോസിന്റെ സ്ഥിരം കൂട്ടാളിയായി. വ്യാജപ്രബോധനങ്ങളിൽനിന്നു സഭയെ കാക്കാൻ പൗലോസ് അദ്ദേഹത്തെ എഫേസോസിൽ നിർത്തി (1 തിമോത്തേയോസ് 1:3). എഫേസോസിലെ ആദ്യത്തെ മെത്രാനായി ചരിത്രകാരനായ എവുസേബിയോസ് അദ്ദേഹത്തെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഇന്നത്തെ വായനയ്ക്കു തൊട്ടുമുമ്പുള്ള വാക്യങ്ങൾ ധനമോഹത്തിനെതിരേയുള്ള മുന്നറിയിപ്പാണ്; അതുകൊണ്ട് “ഇവയിൽനിന്ന്” അകലണം എന്നു പറയുന്നത് അത്യാഗ്രഹത്തെയും അതിനു ചുറ്റുമുള്ള കലഹങ്ങളെയും കുറിച്ചാണ്.
ഗ്രന്ഥകർത്തൃത്വത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു കുറിപ്പ്: പൗലോസിന്റെ പേരിലുള്ള നിവേശിതഗ്രന്ഥമായി സഭ ഈ ലേഖനം എന്നും സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. തിമോത്തേയോസിനും തീത്തോസിനുമുള്ള ലേഖനങ്ങൾ പൗലോസിന്റെ പ്രബോധനം തുടർന്ന ഒരു ശിഷ്യൻ എഴുതിയതാണെന്ന് ഇന്നു പല പണ്ഡിതരും കരുതുന്നു; പൗലോസ്തന്നെയാണ് എഴുതിയതെന്നു മറ്റു ചിലർ വാദിക്കുന്നു. ഈ ചർച്ച ലേഖനത്തിന്റെ ആധികാരികതയെ ബാധിക്കുന്നില്ല.
ഘടന.
താക്കോൽവാക്കുകൾ.
വാക്യാനുസൃതം.
“നീതി, ദൈവഭക്തി, വിശ്വാസം, സ്നേഹം, സ്ഥിരത, സൗമ്യത എന്നിവയെ ഉന്നംവയ്ക്കുക.” (6:11)
“ദൈവികമനുഷ്യൻ” എന്നത് മോശയുടെയും ഏലിയായുടെയും പ്രവാചകന്മാരുടെയും പഴയ സ്ഥാനപ്പേരാണ്. പട്ടിക അവസാനിക്കുന്നതു സ്ഥിരതയിലും സൗമ്യതയിലുമാണ്: കഠിനമായി മാറാത്ത ശക്തി.
“എല്ലാറ്റിനും ജീവൻ നല്കുന്ന ദൈവത്തിന്റെയും, പന്തിയോസ് പീലാത്തോസിന്റെ മുമ്പിൽ സത്യത്തിനു സാക്ഷ്യം നല്കിയ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെയും സന്നിധിയിൽ നിന്നോടു ഞാൻ കല്പിക്കുന്നു,” (6:13)
നാം ചൊല്ലുന്ന വിശ്വാസപ്രമാണം ഇന്നും പന്തിയോസ് പീലാത്തോസിന്റെ പേരു പറയുന്നു; കാരണം, ഒരു യഥാർഥ കാലത്തും സ്ഥലത്തും സംഭവിച്ചതിലാണ് നമ്മുടെ വിശ്വാസം ഉറച്ചിരിക്കുന്നത്. വിചാരണയിൽ ക്രിസ്തു കാട്ടിയ ധൈര്യമാണ് തിമോത്തിയോസിന്റെ ധൈര്യത്തിന്റെ അളവുകോൽ.
“അവിടുന്നു മാത്രമാണ് മരണമില്ലാത്തവൻ. അപ്രാപ്യമായ പ്രകാശത്തിൽ വസിക്കുന്ന അവിടുത്തെ ഒരുവനും കണ്ടിട്ടില്ല; കാണുക സാധ്യവുമല്ല.” (6:16)
റോമാലോകത്ത് ഭൗമികാധികാരികൾ വളരെ വലിയവരായി തോന്നിയിരുന്നു. യഥാർഥ രാജാവ് ആരെന്ന് ഈ ഗീതം യുവാവായ ഇടയനെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.
സഭ ഇതിനെ വായിക്കുന്ന വിധം.
അപ്രാപ്യമായ പ്രകാശത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദൈവം തന്റെ ദൈവികജീവൻ നമ്മോടു പങ്കുവയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു എന്ന് ദൈവാവിഷ്കരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രബോധനത്തിൽ മതബോധനഗ്രന്ഥം ഈ വാക്യം എടുത്തു പറയുന്നു (CCC 52). സാക്ഷ്യം ആവശ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ക്രൈസ്തവൻ വിശ്വാസം സംശയത്തിന് ഇടയില്ലാതെ ഏറ്റുപറയണമെന്നും അതു പഠിപ്പിക്കുന്നു (CCC 2471). ഈ വായനയിൽ രണ്ടും ഒന്നിച്ചു പോകുന്നു: കാഴ്ചയ്ക്ക് അതീതനായ ദൈവത്തിന്റെ ആരാധനയും, ഈ ലോകശക്തികളുടെ മുമ്പിൽ പകൽവെളിച്ചത്തിലുള്ള ധൈര്യവും.
പശ്ചാത്തലം.
ഗിരിപ്രഭാഷണത്തിന്റെ (മത്തായി 5–7) ആരംഭഭാഗത്ത്, സുവിശേഷഭാഗ്യങ്ങൾക്കും ഉപ്പിനെയും പ്രകാശത്തെയും കുറിച്ചുള്ള വാക്കുകൾക്കും ശേഷമാണ് ഈ വാക്യങ്ങൾ. “നിങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ടല്ലോ” എന്ന് യേശു പറഞ്ഞ് കല്പനകളുടെ ആഴത്തിലേക്കു പോകുന്ന ഭാഗത്തിന് (5:21–48) ഇവ തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. “നിയമവും പ്രവാചകന്മാരും” എന്നത് ഇസ്രായേലിന്റെ വിശുദ്ധഗ്രന്ഥങ്ങളെ മുഴുവൻ കുറിക്കുന്ന ശൈലിയാണ്. യഹൂദക്രൈസ്തവപശ്ചാത്തലം ശക്തമായ ഒരു സമൂഹത്തിനുവേണ്ടിയാണ് മത്തായി എഴുതിയതെന്നു പല പണ്ഡിതരും കരുതുന്നു; അവർക്ക് ഈ ചോദ്യം വളരെ പ്രധാനമായിരുന്നു.
ഘടന.
താക്കോൽവാക്കുകൾ.
വാക്യാനുസൃതം.
“നിയമത്തെയോ പ്രവാചകൻമാരെയോ അസാധുവാക്കാനാണു ഞാൻ വന്നതെന്നു നിങ്ങൾ വിചാരിക്കരുത്. അസാധുവാക്കാനല്ല പൂർത്തിയാക്കാനാണ് ഞാൻ വന്നത്.” (5:17)
“ആകാശവും ഭൂമിയും കടന്നുപോകുന്നതുവരെ, സമസ്തവും നിറവേറുവോളം നിയമത്തിൽനിന്നു വള്ളിയോ പുള്ളിയോ മാറുകയില്ലെന്നു സത്യമായി ഞാൻ നിങ്ങളോടു പറയുന്നു.” (5:18)
ദൈവം പറഞ്ഞതൊന്നും നിലത്തു വീണുപോകുന്നില്ല. “സമസ്തവും നിറവേറുവോളം” എന്നത്, മത്തായിയിൽ, ദൈവം യേശുവിൽ പൂർത്തിയാക്കുന്നതിലേക്കു നോക്കുന്നു.
“നിങ്ങളുടെ നീതി നിയമജ്ഞരുടെയും ഫരിസേയരുടെയും നീതിയെ അതിശയിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ നിങ്ങൾ സ്വർഗരാജ്യത്തിൽ പ്രവേശിക്കുകയില്ലെന്നു ഞാൻ നിങ്ങളോടു പറയുന്നു.” (5:20)
ഇതു ഫരിസേയരോടുള്ള അവജ്ഞയല്ല; നിയമത്തോടുള്ള അവരുടെ സ്നേഹം യഥാർഥമായിരുന്നു. നിയമത്തിന്റെ അക്ഷരവും ചൈതന്യവും ഒരുപോലെ പാലിക്കുന്നത് അവർക്കു പ്രിയമായിരുന്നു എന്ന് മതബോധനഗ്രന്ഥം പറയുന്നു (CCC 579). യേശു തന്റെ ശിഷ്യരോടു ചോദിക്കുന്നത് കൂടുതലാണ്, കുറവല്ല.
സഭ ഇതിനെ വായിക്കുന്ന വിധം.
നിയമത്തോടുള്ള യേശുവിന്റെ ബന്ധത്തിന്റെ താക്കോലായാണ് മതബോധനഗ്രന്ഥം ഈ വാക്യങ്ങളെ കാണുന്നത് (CCC 577–582). സുവിശേഷത്തിന്റെ നിയമം പഴയനിയമത്തെ പൂർത്തിയാക്കുകയും ശുദ്ധീകരിക്കുകയും അതിശയിക്കുകയും പരിപൂർണതയിലേക്കു നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന് അതു പഠിപ്പിക്കുന്നു (CCC 1967). പുതിയനിയമം പഴയതിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, പഴയത് പുതിയതിൽ തെളിയുന്നു എന്ന വിശുദ്ധ അഗസ്റ്റിന്റെ വാക്യം സഭ ഏറ്റുപറയുന്നു (CCC 129). അതുകൊണ്ടാണ് വി. കുർബാനയിൽ രണ്ടിൽനിന്നും വായിക്കുന്നത്; ഇസ്രായേലിന്റെ വിശുദ്ധഗ്രന്ഥങ്ങളെ ക്രൈസ്തവൻ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിച്ചതായി കാണുന്നില്ല.
യേശു നിയമം അസാധുവാക്കിയില്ലെങ്കിൽ, അതിലെ ഭക്ഷണനിയമങ്ങളും കർമങ്ങളും ക്രൈസ്തവർ എന്തുകൊണ്ട് പാലിക്കുന്നില്ല?
എന്നും നിലനിൽക്കുന്ന ധാർമികകല്പനകളെയും, ക്രിസ്തുവിലേക്കു വിരൽചൂണ്ടി അവിടുത്തിൽ ലക്ഷ്യം പ്രാപിച്ച പുരാതന ഇസ്രായേലിന്റെ കർമവിധികളെയും സാമൂഹികനിയമങ്ങളെയും വിശുദ്ധ തോമസ് അക്വീനാസിനെപ്പോലുള്ള ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞർ വേർതിരിക്കുന്നു. വിജാതീയവിശ്വാസികളുടെ കാര്യത്തിൽ ജറുസലെം സമ്മേളനം ഇതു നേരത്തേതന്നെ തീരുമാനിച്ചു (അപ്പ. പ്രവ. 15). ധാർമികനിയമം കുറയുകയല്ല, ആഴപ്പെടുകയാണു ചെയ്യുന്നത് (CCC 1968).
മാർ തിമോത്തിയോസിന്റെ “ശ്ലീഹാ” എന്ന സ്ഥാനപ്പേര് വിശാലമായ അർഥത്തിലാണ്: അദ്ദേഹം പന്ത്രണ്ടുപേരിൽ ഒരാളല്ല, പൗലോസിനോടൊപ്പം അയയ്ക്കപ്പെട്ടവനാണ്; ക്രിസ്തുവിന്റെ അപ്പസ്തോലന്മാർ എന്ന് എഴുതുമ്പോൾ പൗലോസ് അദ്ദേഹത്തെയും ഉൾപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടാകാം (1 തെസലോനിക്കാ 1:1; 2:7). തന്റെ ദൗത്യത്തിന് അദ്ദേഹം പ്രായം കുറഞ്ഞവനും (1 തിമോത്തേയോസ് 4:12) പലപ്പോഴും രോഗിയുമായിരുന്നു (5:23). അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമ മതാധ്യാപകർക്കും മാതാപിതാക്കൾക്കും യുവവൈദികർക്കും ധൈര്യം നൽകുന്നു: ഒരു മുത്തശ്ശിയും അമ്മയും കൈമാറിയ വിശ്വാസം (2 തിമോത്തേയോസ് 1:5) ഒരു സഭയെ മുഴുവൻ പോറ്റാൻ പോന്നതായി വളരും.