30 ജനുവരി 2027 · സീറോ മലങ്കര റീത്ത്
അനുദിന വചനം ആപ്പിൽ തുറക്കുകകൂടാതെ: ലത്തീൻ റീത്ത് · സീറോ മലബാർ റീത്ത് · English
“നല്ല മനുഷ്യൻ നൻമയുടെ ഭൺഡാരത്തിൽ നിന്നു നൻമ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു. ദുഷ്ടനാകട്ടെ, തിൻമയുടെ ഭൺഡാരത്തിൽനിന്നു തിൻമ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു.” മത്തായി 12:35
തന്നെ പരിശോധിക്കുന്നതിൽ വ്യാപൃതരായിരുന്ന കോറിന്തോസുകാരോട് ആ പരിശോധന തിരിച്ചുവിടാൻ പൗലോസ് ആവശ്യപ്പെടുന്നു: നിങ്ങൾ വിശ്വാസത്തിൽ ജീവിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നു നിങ്ങളെത്തന്നെ പരിശോധിക്കുവിൻ. നിങ്ങളെത്തന്നെ പരീക്ഷിക്കുവിൻ. യേശുക്രിസ്തു നിങ്ങളിലുണ്ടെന്നു നിങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ലേ? ഓരോ ക്രിസ്ത്യാനിക്കുമുള്ള ഒരു തത്വം അവൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു: സത്യത്തിനെതിരായി ഞങ്ങൾക്കൊന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയുകയില്ല; സത്യത്തിനുവേണ്ടി മാത്രം. കർത്താവിന്റെ ദിവസത്തിനു മുൻപുള്ള ശനിയാഴ്ച മനസ്സാക്ഷിപരിശോധനയ്ക്കു നല്ലൊരു സമയമാണ്.
സുവിശേഷത്തിൽ യേശു പറയുന്നു: ഫലംകൊണ്ടു വൃക്ഷം അറിയപ്പെടുന്നു. നാം പറയുന്നതു നാം ആരാണെന്നു വെളിപ്പെടുത്തുന്നു: ഹൃദയത്തിന്റെ നിറവിൽനിന്നാണ് അധരം സംസാരിക്കുന്നത്. അവൻ മുന്നറിയിപ്പു നൽകുന്നു: മനുഷ്യർ പറയുന്ന ഓരോ വ്യർഥവാക്കിനും വിധിദിവസത്തിൽ കണക്കുകൊടുക്കേണ്ടിവരും. നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പേർഷ്യൻ ജ്ഞാനിയും, രചനകൾ നിലനിൽക്കുന്ന ഏറ്റവും ആദ്യത്തെ സുറിയാനി സഭാപിതാവുമായ മാർ യാക്കോബ് അഫ്രഹാത്തിനെ ഇന്നു സുറിയാനി പാരമ്പര്യം ഓർക്കുന്നു. തന്റെ പ്രബോധനങ്ങളിൽ (തഹ്വ്യാസ്ത) ക്രിസ്തു എന്ന പാറമേൽ പണിത ഭവനമായി വിശ്വാസത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; ക്രിസ്തു വസിക്കുന്ന യഥാർഥ ആലയം ഹൃദയമാണെന്നു പഠിപ്പിച്ചു. വിശുദ്ധരായ ഹയാസിന്തയെയും മാർട്ടീനയെയും നാം ഓർക്കുന്നു. നമ്മുടെ വാക്കുകൾ നല്ല നിക്ഷേപത്തിൽനിന്നു വരാൻ നമുക്കു നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങൾ പരിശോധിക്കാം.
വിഷയം: “നല്ല മനുഷ്യൻ നൻമയുടെ ഭൺഡാരത്തിൽ നിന്നു നൻമ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു. ദുഷ്ടനാകട്ടെ, തിൻമയുടെ ഭൺഡാരത്തിൽനിന്നു തിൻമ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു.”
ആത്മപരിശോധന, വൃക്ഷവും ഫലവും, ക്രിസ്തുവിന്റെ ആലയമായ ഹൃദയം.
“ദൈവമേ, എന്നെ പരിശോധിച്ച് എന്റെ ഹൃദയത്തെ അറിയണമേ! എന്നെ പരീക്ഷിച്ച് എന്റെ വിചാരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണമേ! വിനാശത്തിന്റെ മാർഗത്തിലാണോ ഞാൻ ചരിക്കുന്നതെന്നു നോക്കണമേ! ശാശ്വതമാർഗത്തിലൂടെ എന്നെ നയിക്കണമേ!” സങ്കീർത്തനം 139:23–24
“നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ വിശ്വാസത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുവിൻ; നിങ്ങളെത്തന്നെ പരീക്ഷിച്ചറിയുവിൻ. യേശുക്രിസ്തു നിങ്ങളിലുണ്ട് എന്നു നിങ്ങൾക്കു ബോധ്യമായിട്ടില്ലേ? ഇല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങൾ തീർച്ചയായും പരീക്ഷയിൽ പരാജയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.” 2 കോറിന്തോസ് 13:5
ജീവിതത്തിൽ: ഇന്നു രാത്രി മനസ്സാക്ഷി പരിശോധിക്കുക.
“കർത്താവിൽ ആശ്രയിക്കുന്നവൻ അനുഗൃഹീതൻ; അവന്റെ പ്രത്യാശ അവിടുന്നുതന്നെ. അവൻ ആറ്റുതീരത്തു നട്ട മരംപോലെയാണ്. അതു വെള്ളത്തിലേക്കു വേരൂന്നിയിരിക്കുന്നു. അതുവേനൽക്കാലത്തെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല. അതിന്റെ ഇലകൾ എന്നും പച്ചയാണ്; വരൾച്ചയുടെ കാലത്തും അതിന് ഉത്കണ്ഠയില്ല; അതു ഫലം നൽകിക്കൊണ്ടേയിരിക്കും.” ജറെമിയാ 17:7–8
“ഒന്നുകിൽ വൃക്ഷം നല്ലത്, ഫലവും നല്ലത്; അല്ലെങ്കിൽ വൃക്ഷം ചീത്ത, ഫലവും ചീത്ത. എന്തെന്നാൽ, ഫലത്തിൽനിന്നാണു വൃക്ഷത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നത്.” മത്തായി 12:33
ജീവിതത്തിൽ: പത്തു മിനിറ്റ് പ്രാർഥനയിൽ നിന്റെ ദിവസം വേരുറപ്പിക്കുക.
“കർത്താവേ, എന്റെ നാവിനുകടിഞ്ഞാണിടണമേ! എന്റെ അധരകവാടത്തിനുകാവലേർപ്പെടുത്തണമേ!” സങ്കീർത്തനം 141:3
“ഞാൻ നിങ്ങളോടു പറയുന്നു: മനുഷ്യർ പറയുന്ന ഓരോ വ്യർഥവാക്കിനും വിധിദിവസത്തിൽ കണക്കുകൊടുക്കേണ്ടിവരും. നിന്റെ വാക്കുകളാൽ നീ നീതീകരിക്കപ്പെടും; നിന്റെ വാക്കുകളാൽ നീ കുറ്റം വിധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും.” മത്തായി 12:36–37
ജീവിതത്തിൽ: ഇന്നു വേദനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വാക്ക് ഒഴിവാക്കുക.
നമ്മുടെ വാക്കുകൾ നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
അഫ്രഹാത്ത് പഠിപ്പിച്ചതുപോലെ ഹൃദയമാകുന്ന ആലയത്തിൽ ക്രിസ്തു വസിക്കട്ടെ.
തീരുമാനം: അടുത്ത ഞായറാഴ്ചയ്ക്കുമുൻപ് നല്ലൊരു കുമ്പസാരം നടത്തുക.
പ്രിയരേ, പൗലോസ് പറയുന്നു: നിങ്ങൾ വിശ്വാസത്തിൽ ജീവിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നു നിങ്ങളെത്തന്നെ പരിശോധിക്കുവിൻ. യേശുക്രിസ്തു നിങ്ങളിലുണ്ടെന്നു നിങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ലേ? (2 കോറി 13:5). കർത്താവിന്റെ ദിവസത്തിന്റെ തലേന്ന് നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങളിലേക്കു നോക്കുന്നതു നല്ലതാണ്.
യേശു പറയുന്നു: ഫലംകൊണ്ടു വൃക്ഷം അറിയപ്പെടുന്നു. നല്ല മനുഷ്യൻ നല്ല നിക്ഷേപത്തിൽനിന്നു നല്ലതു പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു (മത്താ 12:33, 35). നമ്മുടെ വാക്കുകൾ നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
ഓരോ വ്യർഥവാക്കിനും നാം കണക്കുകൊടുക്കേണ്ടിവരുമെന്ന് അവൻ മുന്നറിയിപ്പു നൽകുന്നു (മത്താ 12:36). വാക്കുകൾക്കു സുഖപ്പെടുത്താനും മുറിവേൽപ്പിക്കാനും കഴിയും.
ക്രിസ്തു വസിക്കുന്ന ആലയം ഹൃദയമാണെന്നു പഠിപ്പിച്ച പേർഷ്യൻ ജ്ഞാനിയായ മാർ യാക്കോബ് അഫ്രഹാത്തിനെ ഇന്നു നാം ഓർക്കുന്നു. ഇന്നു രാത്രി നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങൾ പരിശോധിക്കാം; അവയെ നല്ല നിക്ഷേപംകൊണ്ടു നിറയ്ക്കാം. ആമേൻ.
കുഞ്ഞുങ്ങളേ, നല്ല വൃക്ഷം നല്ല ഫലം തരുന്നു; നല്ല ഹൃദയം ദയയുള്ള വാക്കുകൾ തരുന്നു! ഇന്നു നമുക്കു ദയയുള്ള വാക്കുകൾ മാത്രം പറയാം.
കർത്താവായ യേശുവേ, അങ്ങു ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നു. ഞങ്ങളെ പരിശോധിച്ച് അറിയണമേ; ഫലം നല്ലതാകാൻ വൃക്ഷത്തെ നല്ലതാക്കണമേ. മാർ യാക്കോബ് അഫ്രഹാത്തിന്റെയും വിശുദ്ധരായ ഹയാസിന്തയുടെയും മാർട്ടീനയുടെയും പ്രാർഥനയാൽ ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങളെ നല്ല നിക്ഷേപംകൊണ്ടും അധരങ്ങളെ സത്യത്തിന്റെയും ദയയുടെയും വാക്കുകൾകൊണ്ടും നിറയ്ക്കണമേ. ആമേൻ.
കർത്താവിന്റെ ദിവസത്തിനു മുമ്പുള്ള ഈ ശനിയാഴ്ച, രണ്ടു വായനകളും ഉള്ളിലേക്കു നോക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. തന്നെ പരിശോധിക്കുന്ന കോറിന്തോസുകാരോട് ആ പരിശോധന തിരിച്ചുവിടാൻ പൗലോസ് പറയുന്നു: നിങ്ങളെത്തന്നെ പരീക്ഷിച്ചറിയുവിൻ. വൃക്ഷം ഫലത്തിൽനിന്ന് അറിയപ്പെടുന്നുവെന്നും ഹൃദയത്തിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതിൽനിന്നാണ് അധരം സംസാരിക്കുന്നതെന്നും യേശു പറയുന്നു. സത്പ്രവൃത്തികളാൽ പണിതുയർത്തേണ്ട ഭവനമാണ് വിശ്വാസം എന്ന് ഇന്ന് ഓർക്കുന്ന പേർഷ്യൻ ജ്ഞാനിയായ മാർ അഫ്രഹാത്ത് പഠിപ്പിച്ചു.
പശ്ചാത്തലം.
ലേഖനത്തിലെ ഏറ്റവും മൂർച്ചയുള്ള ഭാഗമാണ് 10–13 അധ്യായങ്ങൾ. പൗലോസ് “അപ്പസ്തോലപ്രമാണികൾ” എന്നു വിളിക്കുന്ന എതിർപ്രബോധകർ (11:5; 12:11) അദ്ദേഹത്തിന്റെ അധികാരം ചോദ്യം ചെയ്തിരുന്നു; ക്രിസ്തു തന്നിലൂടെ സംസാരിക്കുന്നു എന്നതിനു കോറിന്തോസിലെ ചിലർ തെളിവ് ആഗ്രഹിച്ചു (13:3). മൂന്നാമത്തെ സന്ദർശനത്തിന് അദ്ദേഹം ഒരുങ്ങുകയാണ് (13:1). തന്റെ പ്രതിരോധത്തിന്റെ അവസാനഭാഗത്തുള്ള ഈ വാക്യങ്ങളെ അദ്ദേഹം ഒരു ഇടയന്റെ അഭ്യർഥനയാക്കി മാറ്റുന്നു.
ഘടന.
താക്കോൽവാക്കുകൾ.
വാക്യാനുസൃതം.
“നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ വിശ്വാസത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുവിൻ; നിങ്ങളെത്തന്നെ പരീക്ഷിച്ചറിയുവിൻ. യേശുക്രിസ്തു നിങ്ങളിലുണ്ട് എന്നു നിങ്ങൾക്കു ബോധ്യമായിട്ടില്ലേ?” (13:5)
ഈ പരിശോധന തെറ്റുകൾ മാത്രം തേടുന്നതല്ല. അതിലെ ആദ്യത്തെ കണ്ടെത്തൽ ക്രിസ്തുവിന്റെ സാന്നിധ്യമാണ്. തന്നെപ്പറ്റിയും പൗലോസ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: “ക്രിസ്തുവാണ് എന്നിൽ ജീവിക്കുന്നത്” (ഗലാത്തിയാ 2:20).
“എന്നാൽ, നിങ്ങൾ തിൻമപ്രവർത്തിക്കരുതേ എന്നാണ് ദൈവത്തോടുള്ള ഞങ്ങളുടെ പ്രാർഥന.” (13:7)
ഇതാണ് ഇടയന്റെ ഹൃദയം. താൻ പരാജിതനായി കാണപ്പെട്ടാലും അവർ നന്മ ചെയ്യട്ടെ എന്ന് അദ്ദേഹം പ്രാർഥിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നത് സ്വന്തം സൽപ്പേരല്ല, അവരുടെ നന്മയാണ്.
“സത്യത്തിനുവേണ്ടിയല്ലാതെ സത്യത്തിനെതിരായി ഒന്നുംചെയ്യുക ഞങ്ങൾക്കു സാധ്യമല്ല.” (13:8)
സ്വയം പ്രതിരോധിക്കുമ്പോൾപ്പോലും സത്യത്തെ വളച്ചൊടിച്ചു ജയിക്കാൻ പൗലോസ് ഒരുക്കമല്ല. വഴക്കിനിടയിൽ പാലിക്കാൻ ഏറ്റവും പ്രയാസമുള്ള നിയമമാണിത്.
സഭ ഇതിനെ വായിക്കുന്ന വിധം.
ദൈവവചനത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിലുള്ള മനസ്സാക്ഷിപരിശോധനയിലൂടെ അനുരഞ്ജനകൂദാശയ്ക്ക് ഒരുങ്ങണമെന്നു മതബോധനഗ്രന്ഥം പഠിപ്പിക്കുന്നു (CCC 1454). വി. കുർബാന സ്വീകരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും പൗലോസ് കോറിന്തോസുകാരോട് ഇതേ വാക്കു പറയുന്നു: “ഓരോരുത്തരും ആത്മശോധനചെയ്തതിനുശേഷം ഈ അപ്പം ഭക്ഷിക്കുകയും” വേണം (1 കോറിന്തോസ് 11:28; CCC 1385). കർത്താവിന്റെ ദിവസത്തെ വി. കുർബാനയ്ക്കു മുമ്പുള്ള ശനിയാഴ്ച സന്ധ്യ അതിനു നല്ല നേരമാണ്.
പശ്ചാത്തലം.
അന്ധനും മൂകനുമായ ഒരാളെ യേശു സുഖപ്പെടുത്തിക്കഴിഞ്ഞു; പിശാചുക്കളുടെ തലവനെക്കൊണ്ടാണ് അവിടുന്ന് പിശാചുക്കളെ പുറത്താക്കുന്നത് എന്നു ചില ഫരിസേയർ പറയുന്നു (12:22–24). അവിടുന്ന് അവർക്കു മറുപടി നൽകുകയും പരിശുദ്ധാത്മാവിനെതിരായ ദൂഷണത്തെക്കുറിച്ചു മുന്നറിയിപ്പു നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു (12:31–32). അതിനു തൊട്ടുപിന്നാലെയാണ് ഇന്നത്തെ വാക്കുകൾ. അതിനാൽ ആദ്യം അവ ഈ പ്രത്യേക എതിരാളികളെയും ആത്മാവിന്റെ പ്രവൃത്തിയെക്കുറിച്ച് അവർ പറഞ്ഞതിനെയും സംബന്ധിക്കുന്നു. ഫരിസേയർ എല്ലാവരും ഒരേ ചിന്താഗതിക്കാരായിരുന്നില്ല; മത്തായിയുടെ മൂർച്ചയുള്ള സ്വരത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്തെ തർക്കങ്ങളും പ്രതിഫലിക്കുന്നുവെന്നു പല പണ്ഡിതരും കരുതുന്നു. പ്രബോധനം ഓരോ ശിഷ്യനുമുള്ളതാണ്.
ഘടന.
താക്കോൽവാക്കുകൾ.
വാക്യാനുസൃതം.
“എന്തെന്നാൽ, ഫലത്തിൽനിന്നാണു വൃക്ഷത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നത്.” (12:33)
അവിടുത്തെ നല്ല പ്രവൃത്തിയെ തിന്മയെന്നു വിളിച്ചവരോട് ഫലത്തിലേക്കു നോക്കാൻ പറയുന്നു: ഒരു മനുഷ്യൻ സുഖം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതേ പരീക്ഷ നമുക്കും ബാധകമാണ് (7:16).
“അണലിസന്തതികളേ! ദുഷ്ടരായിരിക്കെ, നല്ല കാര്യങ്ങൾ പറയാൻ നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ കഴിയും? ഹൃദയത്തിന്റെ നിറവിൽനിന്നാണല്ലോ അധരം സംസാരിക്കുന്നത്.” (12:34)
സ്നാപകയോഹന്നാനും ഇതേ കടുത്ത വാക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ചു (3:7). അറിയേണ്ടവരോടുള്ള ഒരു പ്രവാചകന്റെ മുന്നറിയിപ്പാണ് ഇത്; ഒരു ജനത്തിന്റെ വിവരണമല്ല.
“ഞാൻ നിങ്ങളോടു പറയുന്നു: മനുഷ്യർ പറയുന്ന ഓരോ വ്യർഥവാക്കിനും വിധിദിവസത്തിൽ കണക്കുകൊടുക്കേണ്ടിവരും.” (12:36)
വാക്കുകൾ ചെറിയ കാര്യങ്ങളല്ല. യാക്കോബും വിശദമായി ഇതുതന്നെ പറയുന്നു (യാക്കോബ് 3:2–10).
സഭ ഇതിനെ വായിക്കുന്ന വിധം.
ധാർമികവ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ഇരിപ്പിടമാണ് ഹൃദയം; പാപത്തിന്റെ വേരും സ്നേഹത്തിന്റെ വേരും അവിടെയാണ് എന്നു മതബോധനഗ്രന്ഥം പറയുന്നു (CCC 2517, 1853). വിവേകശൂന്യമായ വിധി, പരദൂഷണം, അപവാദം എന്നിവ സത്യത്തിനും അയൽക്കാരന്റെ സൽപ്പേരിനും എതിരായ നാവിന്റെ പാപങ്ങളാണെന്ന് അതു മുന്നറിയിപ്പു നൽകുന്നു (CCC 2477). വാക്കുകൾ മാത്രം മാറ്റിയാൽ പോരാ. വൃക്ഷത്തിൽത്തന്നെയുള്ള മാറ്റമാണ് കർത്താവ് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്.
ഓരോ വ്യർഥവാക്കിനും ഞാൻ ഉത്തരം പറയേണ്ടിവരുമോ? അങ്ങനെയെങ്കിൽ ആർക്കു രക്ഷപ്പെടാനാകും?
ആളുകളെ ഭയപ്പെടുത്തി മൗനികളാക്കാനല്ല യേശു ശ്രമിക്കുന്നത്. വാക്കുകൾ ഹൃദയത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതുകൊണ്ട് അവ പ്രധാനമാണെന്നും ദൈവം നമ്മെ ഗൗരവമായി എടുക്കുന്നുവെന്നുമാണ് അവിടുന്ന് പറയുന്നത്. തന്റെ അടുക്കൽ വരുന്നവരോട് അതേ കർത്താവ് ക്ഷമിക്കുന്നു; നാവിന്റെ പാപങ്ങൾക്കും മറ്റു പാപങ്ങൾക്കുമുള്ളതാണ് അനുരഞ്ജനകൂദാശ. നാമെല്ലാവരും പലവിധത്തിൽ തെറ്റുചെയ്യുന്നു എന്ന് യാക്കോബ് പറയുന്നു (3:2). ഈ വചനത്തോടുള്ള ശരിയായ പ്രതികരണം ഭയമല്ല; മനസ്സാക്ഷിപരിശോധനയും, കൂടുതൽ നന്മ നിറഞ്ഞ ഒരു ഹൃദയവുമാണ്.
നാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ ജീവിച്ച പേർഷ്യൻ ജ്ഞാനിയായ മാർ യാക്കോബ് അഫ്രഹാത്തിനെ ഇന്നു സുറിയാനി പാരമ്പര്യം ഓർക്കുന്നു; രചനകൾ നമുക്കു ലഭിച്ചിട്ടുള്ള ഏറ്റവും ആദ്യത്തെ സുറിയാനി സഭാപിതാവാണ് അദ്ദേഹം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രബോധനങ്ങൾ വിശ്വാസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒന്നോടെ ആരംഭിക്കുന്നു. ക്രിസ്തു എന്ന പാറമേൽ പണിത ഭവനത്തോട് അദ്ദേഹം വിശ്വാസത്തെ ഉപമിക്കുന്നു; നിർമലമായ ഉപവാസം, നിർമലമായ പ്രാർഥന, സ്നേഹം, ദാനധർമം തുടങ്ങിയ പ്രവൃത്തികളാൽ ആ ഭവനം ഉയർത്തണമെന്നു പറയുന്നു (ആശയം). വൃക്ഷവും ഫലവും അദ്ദേഹത്തിന്റെയും പ്രബോധനമാണ്.